کتاب پاک ستان

کتاب پاک ستان نوشته احسان قایدی وانانی و جمعی از نویسندگان توسط انتشارات سوره مهر منتشر شده است. این ناداستان مجموعه‌ای از ۱۸ روایت میدانی است که به تجربه‌ها و خاطرات زائران و خدام اربعین از شبه‌قاره، به‌ویژه پاکستان، در سیستان و بلوچستان می‌پردازد. خاطرات حاضر که به قلم افراد گوناگونی نوشته شده‌اند، زندگی، رنج‌ها، آرزوها و امیدهای زائران پاکستانی را در مسیر پرچالش سفر به کربلا و نیز میزبانی مردم محلی به تصویر کشیده‌اند. کتاب حاضر با تمرکز بر مرزهای میرجاوه و ریمدان به مشکلات و سختی‌های راه اشاره کرده و از لحظات همدلی، فداکاری و تغییرات اجتماعی سخن گفته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پاک ستان اثر احسان قایدی وانانی و جمعی از نویسندگان

کتاب پاک ستان (هجده روایت از خدام و زوار اربعین شبه‌قاره‌ی در سیستان و بلوچستان) با گردآوری احسان قایدی وانانی و نویسندگان دیگر، مجموعه‌ای از روایت‌های واقعی و میدانی درباره‌ی زائران پاکستانی اربعین است که از مرزهای شرقی ایران عبور کرده‌اند. این کتاب به زندگی زائرانی می‌پردازد که با وجود مشکلات امنیتی، فقر، گرما و بی‌مهری‌ها، خود را به مسیر زیارت می‌رسانند. این کتاب که مجموعه‌ای از خاطرات افراد گوناگون به قلم خود آن‌هاست، تجربه‌های زائران یا میزبانان ایرانی را در بر گرفته است.

نویسندگان با تمرکز بر شهرها و روستاهای سیستان و بلوچستان، از محله‌های محروم تا موکب‌های ساده، تصویری زنده از همدلی و تغییرات اجتماعی ارائه داده‌اند. کتاب پاک ستان نه‌تنها به مشکلات و مصائب زائران می‌پردازد، بلکه لحظات امید، همدلی و تأثیر حضور زائران بر جامعه‌ی میزبان را نیز به تصویر می‌کشد. این اثر با روایت‌هایی از زنان و مردان محلی، کودکان، خدام و حتی زائران سالخورده، تصویری از فرهنگ میزبانی و معنای سفر اربعین در مرزهای شرقی ایران ارائه داده است.

خلاصه کتاب پاک ستان

کتاب پاک ستان با روایت‌هایی از مرزهای میرجاوه و ریمدان به زندگی زائران پاکستانی اربعین می‌پردازد؛ افرادی که با وجود فاصله‌های طولانی، مشکلات امنیتی و اقتصادی، خود را به ایران و سپس عراق می‌رسانند. خاطرات از لحظه‌ی ورود زائران به خاک ایران آغاز می‌شود؛ جایی که بسیاری از آن‌ها خاک را می‌بوسند و ایران را قبله‌ی آمال خود می‌دانند. کتاب به مشکلات عبور از مرز، انتظارهای طولانی زیر آفتاب، کمبود آب و غذا و حتی مرگ و تولد در مرز اشاره دارد.

در کنار این سختی‌ها روایت‌هایی از میزبانی مردم سیستان و بلوچستان آمده است؛ از محله‌ی غلام‌سرور که با همت اهالی‌اش به موکب زائران تبدیل شده است تا زنانی که با نذر و پس‌انداز، زائران را به خانه‌های خود می‌برند. روایت‌هایی از آشپزخانه‌های ساده، غذاهای نذری، ماجراهای تقسیم ظرف و حتی نذر گوشواره برای دختران زائر، بخشی از فضای کتاب را شکل می‌دهد. این اثر همچنین به تغییرات اجتماعی در محله‌ها، همدلی میان میزبان و مهمان و تأثیر حضور زائران بر زندگی مردم محلی می‌پردازد.

چرا باید کتاب پاک ستان را بخوانیم؟

کتاب پاک ستان تصویری دیگر از سفر اربعین و نقش مردم سیستان و بلوچستان در میزبانی زائران پاکستانی ارائه می‌دهد. این کتاب با کنارهم‌گذاشتن تجربه‌های زائران و میزبانان نه‌تنها به مشکلات و سختی‌های سفر می‌پردازد، بلکه لحظات همدلی، فداکاری و تغییرات اجتماعی را نیز نشان می‌دهد. خواندن این مجموعه خاطرات فرصتی است برای آشنایی با فرهنگ میزبانی در مناطق محروم، شناخت دغدغه‌ها و آرزوهای زائران شبه‌قاره و لمس تأثیرات متقابل این حضور بر جامعه‌ی محلی. خاطرات کتاب حاضر همدلی و امید را در دل سختی‌ها برجسته می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به دوستداران ناداستان و قالب مجموعه خاطرات، پژوهشگران حوزه‌ی فرهنگ و دین، فعالان حوزه‌ی اربعین، کسانی که دغدغه‌ی مهاجرت، مرز و همزیستی فرهنگی دارند و همچنین افرادی که به شناخت زندگی مردم سیستان و بلوچستان و تجربه‌های زائران پاکستانی علاقه‌مند هستند، پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب پاک ستان

«روایت چهاردهم: سرباز ماه نهم

محدثه حیدری

_ دختری با چشم‌هایی درشت زل زده بود به من و لبخند می‌زد.

_ از زاهدان اومده‌ای یا جای دیگه؟

آرام گفتم: «زاهدان.»

سرش را جلوتر آورد و گفت: «من حمیرام. پرستارم. اهلِ همین‌جام خاش. چند ساله از بیمارستانمون وقت اومدن پاکستانی‌ها نیروی داوطلب می‌برن. هر سال با هر ضرب و زوری که شده می‌آم. خیلی حس خوبی می‌گیرم بینشون. تو اسمت چیه؟ از کجا اومده‌ای؟» دستش را سمت کارتم برد و با هجی‌کردن کلمات به‌زور خواند: «سید ماندانا؟» پقی خندید و گفت اولین بار است سیدی می‌بیند که نامش از این‌گونه‌هاست.

_ معنی‌ش چیه؟

هنوز حرف از زبانش کامل خارج نشده بود که گوشی‌اش را برداشت و سرچ کرد.

_ اوه! چه مهین‌پرست! اسم قشنگیه. یادم باشه وقتی ازدواج کردم و خدا بهم دختر داد اسمش رو بذارم ماندانا.»