کتاب گفت و گو با مرد گنجه ای

کتاب گفت و گو با مرد گنجه ای (First love, last rites) نوشته ایان مک یوون و ترجمه نورا موسوی نیا و مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه است که نشر هیرمند آن را منتشر کرده است. این اثر خواننده را به فضاهایی می‌برد که در آن‌ها تنهایی، میل، ترس و خشونت در زندگی روزمره رخنه می‌کنند و از دل موقعیت‌های عادی، چهره‌ای ناآرام و گاه هولناک بیرون می‌آید. مقدمه‌ی نویسنده نشان می‌دهد این داستان‌ها از دوره‌ای می‌آیند که او مرزهای تجربه و نوشتن را جدی گرفته بود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب گفت و گو با مرد گنجه ای

کتاب گفت و گو با مرد گنجه ای نوشته‌ی ایان مک یوون و مجموعه‌ای از چند داستان کوتاه است که در آن‌ها شخصیت‌ها اغلب در موقعیت‌هایی آشنا اما ناپایدار قرار می‌گیرند؛ موقعیت‌هایی که خیلی زود به‌سمت اضطراب، انزوا، کشش‌های مبهم و رفتارهای پیش‌بینی‌ناپذیر می‌رود. مقدمه‌ی نویسنده بر آغاز شکل‌گیری این داستان‌ها تمرکز دارد و توضیح می‌دهد که چگونه صداهای غریب، شخصیت‌های نامتعارف و میل به عبور از مرزهای معمول، در ذهن او به هسته‌ی اصلی این آثار تبدیل شده‌اند. در این کتاب قرار نیست با جهان‌های آرام و مطمئن روبه‌رو باشیم؛ بلکه با داستان‌هایی طرف هستیم که از دل سکوت، شرارت و آشفتگی سر بر می‌آورند.

مجموعه داستان گفت و گو با مرد گنجه ای تیره و پرتنش است، اما این تیرگی فقط به رخدادهای خشن محدود نمی‌شود. آنچه این اثر را متمایز می‌کند، نزدیکی‌ داستان‌هایش به ذهن شخصیت‌هایی است که جهان را به‌شکلی کج‌ومعوج، وسواس‌آلود یا آسیب‌دیده تجربه می‌کنند. در بعضی داستان‌ها راوی کودک یا نوجوان است و همین زاویه‌دید، فاصله‌ی میان معصومیت ظاهری و واقعیت تلخ را پررنگ‌تر می‌کند. در بعضی دیگر راویْ بزرگسالی است که ذهنش به‌تدریج لایه‌های نگران‌کننده‌ی خود را آشکار می‌سازد.

گفت و گو با مرد گنجه ای تصویری روشن از دوره‌ای از نویسندگی ایان مک یوون به دست می‌دهد که در آن جسارت در انتخاب سوژه و پرهیز از داوری مستقیم اهمیت زیادی دارد. نویسنده شخصیت‌های اخلاق‌ستیز یا آشفته را بی‌واسطه پیش چشم می‌گذارد و اجازه می‌دهد خودِ صداها و رفتارها اثرشان را بگذارند. به‌ همین دلیل تجربه‌ی خواندن این مجموعه بیش از آنکه بر همدلی ساده استوار باشد، بر مواجهه با ناآرامی، ابهام و پرسش‌های اخلاقی بنا شده است.

خلاصه کتاب گفت و گو با مرد گنجه ای

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از برخی داستان‌ها را فاش می‌کند!
کتاب چند داستان کوتاه را در کنار هم آورده است که هرکدام از زاویه‌ای متفاوت به ذهن‌های ناآرام و موقعیت‌های لغزنده نزدیک می‌شوند. راوی داستان «آخرین روز تابستان» نوجوانی است که با زنی به نام جنی آشنا می‌شود. رابطه‌ای پیچیده میان آن‌ها و کودک خردسالی که در خانه حضور دارد، شکل می‌گیرد؛ رابطه‌ای که در پسِ روزهای آرام تابستان، سایه‌ای سنگین دارد. راوی داستان «پروانه‌ها» مردی منزوی است که برخوردی ظاهراً ساده با یک دختربچه او را به مسیری هولناک می‌کشد. در داستان «گفت و گو با مرد گنجه ای» نیز صدای راوی، گذشته و آشفتگی روانی او را کم‌کم آشکار می‌کند. مضمون مشترک این داستان‌ها کشف تاریکی پنهان در ذهن و زندگی روزمره است.

چرا باید کتاب گفت و گو با مرد گنجه ای را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب گفت و گو با مرد گنجه ای را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این مجموعه داستان نمونه‌ای روشن از داستان‌های کوتاهی است که تنش روانی را از دل موقعیت‌های عادی بیرون می‌کشند.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند ببیند چگونه زاویه‌دید راوی، برداشت از واقعیت را دگرگون می‌کند.
• مقدمه‌ی نویسنده سرنخ‌هایی مهم درباره‌ی شکل‌گیری جهان داستان‌ها و نگاه او به مرزهای ادبیات به دست می‌دهد.
• این اثر برای شناخت دوره‌ای از کار ایان مک یوون که بر شخصیت‌های نامتعارف و فضاهای تیره متمرکز بود، منبعی دقیق به‌ شمار می‌آید.
• داستان‌های حاضر پرسش‌های اخلاقی را بی‌پاسخِ آماده پیش می‌گذارند و خواننده را وادار می‌کنند نسبت خود را با اثر روشن کند.

خواندن کتاب گفت و گو با مرد گنجه ای را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب گفت و گو با مرد گنجه ای به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به داستان‌های کوتاه تیره و پرتنش که بر ذهن شخصیت‌ها تمرکز دارند.
• خوانندگانی که به داستان‌های روان‌شناختی و موقعیت‌های ناآرام انسانی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند با بخشی از جهان داستانی ایان مک یوون در دوره‌ی آغازین نویسندگی او آشنا شوند.
• مخاطبانی که از داستان‌هایی با راوی‌های نامطمئن و فضاهای مبهم لذت می‌برند.
• دانشجویان و علاقه‌مندان به هنر ادبیات که می‌خواهند شیوه‌ی شکل‌گیری تنش در داستان کوتاه را دقیق‌تر بررسی کنند.

درباره ایان مک‌ یوون

ایان مک‌ یوون، رمان‌نویس برجسته‌ی بریتانیایی، در سال ۱۹۴۸ میلادی به دنیا آمد. او به گفته‌ی روزنامه‌ی تایمز در میان ۵۰ نویسنده‌ی برتر بریتانیا پس از سال ۱۹۴۵ میلادی جای دارد. او نویسنده‌ای اندیشمند و منتقد است که در آثار خود همواره به نقد تندروی، تعصب و بنیادگرایی‌های فکری پرداخته است. این نویسنده با نگاهی تیزبین و زبانی پرقدرت، جامعه‌ی معاصر بریتانیا و جهان امروز را از زاویه‌ای متفاوت و هنرمندانه به تصویر می‌کشد.

ایان مک‌ یوون فعالیت ادبی خود را با نگارش داستان‌های کوتاه در سبک گوتیک آغاز کرد. دو رمان نخست او، باغ سیمانی (۱۹۷۸) و آسایش غریبان (۱۹۸۱)، به‌خاطر فضای تاریک و تلخشان، لقب یان ماکابر را برای او به ارمغان آورده‌اند. او در سال ۱۹۹۸ با رمان «آمستردام» برنده‌ی جایزه‌ی بوکر شد و با انتشار رمان بعدی‌اش، کفاره، تحسین گسترده‌ی منتقدان را برانگیخت. فیلمی که براساس این اثر ساخته شد، موفق به دریافت جایزه‌ی اسکار شد.

از دیگر آثار برجسته‌ی ایان مک‌ یوون می‌توان به رمان «ماشین‌هایی مثل من، آدم‌هایی مثل تو» اشاره کرد که درون‌مایه‌هایی فلسفی و اخلاقی درباره‌ی رابطه‌ی انسان و فناوری دارد. رمان «سوسک» به قلم او نیز از آثار مهم این نویسنده است که در سال ۲۰۱۹ منتشر شد و بازتابی طنزآمیز و سیاسی از دنیای معاصر به شمار می‌رود. «گفت و گو با مرد گنجه ای» مجموعه داستانی از ایان مک‌ یوون است.

جوایز و افتخارات نویسنده

ایان مک‌ یوون در سال ۱۹۷۶ برای مجموعه‌ داستان First Love, Last Rites برنده‌ی جایزه‌ی سامرست موآم شد و در سال ۱۹۸۷ Whitbread Novel Award را برای رمان The Child in Time دریافت کرد. در سال ۱۹۹۸ با رمان Amsterdam جایزه‌ی معتبر بوکر (Man Booker Prize) را از آن خود کرد و سال بعد نیز جایزه‌ی Shakespeare Prize را به دست آورد. ایان مک‌ یوون در سال ۲۰۰۰ به‌پاس خدمات برجسته‌اش به ادبیات، نشان Commander of the Order of the British Empire (CBE) را دریافت کرد.

در سال ۲۰۰۵ رمان Saturday جایزه‌ی James Tait Black Memorial Prize را برای ایان مک‌ یوون به ارمغان آورد. در سال ۲۰۰۸ دکترای افتخاری ادبیات از University College London و در سال ۲۰۱۱ جایزه‌ی Jerusalem Prize را دریافت کرد. در ادامه مدال طلای پنجاهمین سالگرد دانشگاه ساسکس در سال ۲۰۱۲ نیز به او اعطا شد. ایان مک‌ یوون در سال ۲۰۱۹ موفق به دریافت Golden Plate Award از آکادمی دستاوردهای آمریکا و در سال ۲۰۲۰ موفق به دریافت مدال گوته (Goethe Medal) شد.

ایان مک‌ یوون در سال ۲۰۲۳ میلادی به‌دلیل خدمات برجسته‌اش به ادبیات، عنوان Companion of Honour (CH) را دریافت کرد.

بخشی از کتاب گفت و گو با مرد گنجه ای

«تازگی عادت جدّم به من هم سرایت کرده. شب، قبل از خواب نیم ساعت می‌نشینم و به روزی که گذشت فکر می‌کنم. اما نه هوس‌های ریاضی‌وار برای نوشتن دارم نه نظریه‌های جنسی. اغلب عین حرف‌هایی که میزی به من گفته و من به میزی گفته‌ام را می‌نویسم. گاهی وقت‌ها، برای خلوت کامل، خودم را توی حمام محبوس می‌کنم، می‌نشینم روی کاسهٔ توالت و دفتر کلاسورم را می‌گذارم روی زانوهام. گاهی در حمام، به‌جز من یکی دو عنکبوت هم هست. از لولهٔ بی‌مصرف بالا می‌روند و بی‌حرکت روی لعاب براق سفیدرنگ چمباتمه می‌زنند. لابد تو این فکرند که به کجا می‌روند. بعد از ساعت‌ها چمباتمه زدن برمی‌گردند، گیج یا شاید ناامید از این‌که چیز زیادی دستگیرشان نمی‌شود. تا جایی که می‌دانم جدّم تنها یک ارجاع به عنکبوت‌ها داده است. در ۸ مه ۱۹۰۶ می‌نویسد: «بیسمارک یک عنکبوت است.»»