کتاب گزند دلبستگی

کتاب گزند دلبستگی مجموعه‌ای از جستارها و روایت‌های شخصی درباره‌ی نسبت پیچیده‌ی فرزندان با پدر و مادر است؛ اثری با نوشته‌هایی از ایان مک‌یوان، پل ثرو و دیگران که لیلا نصیری‌ها آن را گردآوری و ترجمه کرده است و نشر چشمه آن را منتشر کرده است. متن‌ها از دلتنگی، خشم، مراقبت، شرم، وابستگی و خاطره حرف می‌زنند و نشان می‌دهند رابطه‌ی خانوادگی فقط محل آرامش نیست، بلکه جایی برای زخم، پرسش و بازخوانی گذشته هم هست. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب گزند دلبستگی

کتاب گزند دلبستگی با گردآوری و ترجمه‌ی لیلا نصیری‌ها سراغ یکی از نزدیک‌ترین و درعین‌حال دشوارترین رابطه‌های انسانی رفته است: رابطه با پدر و مادر. مقدمه‌ی مترجم از تجربه‌ای شخصی آغاز می‌شود؛ موقعیتی پرتنش در سفر که او را به فکر مسئولیت، خستگی، دلتنگی و معنای تربیت خانوادگی می‌اندازد. از دل همین تجربه، ایده‌ی مجموعه شکل می‌گیرد؛ مجموعه‌ای که در آن نویسندگان مختلف از ریشه‌های عاطفی و زخم‌های قدیمی خود حرف می‌زنند و می‌کوشند بفهمند چه چیزهایی از والدین در وجودشان مانده است.
کتاب گزند دلبستگی در دو بخش مادران و پدران تنظیم شده و در هر بخش ۴ جستار از نویسندگان شناخته‌شده آمده است. در پایان نیز ۲ جستار از خود مترجم درباره‌ی مادر و پدرش قرار گرفته است. متن‌ها یکدست نیستند و همین ناهمگونی به مجموعه جان می‌دهد؛ بعضی روایت‌ها آمیخته به دلتنگی‌اند، بعضی با طنزی تلخ پیش می‌روند و بعضی دیگر بی‌پرده از رنج، خشم و ناتوانی در بخشیدن می‌گویند. در این نوشته‌ها خانواده نه تصویر آرمانی و بی‌نقص، بلکه میدان کشمکش، مراقبت، سوءتفاهم، حافظه و وابستگی است.
کتاب گزند دلبستگی فقط به بازگویی خاطره بسنده نمی‌کند. هر جستار نشان می‌دهد زبان، طبقه، فقر، بیماری، مهاجرت، پیری و فاصله‌ی عاطفی چگونه در شکل‌گیری رابطه‌ی فرزند و والدین اثر می‌گذارند. در جستار ایان مک‌یوان، زبان مادری و اضطراب گفتار به بخشی از هویت نویسنده تبدیل می‌شود. در نوشته‌ی پل ثرو، خانواده‌ی پرجمعیت به صحنه‌ای از رقابت، پنهان‌کاری و داوری بدل می‌شود. در جستارهای دیگر نیز خانه، غذا، سکوت، دعوا، غیبت و مراقبت از والدین سالمند به نشانه‌هایی تبدیل می‌شوند که گذشته را زنده نگه می‌دارند. حاصل کار، مجموعه‌ای است که از خلال تجربه‌های بسیار شخصی، تصویری گسترده از دلبستگی و آسیب‌های آن می‌سازد.

خلاصه کتاب گزند دلبستگی

کتاب گزند دلبستگی مجموعه‌ای از جستارها درباره‌ی اثر ماندگار پدر و مادر بر زندگی فرزندان است. نویسندگان در این متن‌ها به کودکی، خانه، زبان، فقر، بیماری، جدایی، پیری و خاطراتی برمی‌گردند که هنوز در ذهن و رفتارشان حضور دارند. بعضی از این رابطه‌ها گرم و نگه‌دارنده‌اند و بعضی پرتنش، فرساینده یا آمیخته به رنجی قدیمی. کتاب نشان می‌دهد دلبستگی خانوادگی فقط به محبت خلاصه نمی‌شود و می‌تواند هم‌زمان منبع امنیت، خشم، احساس گناه و نیاز به بازفهمی گذشته باشد. در کنار جستارهای نویسندگان، نوشته‌های مترجم هم این پرسش را پیش می‌کشند که فرزند بودن در لحظه‌های مراقبت و فرسودگی چه معنایی پیدا می‌کند.

چرا باید کتاب گزند دلبستگی را بخوانیم؟

دلایل خواندن گزند دلبستگی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب چند تجربه‌ی متفاوت از رابطه با پدر و مادر را کنار هم می‌گذارد و امکان مقایسه‌ی نگاه‌ها و زخم‌ها را فراهم می‌کند.
• خواننده با نقش خاطره، زبان، خانه و تربیت در شکل‌گیری هویت فردی آشناتر می‌شود.
• جستارها نشان می‌دهند محبت خانوادگی می‌تواند هم‌زمان با رنج، خشم و احساس مسئولیت همراه باشد.
• تقسیم‌بندی کتاب به دو بخش مادران و پدران مسیر خواندن را روشن‌تر می‌کند و زاویه‌های مختلف این نسبت را جداگانه پیش می‌کشد.
• حضور جستارهای مترجم در کنار متن‌های نویسندگان دیگر، پیوندی میان تجربه‌ی زیسته و انتخاب ادبی مجموعه ایجاد کرده است.
• این کتاب برای فکر کردن به مراقبت از والدین سالمند، میراث عاطفی خانواده و اثر گذشته بر اکنون ماده‌ی زیادی در اختیار می‌گذارد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن گزند دلبستگی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که به جستارهای شخصی و متن‌های مبتنی بر خاطره علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی رابطه‌ی فرزند با پدر و مادر از زاویه‌های گوناگون بیش‌تر فکر کنند.
• مخاطبانی که با مسئله‌ی مراقبت از والدین سالمند، دلتنگی خانوادگی یا فاصله‌ی عاطفی درگیرند.
• علاقه‌مندان به نوشته‌های ایان مک‌یوان، پل ثرو و دیگر نویسندگانی که تجربه‌ی شخصی را به موضوعی عمومی تبدیل می‌کنند.
• کسانی که به درون‌مایه‌های خانواده، حافظه، خشم فروخورده و اثر کودکی بر زندگی بزرگ‌سالی توجه دارند.

بخشی از کتاب گزند دلبستگی

«آن لحظه واکنشِ از سر استیصالم خشم بود. به پدرم که می‌داند ابرقهرمان موردعلاقه‌ام از کودکی هالک شکست‌ناپذیر بوده گفتم: بابا، من هالک شکست‌ناپذیرم؟ من سوپرمنم؟ من رستم دستانم؟ خسته نمی‌شوم؟ استراحت نمی‌خواهم؟ و از اتاق زدم بیرون.
کوتاه کنم، مراجعه به دفتر هواپیمایی کاری از پیش نبرد. مجبور شدیم برای خودمان لباس‌خواب و اسباب اولیه‌ای مثل مسواک و خمیردندان بخریم. ماجرای پیراهن خریدن را که برای دوستانم تعریف کردم خندیدند. پس سر راه‌مان به فروشگاه موردعلاقهٔ پدرم رفتیم و پیراهن هم خریدیم. در راه برگشت، و در آن باران بی‌امان و ترافیک وحشتناک استانبول، تاکسی گیر نیاوردیم و کل مسیر را پای پیاده برگشتیم و مثل موش آب‌کشیده وارد هتل شدیم.
این را هم بگویم که ما را همان شب به فرودگاه رساندند و نصفه‌شب سوار هواپیما کردند. فرداصبح با یک روز تأخیر به تهران رسیدیم. در اتوبوس فرودگاه پدر و مادرم را ردیف جلو نشاندم و کمربند ایمنی‌شان را بستم و خودم هم رفتم روی یکی از صندلی‌های خالی‌ماندهٔ عقب نشستم. همه در این‌باره حرف می‌زدند که چه شد و بعد از این چه می‌شود. زن و شوهر جوانی که همان عقب نشسته بودند تا من را دیدند گفتند: ما از دیروز تو را زیر نظر داریم. دیدیم با پدر و مادرت چه‌قدر صبورانه حرف می‌زنی و رفتار می‌کنی و حواست جمع‌شان است. با شوهرم و چند نفر دیگر حرفت را زدیم و امیدواریم راضی باشی. خدا تو را برای آن‌ها حفظ کند. در جواب‌شان گفتم بعضی وقت‌ها هم صبر ندارم و خسته می‌شوم و حرف‌هایی می‌زنم که پشیمان می‌شوم. بنابراین من هم آن‌چه نشان می‌دهم نیستم. اما خب، کدام آدمی است که هرازگاهی عنان از کف ندهد و خسته نشود؟»