کتاب آسمان هم رودخانه دارد

کتاب الکترونیکی آسمان هم رودخانه دارد نوشته‌ی الیف شافاک با ترجمه‌ی مبینا معتمدی توسط انتشارات چترنگ منتشر شده است. این رمان داستان سه انسان را در دوره‌های تاریخی و مکان‌های متفاوت روایت می‌کند که زندگی‌شان به واسطه‌ی یک قطره‌ی آب، دو رودخانه‌ی دجله و تیمز و حماسه‌ی گیلگمش به یکدیگر پیوند می‌خورد. شافاک در این اثر موضوعاتی مانند حافظه، تاریخ، فقدان، هویت فرهنگی و ارتباط انسان با طبیعت را در کنار روایت‌هایی از لندن و میان‌رودان بررسی می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آسمان هم رودخانه دارد

آسمان هم رودخانه دارد با عنوان اصلی There Are Rivers in the Sky رمانی از الیف شافاک، نویسنده‌ی ترک‌تبار بریتانیایی است که در سال ۲۰۲۴ منتشر شد. این اثر با پیوند دادن سه زندگی در دوره‌های متفاوت، تاریخ و زندگی معاصر را در روایتی چندلایه کنار هم قرار می‌دهد. آب، رودخانه‌ها و حماسه‌ی گیلگمش از عناصر اصلی این پیوند هستند و در طول داستان، نقش حافظه و انتقال تجربه‌ها از نسلی به نسل دیگر را برجسته می‌کنند.

یکی از محورهای کتاب، کتابخانه‌ی آشوربانیپال در نینوا و حماسه‌ی گیلگمش است؛ اثری باستانی که بقایای آن در میان لوح‌های گِلی کشف‌شده از میان‌رودان حفظ شده است. شافاک از این میراث تاریخی برای پیوند دادن گذشته با زندگی شخصیت‌های داستان استفاده می‌کند. رودخانه‌ی دجله در میان‌رودان و رودخانه‌ی تیمز در لندن نیز در شکل‌گیری فضای داستان و ارتباط میان روایت‌ها اهمیت دارند.

این رمان علاوه بر پرداختن به تاریخ و ادبیات باستان، به موضوعاتی معاصر نیز می‌پردازد؛ از جمله وضعیت اقلیت ایزدی، آوارگی، خشونت علیه زنان، بحران‌های زیست‌محیطی و مسئله‌ی دسترسی به آب. روایت چندگانه‌ی کتاب امکان می‌دهد این مسائل از زاویه‌ی زندگی شخصیت‌هایی با پیشینه‌ها و تجربه‌های متفاوت بررسی شوند.

خلاصه داستان آسمان هم رودخانه دارد

هشدار: این بخش قسمت‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

داستان از نینوا، شهر باستانی میان‌رودان، و کتابخانه‌ی آشوربانیپال آغاز می‌شود؛ جایی که بقایای حماسه‌ی گیلگمش در میان آثار باستانی باقی مانده‌اند. این حماسه و تاریخ پیرامون آن به یکی از پیوندهای اصلی روایت تبدیل می‌شوند. در کنار این گذشته‌ی دور، زندگی سه شخصیت در زمان‌ها و مکان‌های متفاوت روایت می‌شود که هر یک با آب، حافظه و میراث تاریخی ارتباطی ویژه دارند.

آرتور در سال ۱۸۴۰ در لندن، در نزدیکی رودخانه‌ی تیمز، به دنیا می‌آید. او در خانواده‌ای فقیر زندگی می‌کند و حافظه‌ی استثنایی‌اش یکی از ویژگی‌های مهم اوست. آرتور که در شرایط دشوار کودکی بزرگ می‌شود، از طریق کارآموزی در یک چاپخانه با دنیای کتاب‌ها آشنا می‌شود. کتابی درباره‌ی نینوا و بقایای تمدن میان‌رودان مسیر زندگی او را تغییر می‌دهد و او را به سوی سرزمینی دور می‌کشاند.

شخصیت دوم، نارین، دختری ایزدی است که در سال ۲۰۱۴ در کنار رود دجله زندگی می‌کند. او قرار است آیین غسل تعمید خود را با آبی که از مکان مقدس ایزدیان، لالش در عراق، آورده شده است، انجام دهد؛ اما این مراسم با اتفاقاتی خشونت‌بار مختل می‌شود. نارین و مادربزرگش ناچار می‌شوند سفری دشوار را در سرزمینی گرفتار جنگ و ناامنی آغاز کنند تا به مکان مقدس جامعه‌ی خود برسند. روایت آن‌ها به وضعیت ایزدیان و دشواری‌های حفظ هویت و سنت‌های فرهنگی در شرایط آوارگی می‌پردازد.

شخصیت سوم، زلیخا، زنی با ریشه‌های شرقی است که در لندن زندگی می‌کند. او دانشمند آب‌شناس است و درباره‌ی آب و حافظه‌ی آن پژوهش می‌کند. زلیخا درگیر مسائل شخصی و بحران‌های زندگی خود است و مواجهه‌اش با کتابی مرتبط با سرزمین مادری‌اش، مسیر تازه‌ای پیش روی او قرار می‌دهد.

این سه روایت با وجود فاصله‌ی زمانی و جغرافیایی، از طریق یک قطره‌ی آب و پیوندشان با رودخانه‌ها و حماسه‌ی گیلگمش به یکدیگر متصل می‌شوند. آب در داستان هم سرچشمه‌ی زندگی است و هم حامل نشانه‌هایی از گذشته؛ چیزی که از مرزهای زمان و مکان عبور می‌کند و پیوند میان انسان‌ها، سرزمین‌ها و تاریخ را آشکار می‌سازد.

چرا باید کتاب آسمان هم رودخانه دارد را بخوانیم؟

این رمان فرصتی برای مواجهه با روایتی فراهم می‌کند که تاریخ باستان، زندگی معاصر و سرگذشت فردی انسان‌ها را به هم پیوند می‌دهد. ارتباط میان حماسه‌ی گیلگمش، تمدن میان‌رودان و زندگی شخصیت‌های داستان، خواننده را با نقش میراث فرهنگی در شکل‌گیری هویت فردی و جمعی روبه‌رو می‌کند. از سوی دیگر، روایت‌های آرتور، نارین و زلیخا هر یک به بخشی از تجربه‌ی انسانی می‌پردازند؛ از فقر و جست‌وجوی دانش گرفته تا آوارگی، تعلق فرهنگی و مواجهه با بحران‌های شخصی. پرداختن به رودخانه‌ها و آب نیز زمینه‌ای برای تأمل درباره‌ی محیط زیست، حافظه و وابستگی زندگی انسان به منابع طبیعی فراهم می‌کند.

خواندن کتاب آسمان هم رودخانه دارد را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به علاقه‌مندان رمان‌های تاریخی و چندروایتی پیشنهاد می‌شود؛ به‌ویژه خوانندگانی که به پیوند میان گذشته و حال، تمدن‌های باستانی و زندگی انسان‌های معاصر علاقه دارند. همچنین کسانی که آثار الیف شافاک را دنبال می‌کنند یا می‌خواهند رمانی درباره‌ی هویت، مهاجرت، میراث فرهنگی و محیط زیست بخوانند، می‌توانند این اثر را انتخاب کنند.