کتاب خرگوش صحرایی

کتاب خرگوش صحرایی نوشته‌ی کلوئی دالتون داستان پیوندی آرام، طولانی و غیرمنتظره میان یک زن و بچه‌خرگوش صحرایی است که در دل زمستانی سخت آغاز می‌شود. راوی که سال‌ها در قلب سیاست و بحران‌های بین‌المللی کار کرده، ناگهان در دوران قرنطینه با موجودی وحشی روبه‌رو می‌شود که مراقبت از او همه‌چیز را در زندگی‌اش جابه‌جا می‌کند. کتاب خرگوش صحرایی را مریم فتاح‌زاده به فارسی ترجمه کرده و نشر چترنگ آن را منتشر کرده است. این اثر تجربه‌ی هم‌زیستی با یک حیوان وحشی، مشاهده‌ی دقیق طبیعت و بازنگری در سبک زندگی مدرن را در هم آمیخته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب خرگوش صحرایی

کتاب خرگوش صحرایی روایت اول‌شخص کلوئی دالتون از مواجهه‌ای تصادفی با یک بچه‌خرگوش صحرایی در جاده‌ای روستایی و مسیری است که این برخورد ساده در زندگی او باز می‌کند. راوی که سال‌ها در لندن و در فضای پرتنش مشاوره‌ی سیاسی و سفرهای کاری مداوم زندگی کرده، در دوران همه‌گیری کرونا به خانه‌ی سنگی و دورافتاده‌اش در میان مزارع برمی‌گردد و درست در همین تغییر اجباری ریتم زندگی است که با بچه‌خرگوشی تقریباً یک‌روزه روبه‌رو می‌شود. در کتاب خرگوش صحرایی، نویسنده از لحظه‌ی تردید برای برداشتن یا رهاکردن حیوان شروع کرده است و قدم‌به‌قدم خواننده را درگیر تصمیم‌ها، خطاها، نگرانی‌ها و کشف‌هایش در مراقبت از موجودی می‌کند که ذاتاً برای زندگی در فضای باز و وحشی ساخته شده است. متن، هم توصیف بسیار جزئی‌نگر از طبیعت، فصل‌ها، رفتار حیوان و جزئیات بدن خرگوش صحرایی ارائه می‌دهد و هم به گذشته‌ی شخصی راوی، شغلش، اعتیادش به آدرنالین و فاصله‌گرفتن تدریجی‌اش از طبیعت برمی‌گردد. کتاب خرگوش صحرایی در چند بخش پیوسته پیش می‌رود و فصل‌هایی مانند «بچه‌خرگوش صحرایی زمستانی»، «وابسته» و «یک‌ماهه؛ خرگوش صحرایی کوچک» روند رشد حیوان، تغییر رنگ و پوشش بدنش، شکل‌گیری عادت‌های روزانه و هم‌زمان دگرگونی در نگاه راوی به کار، زمان، سکوت و مسئولیت را دنبال می‌کنند. در لابه‌لای روایت، اطلاعات دقیق و گاه تاریخی درباره‌ی گونه‌های مختلف خرگوش صحرایی، زیستگاه‌ها، میزان مرگ‌ومیر بچه‌خرگوش‌ها، تهدیدهای کشاورزی مدرن و تفاوت خرگوش صحرایی با خرگوش معمولی آمده است و کتاب را به ترکیبی از خاطره‌ی شخصی، مشاهده‌ی میدانی و تأمل درباره‌ی رابطه‌ی انسان و حیات‌وحش تبدیل کرده است.

خلاصه داستان خرگوش صحرایی

کتاب خرگوش صحرایی از زمستانی بسیار سرد آغاز می‌شود؛ جایی که نویسنده در میان مزارع پوشیده از برف، بچه‌خرگوشی را در وسط جاده پیدا می‌کند؛ حیوانی به اندازه‌ی کف دست، با لکه‌ی سفید روی پیشانی و کاملاً بی‌پناه. او میان رهاکردن حیوان به «دست طبیعت» و برداشتنش برای نجات، مردد است و سرانجام تصمیم می‌گیرد او را موقتاً به خانه ببرد. در ادامه‌ی کتاب خرگوش صحرایی، خواننده همراه راوی با سؤالات عملی و عاطفی مراقبت از یک حیوان وحشی روبه‌رو می‌شود: از پیدا کردن نوع شیر و غذا تا ساختن لانه، تنظیم صدا و نور خانه، و تلاش برای کم‌کردن تماس انسانی تا خرگوش بتواند روزی به طبیعت برگردد. هم‌زمان، گذشته‌ی شهری و شغلی نویسنده، اضطراب‌هایش و تغییر نگاهش به سرعت و معنای زندگی، در کنار رشد سریع خرگوش، تغییر رنگ موها، شکل‌گیری عادت‌های غذایی و رفتاری او روایت شده است. کتاب بر لحظه‌ی رهاسازی یا پایان رابطه تمرکز نمی‌کند، بلکه بر فرایند هم‌زیستی و دگرگونی درونی‌ای که این دوستی غیرمنتظره ایجاد می‌کند مکث کرده است.

چرا باید کتاب خرگوش صحرایی را بخوانیم؟

کتاب خرگوش صحرایی تجربه‌ی نزدیک‌شدن به یک حیوان وحشی را از زاویه‌ی کسی روایت کرده است که پیش‌تر در مرکز سیاست و بحران زندگی می‌کرده و ناگهان مجبور به کندشدن و نگاه‌کردن دقیق می‌شود. این اثر برای کسانی که به مشاهده‌ی جزئی‌نگر طبیعت، رابطه‌ی انسان و حیوان، و تأمل درباره‌ی سبک زندگی پرشتاب امروز علاقه‌مندند، تصویری روشن و ملموس از این دگرگونی ارائه می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب خرگوش صحرایی به دوست‌داران حیات‌وحش، علاقه‌مندان به روایت‌های شخصی درباره‌ی زندگی در روستا و کسانی که درگیر تغییرات ناگهانی در سبک زندگی یا کار خود هستند پیشنهاد می‌شود. همچنین به کسانی که به رابطه‌ی عاطفی انسان و حیوان و جزئیات زیست‌محیطی کنجکاوند توصیه می‌شود.

بخشی از کتاب خرگوش صحرایی

«در آن هفته‌های برف و یخبندان، خرگوشی صحرایی میان کشتزارها جست‌وخیز می‌کرد. آرام حرکت می‌کرد چون موجود زنده‌ای درونش در حال رشد بود. خورشید کم‌رمق زمستان که غروب می‌کرد و به افق می‌پیوست، دست و پایش را زیرش جمع می‌کرد و می‌نشست و هرجا که می‌توانست، پناه می‌گرفت تا از سوز باد و چشم‌های گرسنهٔ شکارچی‌ها در امان باشد. شب‌ها، با پنجه‌هایش برف را می‌کاوید تا جوانه‌های علف را میان ساقه‌های ذرت پیدا کند و بخورد یا شاخه‌های برهنه را میان پرچین‌ها می‌جَوید؛ این‌ها منابع غذایی ناچیزی بودند که به او نیرو می‌دادند تا سرما را تحمل کند و طی چهل و دو شب و روز، که طول دوران بارداری خرگوش صحرایی است، بچه‌های متولدنشده‌اش را زنده نگه دارد. در یکی از شب‌های فوریه، خرگوش در گوشهٔ یکی از مزارع، لانه‌ای لابه‌لای انبوهی از علف‌های بلند ساخت؛ در همان‌جا، زیر نور ماه، بی‌صدا بچه‌خرگوشی به دنیا آورد به سیاهی شب که روی پیشانی‌اش خال سفیدی شبیه ستاره داشت. خرگوش نوزادش را می‌لیسید، شیرش می‌داد، در بغلش می‌گرفت و از او محافظت می‌کرد، تا اینکه بچه‌خرگوش کم‌کم توانست از دست‌ها و پاهایش استفاده کند. آن‌وقت بود که مادر، آرام و دلواپس، با پوزه هلش داد و او را از لانه به مخفیگاه جدیدی میان توده‌ای پرپشت از علف‌های خشک کشاند که همچون چادری گرم و راحت بچه‌خرگوش را در پناه خود گرفت. از جای امن بچه‌خرگوش که خیالش راحت شد، عقب رفت و با نوک پنجه‌هایش، ردپایش را شتابان از روی خاک محو کرد تا قبل از آنکه سپیده بزند، از آنجا برود. نرم و سبک حرکت می‌کرد، انگار نمی‌خواست حتی یک علف را هم خم کند.»