کتاب متون عرفانی فارسی

کتاب متون عرفانی فارسی نوشتهٔ محمدحسن حائری در نشر مرکز چاپ شده است. این کتاب شامل گزیده‌هایی از کشف المحجوب هجویری، رسالات و مناجات خواجه عبدالله انصاری، ترجمه رساله قشیریه، ... است.

درباره کتاب متون عرفانی فارسی

این دفتر به‌منظور آشنایی علاقه‌مندان به‌ویژه دانشجویان با برجسته‌ترین متون عرفانی فارسی که بخش مهمی از میراث ادبی و فرهنگی ما را تشکیل می‌دهند، گرد آمده است و کوشش شده قطعات برگزیده، چه نظم و چه نثر، به‌خوبی نماینده‌ٔ چگونگی اندیشه‌ها و روحیات و نگرش عرفانی باشند و خوانندگان و دانشجویان را با شیوه‌ٔ تفکر عرفا و موضوع‌های عمده‌ٔ مورد توجه آنان آشنا سازند. پیش از هر متن منتخب، شرحی برای معرفی اثر و نویسنده‌ٔ آن آمده است و در پایان هر گزیده نیز نکته‌ها و واژه‌های دشوار آن توضیح داده شده است.

کتاب متون عرفانی فارسی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به علاقه‌مندان به مطالعهٔ متون عرفانی ادبیات فارسی پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب متون عرفانی فارسی

«کشف‌المحجوب یکی از کتابهای قدیمی فارسی است که در تاریخ و آداب تصوّف به نثری پخته و روان به همّت عارف بزرگ و نویسنده سترگ ابوالحسن علی بن عثمان‌الجلابی هجویری غزنوی به نگارش درآمده است.

سال درگذشت این عارف نامی را ۴۶۵ هجری قمری نگاشته‌اند.

کشف‌المحجوب کتابی است که بیش از هر اثر دیگر مورد نظر عطار نیشابوری در تدوین تذکرة‌الاولیا قرار گرفته است.

ملک‌الشعرای بهار در جلد دوم سبک‌شناسی، کشف‌المحجوب را از کتب قدیم و معتبر فارسی می‌شناسد و آن را از نظر سبک (در سنجش با سایر کتب صوفیه مثل اسرارالتوحید، تذکرة‌الاولیا، و نورالعلوم) بالاتر و اصیل‌تر می‌داند و به دوره اول (دوره سامانی) نزدیکتر. و معتقد است که بیش از کتب قدیم دستخوش تازی و لغت‌های آن زبان است ولی در مجموع دارای سبک کهنه است.

هجویری در تدوین کشف‌المحجوب از کتابهائی همچون طبقات‌الصوفیه و تاریخ اهل صفّه تألیف ابوعبدالرحمن سلّمی و رساله قشیریه به نگارش ابوالقاسم قشیری و تاریخ‌المشایخ تألیف محمدبن علی‌الترمذی و روایات ابوالفضل ختلی بهره‌ها جسته و از آیات قرآنی و احادیث نبوی و کلمات قصار مشایخ صوفیه شواهد بسیار آورده است.

هجویری از پیشاهنگان تصوّف زاهدانه است و از اصحاب صحو. وی پیشوای خود را در این وادی ابوالفضل محمدبن‌الحسن الختلی می‌شناسد که در تصوّف مذهب جنید بغدادی داشته است. و از او بود که شنیده بود: «الدُنیا یومٌ و لَنافیهِ صومٌ» دنیا یک روز است و ما اندر آن روز به روزه‌ایم، یعنی از آن هیچ نصیب نمی‌گیریم.

این کتاب بنا به خواهش ابوسعید هجویری و در پاسخ به پرسش‌های وی به نگارش آمده است. پرسش‌های ابوسعید هجویری از علی بن عثمان هجویری مشتمل بر یازده نکته بود که مهمترین آن عبارت بود از: تحقیقات طریقت تصوّف، کیفیت مقامات صوفیه، مذاهب ایشان، مقالات ایشان، رموز و اشارات ایشان، چگونگی محبت خداوند و سبب حجاب عقول. و پاسخ مؤلف کتاب در ابوابی شکل یافته است که عمده‌ترین آن عبارت است از: باب اثبات علم، باب فقر، باب تصوّف، باب مرقعه داشتن، باب بیان ملامت، باب ذکر اهل صفه، مکتبهای صوفیه و حقیقت نفس و معرفت آن.

آن سان که از کشف‌المحجوب ابوالحسن علی‌بن عثمان جلابی هجویری استنباط می‌شود، مؤلف علاوه بر این اثر ارزشمند آثاری دیگر به نظم و نثر از خود به جای نهاده است. و از آن جمله است: دیوان شعر، کتاب فنا و بقا، اسرارالخرق والملونات، منهاج‌الدّین، نحوالقلوب، الرعایة بحقوق‌الله تعالی و کتاب‌البیان لاهل‌العیان.

کتاب کشف‌المحجوب نخستین بار به همّت مستشرق نامی والنتین ژوکوفسکی آماده طبع گشت و خلاصه‌ای از آن در سال ۱۹۱۱ میلادی به کوشش رینولد نیکلسون مترجم اندیشمند مثنوی به زبان انگلیسی ترجمه شد.»