کتاب ابن عربی، میراث دار پیامبران

کتاب ابن عربی، میراث دار پیامبران نوشتهٔ ویلیام سی. چیتیک و ترجمهٔ محمد سوری و اسماعیل علیخانی است. انتشارات علمی و فرهنگی این ناداستان را روانهٔ بازار کرده است. نویسنده در این اثر زندگی‌نامهٔ ابن عربی را شرح داده است.

درباره کتاب ابن عربی، میراث دار پیامبران

کتاب ابن عربی، میراث دار پیامبران (Title Ibn `Arabi: heir to the prophets)‌ حاوی ناداستان است. این کتاب زندگی‌نامهٔ ابن عربی است. ابن‌عربی (با نام کامل شیخ اکبر محیی‌الدین) را فیلسوف بزرگ اندلسی دمشقی و از بزرگ‌ترین فیلسوفیان صوفیه در اسلام می‌دانند. او در شهر مرسیه در کشور اندلس (اسپانیای کنونی) و در سال ۵۶۸ هجری به دنیا آمد. در جوانی به اشبیلیه، پایتخت اندلس، سفر کرد و تا ۳۸سالگی همان‌جا زندگی کرد؛ سپس سفر به مشرق‌زمین را آغاز کرد. در یکی از سفرهایش به مکه به زیارت خانهٔ خدا مشرف شد و پس از آن در مجاورت خانهٔ خدا سکنی گزید. ابن عربی در طول زندگی با بسیاری از دانشمندان و علمای دینی آشنا شد. تلاش‌های او در طول عمرش سبب شد تا تصوف به زبان فلسفه درآید. در طول زندگی و به‌ویژه پس از مرگش بود که بسیاری از صاحب‌نظرانْ ابن‌عربی را متهم ساخته و کافر خواندند. علت این باور نداشتن درک کافی از علوم صوفیه بود. چنین برخوردی با ابن‌عربی سبب شد تا برخی از علمای بزرگ اسلام به دفاع از او برخواسته و تا امروز از او دفاع کنند.

ابن عربی پس از ۳۵ سال زندگی در مجاورت خانهٔ خدا به قونیه سفر کرد و مدتی در این شهر زندگی کرد. پس از آن به دمشق بازگشت و تا هنگام وفات در این شهر ماند. کتاب «فتوحات مکیه» یکی از آثار بسیار طولانی و مکتوب اوست.

در یک تقسیم‌بندی می‌توان ادبیات را به دو گونهٔ داستانی و غیرداستانی تقسیم کرد. ناداستان (nonfiction) معمولاً به مجموعه نوشته‌هایی که باید جزو ادبیات غیرداستانی قرار بگیرد، اطلاق می‌شود. در این گونه، نویسنده با نیت خیر، برای توسعهٔ حقیقت، تشریح وقایع، معرفی اشخاص یا ارائهٔ اطلاعات و به‌دلایلی دیگر شروع به نوشتن می‌کند. در مقابل، در نوشته‌های غیرواقعیت‌محور (داستان)، خالق اثر صریحاً یا تلویحاً از واقعیت سر باز می‌زند و این گونه به‌عنوان ادبیات داستانی (غیرواقعیت‌محور) طبقه‌بندی می‌شود. هدف ادبیات غیرداستانی تعلیم هم‌نوعان است (البته نه به‌معنای آموزش کلاسیک و کاملاً علمی و تخصصی که عاری از ملاحظات زیباشناختی است)؛ همچنین تغییر و اصلاح نگرش، رشد افکار، ترغیب یا بیان تجارب و واقعیات از طریق مکاشفهٔ مبتنی بر واقعیت، از هدف‌های دیگر ناداستان‌نویسی است. ژانر ادبیات غیرداستانی به مضمون‌های بی‌شماری می‌پردازد و فرم‌های گوناگونی دارد. انواع ادبی غیرداستانی می‌تواند شامل این‌ها باشند: جستارها، زندگی‌نامه‌ها، کتاب‌های تاریخی، کتاب‌های علمی - آموزشی، گزارش‌های ویژه، یادداشت‌ها، گفت‌وگوها، یادداشت‌های روزانه، سفرنامه‌ها، نامه‌ها، سندها، خاطره‌ها و نقدهای ادبی.

خواندن کتاب ابن عربی، میراث دار پیامبران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران ناداستان و قالب زندگی‌نامه پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب ابن عربی، میراث دار پیامبران

«هدف اصلی ابن‌عربی در نوشته‌هایش نشان دادن راه [رسیدن] به حیات قلب است. او در صدد است که در خوانندگانش فطرت توحید را، که در عمق هستی‌شان نهفته است، بیدار نماید و راه دست یافتن به پرستش و بندگی را، که مقتضای همین سرشتشان است، به آنان یادآوری کند. معرفت برای این کار، امری است بنیادین، از این رو او پیوسته از آن بحث می‌کند. اما مقصود او ارائهٔ نظریه یا تبیینی جامع نیست، بلکه می‌خواهد خوانندگانش را وادارد تا از یادگیری طوطی‌وار فراتر روند و به فهم مستقل دست یابند و حقیقت نگاشته‌شده در نشانه‌ها و آیات کتاب تشریع و کتاب عاَلم و کتاب نفس را برای خود به فعلیت رسانند و تحقق بخشند.

ابن‌عربی اغلب، این فرمان خدا را نقل می‌کند که «بگو پروردگارا بر دانشم بیفزای». این فرمان به لحاظ دستوری مفرد است و معمولاً آن را خطاب به پیامبر می‌دانند، اما هر انسانی نیز مخاطب این فرمان است. اگر شخص پیامبر، یعنی کلمهٔ مجسم و انسان کاملِ در حد اعلا، مأمور است که از خدا علم و درک بیشتر طلب کند، پس همهٔ انسان‌ها باید چنین کنند.

فرمانِ طلب علم صرفاً به معنای جمع‌آوری اطلاعات و فراگیری از افراد و کتاب‌ها نیست. یقیناً باید از هدایت کتاب آسمانی پیروی کرد، اما جست‌وجوی دانستنْ عمیقاً شخصی است. دیدگاه‌های متخصصان و محققان و دانشمندان ربطی به آگاهی حقیقی ندارد. هیچ‌کس نمی‌تواند به نیابت از تو معرفت حاصل کند. حیات قلب، تنها با خودآگاهی مرتبط است و محل خودآگاهی تنها می‌تواند نفس خود شخص باشد.»