کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ پل ریکور

کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ پل ریکور نوشتهٔ برنارد داونهاور و دیوید پلاور و ترجمهٔ ابوالفضل توکلی شاندیز است. گروه انتشاراتی ققنوس این کتاب را منتشر کرده است؛ جلد ۲۸ از مجموعهٔ «دانشنامهٔ فلسفهٔ استنفورد».

درباره کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ پل ریکور

کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ پل ریکور (Paul Ricoeur; The Stanford Encyclopedia of Philosophy) جلد ۲۸ از مجموعهٔ «دانشنامهٔ فلسفهٔ استنفورد» است. بعضی از صاحب‌نظرها «پل ریکور» (Paul Ricoeur) را یکی از برجسته‌ترین فیلسوفان قرن بیستم میلادی دانسته‌اند. او در سال ۱۹۱۳ به دنیا آمد و در سال ۲۰۰۵ میلادی درگذشت. نوعی انسان‌شناسی فلسفی (philosophical anthropology)، درون‌مایهٔ آثار او را شکل داده است. با او آشنا شوید.

دانشگاه استنفورد انتشار این دانشنامه را در سال ۱۹۹۵ میلادی آغاز کرد. پس از مدتی متن کامل مقالات را در اینترنت در دسترس علاقه‌مندان قرار داد. کسانی که در تدوین این دانشنامهٔ بزرگ نقش دارند، از استادان و مؤلفان به‌نام در حوزهٔ فلسفه هستند. این دانشنامه به سرپرستی دکتر «ادوارد ن. زالتا» صدها مدخل دارد و یکی از بهترین راه‌ها برای آشنایی مقدماتی با مباحث فلسفی است. «مسعود علیا» در سال ۱۳۹۲ با همکاری انتشارات ققنوس، تصمیم به ترجمهٔ بعضی از مدخل‌های این دانشنامه گرفت. او به‌همراه مترجمانی نام‌آشنا آخرین ویراست مقالات دانشنامهٔ فلسفهٔ استنفورد را با حفظ سبک و زبان به پارسی برگرداند. انتشارات ققنوس این مجموعه را با کسب اجازه از گردانندگان این دانشنامه (به‌ویژه دکتر زالتا) منتشر کرده است. عناوین بعضی از این جلدها عبارت است از «مفهوم شر»، «فلسفهٔ دین»، «عقل به روایت کانت»، «زیبایی‌شناسی فمینیستی»، «ژاک لکان»، «اخلاق ارسطو»، «باروخ اسپینوزا»، «فیشته» و «پدیدارشناسی».

خواندن کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ پل ریکور را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران مطالعه در باب یکی از فیلسوفان قرن ۲۰ میلادی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ پل ریکور

«در نتیجه، هرگونه عمل تفسیر از طریق دیالکتیک بین حدس زدن و اعتبار بخشیدن پیش می‌رود. ) به این معنا که (در مورد معنای یک جزء حدسی قریب به یقین می‌زنیم و سپس آن را برحسب کل می‌سنجیم و بالعکس. به همین ترتیب، کار خود را با حدس زدن در مورد معنای کل آغاز می‌کنیم از آن حیث که تعیین‌کننده اهمیت نسبی اجزای گوناگون خویش است. در سراسر این روند حدس زدن و اعتبار بخشیدن، هرگاه بگوییم فهم ما از امور چنین و چنان است، می‌توانیم کار را به پایان بریم، اما در این میان هیچ نتیجه قطعی‌ای در کار نیست. همیشه این امکان وجود دارد که بتوان معقولانه جملات، یا کنش‌ها، را به بیش از یک شیوه ربط داد. از این رو، تکثر و حتی ستیز تفسیرهایی که برای درک گفتار و کنش انسانی باید به آن‌ها پرداخت، همواره ممکن است.

اعتباربخشی به یک تفسیر صرفاً به معنای اثبات تجربی‌اش نیست. برای اعتبار بخشیدن به یک تفسیر از آن در برابر تفسیرهای رقیب دفاع می‌کنیم. بنابراین، اعتباربخشی «نوعی نظام استدلال است که می‌توان آن را با رویه‌های قضایی تفسیر حقوقی مقایسه کرد. اعتباربخشی نوعی منطق احتمال کیفی و عدم‌قطعیت است» (From Text to Action, ۱۵۹).

به‌رغم ستیز تفسیرها، برای تعیین این امر که کدام تفسیر محتمل‌تر است می‌توان معیارهایی، از جمله جامعیت، به دست داد. هرچند گاهی اوقات چند تفسیر معیارهای مورد نظر را به یک اندازه برآورده می‌سازند. با این حال، برخی از تفسیرها کمتر محتمل‌اند یا اصلاً محتمل نیستند. از این رو:

اگرچه این حرف صحیح است که همواره بیش از یک راه برای تفسیر متن وجود دارد، اما درست نیست که بگوییم تمام تفسیرها برابرند.... متن میدانی محدود از تفاسیرِ ممکن است. منطق اعتباربخشی به ما امکان می‌دهد که بین دو قطب جزم‌باوری و شک‌باوری حرکت کنیم. همواره می‌توان علیه تفسیری استدلال کرد، با تفسیرهایی به مواجهه و مقابله برخاست، به حکمیت بین آن‌ها پرداخت و به دنبال آشتی دادن آن‌ها بود، حتی اگر این آشتی دور از دسترس ما باشد (From Text to Action, ۱۶۰).»