کتاب داریوش مادی

کتاب داریوش مادی نوشتهٔ استیون آر اندرسون و ترجمهٔ علی اصغر سلحشور است. گروه انتشاراتی ققنوس این کتاب را برای نوجوانان و بزرگسالان روانهٔ بازار کرده است. این اثر جزو مجموعهٔ «تاریخ جهان» است.

درباره کتاب داریوش مادی

کتاب داریوش مادی در پنج فصل نوشته شده است. استیون آر اندرسون، «داریوش مادی» را که در کتاب دانیال به‌روشنی از او نام برده شده، همان «کیاکسار دوم» در روایت گزنفون در کتاب کوروش‌نامه دانسته است. او فرزند آستیاگ است که در پژوهش‌ها و منابع تاریخیِ متعارف و مرسوم (به‌ویژه روایت هرودوت) آخرین شاه ماد خوانده شده که به‌دست کوروش کبیر سرنگون می‌شود. نویسنده، آستیاگ را آخرین شاه مادی نمی‌داند و با بررسی منابعی که ذکر آن رفت، کیاکسار دوم را واپسین شاه مادی در نظر گرفته و اصولاً به تسخیر یا شکست ماد به‌دست کوروش باور ندارد. از دیدگاه او پس از آستیاگ، حکومت به جانشین قانونی او یعنی کیاکسار دوم رسید و او در همهٔ کارها از راهنمایی و کمک کوروش بهره برد و کوروش، فرماندهٔ ارتش مادی - پارسی به شمار رفت که بار بیشتر کشورگشایی‌ها (از جمله فتح لیدیه و بابل) بر دوش او بوده است. از دیدگاه اندرسون، داریوش در واقع نام سلطنتی فردی به نام کیاکسار دوم بوده است.

مجموعهٔ «تاریخ جهان»، نام مجموعه‌ای ۸۷جلدی از گروه انتشاراتی ققنوس است که هر جلد آن ترجمه‌ای از مجموعه‌ٔ World History به حساب می‌آید. «دان ناردو»، «مایکل وی. آزکان»، «جیمز آ. کوریک» و بسیاری دیگر از صاحب‌نظران حوزهٔ تاریخ، نویسندگان هر جلد از این مجموعه هستند. هر جلد از مجموعهٔ حاضر، یک دورهٔ مهم تاریخی را از نظر سیاسی، اجتماعی، تاریخی و فرهنگی با زبانی ساده به خوانندگان می‌شناساند. بعضی از کتاب‌های این مجموعه عبارتند از «جنگ کره»، «آمریکا و روسیه»، «اسطوره‌های یونان و روم»، «پیدایش مسیحیت»، «جنگ کریمه»، «داریوش مادی»، «امپراتوری مغول» و «انقلاب کشاورزی». مخاطبان اصلی این کتاب‌ها نوجوانانی هستند که می‌خواهند دانش عمومی خود را پایه‌ریزی کنند، اما بزرگسالان و علاقه‌مندان و پژوهشگران نیز می‌توانند از مطالب کتاب‌های این مجموعه بهرهٔ بسیار ببرند.

خواندن کتاب داریوش مادی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران مطالعه درمورد داریوش هخامنشی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب داریوش مادی

«از میان منابعی که به انتقال قدرت از بابل به مادپارس پرداخته‌اند بی‌تردید کتاب دانیال مستندترین و عینی‌ترین منبع به شمار می‌رود. هرودوت و گزنفون منبع دست دوم برای این داستان‌ها به شمار می‌روند، چرا که مدت‌ها پس از آن رویداد به شرح آن پرداخته‌اند. اما دانیال رویدادهایی را توصیف می‌کند که خود به عنوان مقامی بلندپایه در دربارهای سلطنتی بابل و مادپارس شاهدش بوده و در آن‌ها مشارکت داشته است. کوروش از تبلیغات شدیدی برای گشودن بابل و آرام کردن بابلی‌ها بهره برده و در بیان و شرح رویدادها بی‌پروا از خودش تعریف و تمجید می‌کند. از سوی دیگر، دانیال دارای جهت‌گیری و گرایش سیاسی نبود، زیرا او در دربارهای سلطنتیِ دو قدرت مسلطِ رقیب خدمت کرده و چون فردی بیگانه به شمار می‌آمد وفاداری راستین و غایی او به یَهوه بود. همچنین اهدافی که دانیال کتاب خود را برای آن مقاصد نوشت، چنانچه از نظر تاریخی روی نداده بودند، پوچ و بیهوده به نظر می‌رسید، به این معنا که اگر داستان‌هایی که دانیال به منظور اثبات دیدگاهش گفته بود غیرتاریخی بودند، در کتاب او رد و نشانی از پادشاهی خدا بر شاهان و ملت‌ها وجود نداشت. مهم‌تر از آن، دانیال پیامبری بود که با الهام از روح‌القدس کتاب خود را نوشت، در حالی که منابع غیر از کتاب مقدس دربارهٔ زندگانی کوروش نوشته‌های انسان‌های معمولی‌اند. به این دلیل که خدا به واسطهٔ دانیال سخن گفته، کتاب دانیال را نباید روایتی نامطمئن قلمداد کرد که درستیِ آن با دیگر داده‌ها در بوتهٔ آزمایش قرار بگیرد، بلکه باید ملاکی باشد که دیگر روایت‌ها با آن سنجیده شوند. اشارات متعدد کتاب دانیال به داریوش مادی نشان می‌دهد که در زمان سقوط بابل به دست ارتش مادی‌پارسی یک پادشاه مادی به نام داریوش وجود داشته است.

بنابراین، مؤمنان به کتاب مقدس دربارهٔ موجودیت داریوش مادی تردیدی ندارند و آن را امری عقیدتی می‌دانند. مشکل زمانی پیش می‌آید که فرد مؤمن در مقام مورخ در پی شناخت هویت داریوش مادی در منابعی غیر از کتاب مقدس باشد که تاریخ رواییِ آن دوره را بازگو کرده‌اند، زیرا کتاب دانیال به منزلهٔ تاریخ روایی بابل نو، ماد و پارس نوشته نشده است، بلکه این تاریخ پس‌زمینه‌ای برای داستان‌های کوتاه تاریخی‌ای بوده که روایت می‌کرده است. دانیال دربارهٔ جایگاه یا اقدامات کوروش پیش از سقوط بابل، یا تاریخ و پیشینهٔ ستیز و کشمکش میان نبونئید و کوروش چیزی نمی‌گوید. او پیشینهٔ توالی و تسلسلِ دودمانی در ماد و پارس را نیز شرح نمی‌دهد, و داریوش و پدرش اَخشورش را با نام‌هایی می‌خواند که در منابع خارج از کتاب مقدس برای شاهان مادی به کار نرفته است. این امر سبب شده که پژوهشگران گوناگون راه‌حل‌هایی برای وفق دادن روایت کتاب دانیال دربارهٔ پادشاه شدن کوروش با یکی از دو منبع اصلی غیر از کتاب مقدس، یعنی هرودوت و گزنفون, مطرح کنند. از این رو ابتدا روایت گزنفون با کتاب دانیال تطبیق داده می‌شود، زیرا سرراست‌ترین و قابل فهم‌ترین منبع است، پس از آن نیز اثر هرودوت با کتاب دانیال مقایسه و تطبیق داده می‌شود. اما ابتدا باید دربارهٔ رویکرد انتقادی به کتاب دانیال و دلالت‌های این رویکرد در مسئلهٔ داریوش مادی سخن گفت.»