کتاب پارادوکس سود

درباره کتاب پارادوکس سود

یان ایکاوت استاد مؤسسهٔ پژوهش و مطالعات پیشرفتهٔ کاتالان در دانشگاه پمپئو فابرا در بارسلون است. او در دانشگاهِ پنسیلوانیا، کالج دانشگاهی لندن، پرینستون و دانشگاه نیویورک تدریس کرده است. آثار ایکاوت در رسانه‌هایی نظیر نیویورک‌تایمز، وال‌استریت ژورنال، اکونومیست و فایننشال‌تایمز بازتابی گسترده داشته‌اند. پارادوکس سود نخستین کتاب ایکاوت و در حوزهٔ پژوهشی موردعلاقه‌اش اقتصاد نیروی کار است که با اقبال فراوانی مواجه شده.

پارادوکس سود به تغییراتی می‌پردازد که از سال‌های ۱۹۸۰ در اقتصاد در حال وقوع است و نسبت‌به عواقب آن در سال‌های آتی هشدار می‌دهد. همچنین برآمدن قدرت بازار را تهدیدی برای آیندهٔ کار می‌داند و عصر حاضر را با عصر جدید در اوایل قرن بیستم مقایسه می‌کند که در آن شرکت‌های بزرگ به‌واسطهٔ تغییرات فناوارنه با ایجاد سلطه بر بازار رقابت را محدود و بازار را کوچک کردند، قیمت‌ها را بالا بردند و موجب بیکاری و رکود اقتصادی شدند. پارادوکس سود دوگانگی میان اقتصاد بیمار و وضعیت شکوفای بازار سهام (شرکت‌های بزرگ) را برجسته می‌سازد و راه برون‌رفت از پیامدهای فاجعه‌بار قدرت بازار را تضمین رقابت در بازار می‌داند که موجب کاهش قیمت‌ها، بزرگ شدن بازار، اشتغال و رونق اقتصادی می‌گردد. راه‌حل پارادوکس سود برای تضمین رقابت ایجاد نهاد ناظرِ ضدانحصار است که قدرت بازار را در اقتصاد کنترل و رقابت را تضمین می‌کند؛ نهادی که منافع کارگران و مصرف‌کنندگان را نیز در نظر می‌گیرد.

پارادوکس سود کتابی جدی در حوزهٔ اقتصاد است، بااین‌حال تلاش می‌کند مفاهیم موردنظر را به ساده‌ترین شکل و با مثال‌های ملموس بیان کند. 

خواندن کتاب پارادوکس سود را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

مخاطبان این کتاب، علاوه‌بر دانش‌آموختگان و علاقه‌مندان به حیطهٔ اقتصاد، پژوهشگران و افراد علاقه‌مند به حوزه‌های جامعه‌شناسی کار، فناوری و کسب‌وکار نیز هستند.

بخشی از کتاب پارادوکس سود

«وارن بافت کسب‌وکار ایدئالی را که می‌خواهد در آن سرمایه‌گذاری کند، این‌طور توصیف می‌کند: «من دنبال کسب‌وکاری نمی‌روم که برای رقبا آسان باشد. کسب‌وکاری می‌خواهم که خندقی دور آن حفر شده باشد. قلعهٔ باارزشی می‌خواهم که دوکی صادق، سخت‌کوش و توانا آن را اداره کند و بعد، خندقی بزرگ دورتادور قلعه می‌خواهم.» او در ادامه می‌گوید که اگر قلعهٔ زیبایی داشته باشید، برخی سعی می‌کنند به آن حمله کنند، پس او به مدیرانش توصیه می‌کند خندق را عریض‌تر کنند و در آن تمساح و کوسه بیندازند تا رقبا ناامید شوند.

اگر خوب به این نقل‌قول فکر کنید، متوجه می‌شوید که رؤیای هر کارآفرین این است که تنها شرکت فعال در بازار باشد و انحصار کامل بازار را در اختیار داشته باشد. انحصارگر بی‌رقیب قیمتی را تعیین می‌کند که سودش را به حداکثر برساند. احتمالا انحصار مطلق در هیچ جای دنیا وجود ندارد، اما در اوایل دههٔ ۲۰۰۰، شرکت‌های تلویزیون‌های کابلی مانند کامکست در بسیاری از بازارهای محلی به انحصار کامل نزدیک شده بودند. شرکت‌هایی که در مناطق روستایی تنها تأمین‌کننده بودند، می‌توانستند بدون درنظرگرفتن رقبا قیمت‌ها را تعیین کنند.

قیمت بالاتر، مستقیماً درآمد را افزایش می‌دهد، زیرا هر دستگاه به قیمتی بسیار بالاتر از هزینهٔ تولید فروخته می‌شود. از طرفی، قیمت بالاتر درآمد را غیرمستقیم کاهش می‌دهد، زیرا افراد کمتری توان خرید کالاهای گران‌قیمت دارند، از این رو، کامکست دستگاه‌های کمتری می‌فروشد. قیمتی که سود را به حداکثر می‌رساند، درآمد را بیشتر نمی‌کند؛ زیرا درآمدی که از قیمت بالاتر کالاها به دست می‌آید‌ـ‌‌یعنی تأثیر مستقیم قیمت بالاتر‌ـ‌‌با فروش کمتر همان کالا‌ـ‌‌تأثیر غیرمستقیم‌‌ـ‌‌تعدیل می‌شود.

کامکست هرگز نتوانست انحصار مطلق بازار را به دست آورد، زیرا شرکت‌های دیگری هم بودند که خدماتی مانند ماهواره و اینترنت عرضه می‌کردند و رقابت تنگاتنگی را با کامکست شروع کردند. وقتی فقط چند شرکت معدود در بازار با هم رقابت می‌کنند، ساختار بازار به‌صورت انحصار چندجانبه درمی‌آید. در این ساختار شرکت‌ها رقابت محدودی با هم دارند و کماکان می‌توانند قیمت‌ها را بالاتر از هزینه‌های تولید تعیین کنند و بدون اینکه فروششان کمتر شود یا رفتار رقبا تأثیری بر فعالیتشان داشته باشد، سود بیشتری به دست آورند. بااین‌حال، حفظ سود زیاد دشوار است، زیرا رقبایی را جذب می‌کند که از آن سهم می‌خواهند. سهولت ورود رقبا به بازار و رقابتی که ایجاد می‌شود، الگویی کلی است که نظام سرمایه‌داری در قالب اقتصاد رقابتی بر آن بنا شده است.»