کتاب اقتصاد به روایت دیگر

«اقتصاد به روایت دیگر» نوشته موسی غنی نژاد(-۱۳۳۱)، اقتصاددان ایرانی و استاد دانشگاه است. کتاب پیش رو مجموعه مقالاتی است که ویرایش نخست آن‌ها در ضمیمه تحلیلی ماهانه روزنامه دنیای اقتصاد در فاصله سال‌های ۱۳۸۳ تا ۱۳۸۷ منتشر شده است. هدف این مقالات معرفی اندیشه‌های اقتصادی برخی از مشاهیر در کنار دیگر متفکرانی است که به‌رغم اهمیت اندیشه‌هایشان، کمتر شناخته شده‌اند. اغلب کسانی که معرفی شده‌اند اقتصاد‌دان حرفه‌ای‌اند، اما، در این میان برخی قدیمی‌تر‌ها هم هستند که به لحاظ فعالیت حرفه‌ای اهل دین، فلسفه یا تجارت به شمار می‌آیند. این مجموعه، در واقع، حاصل نگاهی گذرا به برخی تحولات اندیشه اقتصادی، از قرون وسطی تا زمان معاصر است. رعایت توالی زمانی تنها به طور بسیار کلی و برحسب سده‌ها صورت گرفته، و برای متفکران سده بیستم ترتیب خاصی مد‌نظر نبوده است. کتاب با معرفی تاملات اقتصادی توماس آکوئینی، از متالهین دوران ساز مسیحی سده سیزدهم میلادی، در‌باره قیمت عادلانه آغاز می‌شود و با مباحث گری نورث، اقتصاددان مسیحی معاصر، درباره ارزش‌های ذهنی و قیمت‌های عینی به پایان می‌رسد. ویژگی این کتاب نسبت به آثار مشابه در زبان فارسی، آشنا کردن خوانندگان، از یک سو، با متفکران و نمایندگان مکاتبی است که کمتر مورد توجه بوده‌اند مانند توماس آکوئینی، کانتیون، ساموئل بیلی و باستیا، و از سوی دیگر، بازخوانی متفاوت اندیشه‌های مشاهیری مانند آدام اسمیت، مارکس و کینز است. این کتاب بیش از آن که تاریخ اندیشه اقتصادی به معنای مصطلح کلمه باشد، گزارش متفاوتی از اندیشه‌های متفاوت است تا با گشودن پنجره‌ای به افق‌های جدید، انگیزه‌ای فراهم آورد برای پژوهشگرانی که نمی‌‌خواهند تخته بند روایت‌های رسمی و رایج باشند.

درباره موسی غنی نژاد

موسی غنی‌نژاد، یکی از چهره‌های برجسته اقتصاد ایران، به واسطه دیدگاه‌های لیبرال خود در خصوص اقتصاد بازار آزاد و نقش حداقلی دولت شناخته می‌شود. وی که در سال ۱۳۳۰ در اهر متولد شد، پس از اخذ مدرک کارشناسی حسابداری از دانشگاه تهران، مسیر تحصیلی خود را به اقتصاد تغییر داد و تحصیلات تکمیلی خود را در رشته اقتصاد توسعه در دانشگاه سوربن فرانسه ادامه داد.

غنی‌نژاد با ترجمه آثار اقتصاددانان کلاسیک مانند آدام اسمیت و فردریش هایک، نقش مهمی در گسترش مباحث نظری اقتصاد در ایران ایفا کرده است. او با تألیف و ترجمه کتاب‌هایی چون تجددطلبی و توسعه در ایران و پیکتی: مغالطه قرن بیست و یکم، دیدگاه‌های اقتصادی خود را با تأکید بر آزادی بازار و محدودیت نقش دولت در اقتصاد مطرح کرده است.

اندیشه‌های غنی‌نژاد به‌رغم تأثیرگذاری عمیق بر گفتمان اقتصادی ایران، با انتقادات متعددی نیز مواجه شده است. برخی منتقدان وی را به ساده‌انگاری مسائل پیچیده اقتصادی و نادیده‌گرفتن نقش دولت در تأمین زیرساخت‌ها و کاهش نابرابری متهم می‌کنند. از دیگر انتقادات به وی، عدم توجه کافی به شرایط خاص فرهنگی و سیاسی ایران و ارائه راهکارهای آرمان‌گرایانه به‌جای راه‌حل‌های عملی است.

با وجود این انتقادات، تأثیر غنی‌نژاد بر نسل جوان و گفتمان اقتصادی کشور غیرقابل‌انکار است. بسیاری از دانشجویان و پژوهشگران از آثار وی برای مطالعه اقتصاد لیبرال و نقد سیاست‌های دولتی بهره می‌گیرند. درباره کتاب‌های موسی غنی نژاد بیشتر بخوانید.