کتاب زمان لرزه

کتاب زمان لرزه (Timequake) نوشته کورت ونه گات و ترجمه مهرآیین اخوت توسط نشر هیرمند منتشر شده است. این رمان ایده‌ای عجیب و درگیرکننده دارد: جهان ناگهان ۱۰ سال به عقب برمی‌گردد و آدم‌ها ناچار می‌شوند همان زندگی را دوباره، بی‌هیچ امکان تغییر، از سر بگذرانند. نویسنده از این فرض برای فکرکردن به اختیار، تکرار، پیری، جنگ، هنر و بی‌معنایی‌های زندگی استفاده کرده و شخصیت آشنای کیلگور تروت را هم به مرکز اثر خود آورده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب زمان لرزه اثر کورت ونه گات

کتاب زمان لرزه نوشته کورت ونه گات و رمانی است که مرز میان خیال، خاطره، طنز تلخ و تأمل‌های شخصی را جابه‌جا کرده است. هسته‌ی اصلی اثر بر یک اختلال در فضا و زمان بنا شده است: همه‌چیز ۱۰ سال به عقب برمی‌گردد و انسان‌ها مجبور می‌شوند همان سال‌ها را دوباره زندگی کنند؛ بی‌آن‌که بتوانند مسیر رویدادها را عوض کنند. این ایده فقط یک بازی علمی‌ـ‌تخیلی نیست؛ بهانه‌ای است برای فکرکردن به اختیار، عادت، حسرت و این پرسش که اگر امکان انتخاب از آدم گرفته شود، چه چیزی از او باقی می‌ماند.

رمان زمان لرزه از خاطره‌های نویسنده، شوخی‌هایی گزنده، روایت‌های فرعی، اشاره به جنگ، نقد فناوری، طرح موضوع مرگ، پیری و وضعیت هنر در جهان جدید شکل گرفته است. شخصیت کیلگور تروت که از شخصیت‌های تکرارشونده‌ی جهان کورت ونه گات است، حضوری پررنگ در این رمان دارد؛ شخصیتی که هم خیالی است و هم به‌نوعی بازتاب خود نویسنده به‌ حساب می‌آید.

زمان لرزه بارها از موضوعی به موضوع دیگر می‌پرد، اما این پراکندگی ظاهری در خدمت یک حس مشترک است؛ اینکه زندگی پر از تکرار، خطا و اجبار است و آدم‌ها اغلب خیلی دیر متوجه لحظه‌هایی می‌شوند که ارزش مکث‌کردن داشته‌اند. رمان حاضر به تجربه‌ی زیستن، حافظه و این فکر هم نزدیک می‌شود که شاید تنها راه دوام‌آوردن، دیدن همان لحظه‌های کوچک و گذرایی باشد که معمولاً نادیده می‌مانند.

کتاب نیمه‌خودزندگینامه‌ای زمان لرزه اثر کورت ونه گات در سال ۱۹۹۷ میلادی منتشر شد. این کتاب که به‌عنوان رمان به بازار عرضه شده بود، توسط خود نویسنده به یک «آش درهم‌جوش» تشبیه شده است؛ اثری که او در آن به خلاصه‌سازی رمانی می‌پردازد که سال‌ها برای نوشتن آن در تکاپو و کلنجار بود.

خلاصه داستان زمان لرزه

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
یک اختلال کیهانی، جهان را از سال ۲۰۰۱ به ۱۹۹۱ برمی‌گرداند. همه ناچار می‌شوند ۱۰ سال زندگی را دقیقاً همان‌طور که پیش‌تر رخ داد، تکرار کنند. هیچ‌کس اختیار تغییر تصمیم‌ها، نجات‌دادن دیگران یا اصلاح اشتباه‌ها را ندارد. رمان با معرفی شخصیتی به نام کیلگور تروت به مسئله‌ی اراده، فرسودگی، جنگ، هنر و پوچی می‌پردازد. نقطه‌ی مرکزی این اثر جایی است که پس از پایان این تکرار، اختیار دوباره به زندگی برمی‌گردد و پرسشی اساسی پررنگ می‌شود: انسان با آزادی خود چه می‌کند؟

چرا باید کتاب زمان لرزه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب زمان لرزه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این رمان ایده‌ی تکرار ۱۰ساله‌ی زندگی را به بستری برای فکرکردن به اختیار و اجبار تبدیل می‌کند.
• خواننده در این رمان با ترکیبی از طنز تلخ، خاطره، خیال و نقد اجتماعی روبه‌رو می‌شود که مسیر معمول رمان را به‌ هم می‌زند.
• این اثر پرسش‌هایی درباره‌ی جنگ، پیری، مرگ، هنر و فناوری مطرح می‌کند.
• حضور شخصیتی به نام کیلگور تروت، لایه‌ای متفاوت به رمان می‌دهد و رابطه‌ی میان نویسنده و او را به بخشی از معنای اثر تبدیل می‌کند.
• خواندن این کتاب می‌تواند نگاه دقیق‌تر به لحظه‌های تکراری و ظاهراً عادی زندگی را ممکن کند؛ همان چیزهایی که معمولاً دیر دیده می‌شوند.

خواندن کتاب زمان لرزه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب زمان لرزه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌هایی که ایده‌های علمی‌ـ‌تخیلی را با پرسش‌های فلسفی و انسانی پیوند می‌دهند.
• خوانندگانی که به آثاری با طنز سیاه و نگاه انتقادی به جنگ، جامعه و تمدن علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند درباره‌ی اختیار، تکرار، حسرت و معنای تجربه‌های روزمره بیشتر فکر کنند.
• علاقه‌مندان به آثار کورت ونه گات و کسانی که دوست دارند با یکی از شخصیت‌های مهم جهان او، یعنی کیلگور تروت، آشنا شوند.

درباره کورت ونه گات

کورت ونه گات (Kurt Vonnegut)، نویسنده‌ی آمریکایی، در ۱۱ نوامبر ۱۹۲۲ در ایندیاناپولیس چشم به جهان گشود و کودکی دشواری را به‌سبب رکود اقتصادی و بیماری روحی مادرش که در نهایت به خودکشی او انجامید، سپری کرد. او پس از انصراف از دانشگاه کورنل و پیوستن به ارتش، به تحصیل در رشته‌ی مهندسی مکانیک در نهاد فناوری کارنگی و دانشگاه تنسی پرداخت و سپس عازم جبهه‌های اروپا در جنگ جهانی دوم شد.

سرنوشت‌سازترین لحظه‌ی زندگی کورت ونه گات در سال ۱۹۴۵ رقم خورد؛ زمانی که به‌عنوان اسیر جنگی در نبرد بولج دستگیر شد و به شهر درسدنِ آلمان انتقال یافت. او با پناه‌گرفتن در سلاخ‌خانه‌ای زیرزمینی به طریقی معجزه‌آسا از بمباران مهیب این شهر توسط متفقین جان سالم به در برد و بعدها مجبور به جابه‌جایی اجساد قربانیان شد. این تجربه‌ی دهشتناک، شالوده‌ی شاهکار ادبی او یعنی رمان ضدجنگ «سلاخ‌خانه‌ی شماره‌ی پنج» را بنیان نهاد که در سال ۱۹۶۹ منتشر شد و او را به اوج شهرت و نمادی ادبی برای نسل جوان مبدل ساخت.

کورت ونه گات که شباهت فکری بسیاری به مارک تواین داشت، با آمیختن ژانر علمی‌ـ‌تخیلی، فلسفه و کمدی تاریک به پرسش‌های وجودی بشر و نقد مصرف‌گرایی پرداخت و آثاری ماندگار همچون زمان لرزه (Timequake)، «گهواره‌ی گربه»، «پیانوی خودنواز» و «خدا حفظتان کند آقای رزواتر» را پدید آورد. او با وجود مواجهه با افسردگی شدید و اقدام به خودکشی در سال ۱۹۸۴، در طول ۵۰ سال فعالیت حرفه‌ای خود، ۱۴ رمان، چندین نمایشنامه و مجموعه مقالات ازجمله «مرد بی‌وطن» را به رشته‌ی تحریر درآورد. کورت ونه گات سرانجام در ۱۱ آوریل ۲۰۰۷ درگذشت.

جوایز و افتخارات کتاب زمان لرزه و نویسنده

رمان زمان لرزه در اواخر دهه‌ی ۱۹۹۰ میلادی موفق به کسب افتخارات و نامزدی‌های متعددی در عرصه‌ی بین‌المللی شد. این اثر در سال ۱۹۹۸ میلادی در لیست نامزدهای اولیه‌ی جایزه‌ی فانتزی بریتانیا (BFA) در بخش «جایزه‌ی فانتزی آگوست درلت برای بهترین رمان» قرار گرفت و یک سال بعد، یعنی در سال ۱۹۹۹، نسخه‌ی ترجمه‌شده‌ی آن به آلمانی با عنوان Zeitbeben توانست نامزدی جایزه‌ی معتبر «کورد لاس‌ویتس» را در بخش بهترین اثر خارجی از آن خود کند.

کارنامه‌ی افتخارات کورت ونه گات سرشار از نامزدی‌ها و جوایز متعددی است که از برجسته‌ترین آن‌ها می‌توان به نامزدی رمان گهواره‌ی گربه در جایزه‌ی «هوگو» در سال ۱۹۶۴ و در بخش بهترین رمان اشاره کرد. این نویسنده در سال ۱۹۷۰ با شاهکار خود، رمان سلاخ‌خانه‌ی شماره‌ی پنج، توانست هم‌زمان نامزدی دو جایزه‌ی «نبولا» و «هوگو» را برای بهترین رمان به دست آورد. در حوزه‌ی هنرهای نمایشی نیز نمایشنامه‌ی تولدت مبارک واندا جون در سال ۱۹۷۱ جایزه‌ی «دراما دسک» را برای کورت ونه گات به ارمغان آورد. دو سال بعد نسخه‌ی ترجمه‌شده‌ی رمان آژیرهای تیتان موفق به دریافت جایزه‌ی ژاپنی «سیون» در بخش رمان خارجی شد.

این نویسنده در ادامه با رمان گالاپاگوس در سال ۱۹۸۶ نامزدی جایزه‌ی «جان دبلیو. کمبل» را در کارنامه‌ی خود ثبت کرد و در نهایت، در سال ۱۹۹۲، عنوان افتخارآمیز «انسان‌گرای سال» را به خود اختصاص داد.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره کتاب زمان لرزه

سان فرانسیسکو کرونیکل: رمان زمان لرزه آمیزه‌ای عجیب‌غریب از داستان و سرگذشت‌نامه است؛ این همان کورت ونه گاتِ اصیل و ملقب به جدایی‌ناپذیر است.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب زمان لرزه منتشر شده است؟

کتاب حاضر به‌همت مترجمان و نشرهای گوناگون روانه‌ی بازار کتاب ایران شده است. فهرست زیر چاپ‌هایی از این اثر را نشان می‌دهد:

- زم‍ان‌ل‍رزه‌ ت‍رج‍م‍ه‌ی‌ م‍ه‍دی‌ ص‍داق‍ت‌ پ‍ی‍ام‌، نشر م‍رواری‍د‏‫‏‏‏، ۱۳۸۵.

- زمان لرزه ت‍رج‍م‍ه‌ی‌ نصیبه حسین‌پور، نشر جمهوری‏‫، ۱۳۹۸.‮‬‬

- زمان لرزه ت‍رج‍م‍ه‌ی‌ معصومه فخار، نشر کتابستان معرفت، ‏‫۱۳۹۸.‬

بخشی از کتاب زمان لرزه

«من طیِ هفتادوسه سال زندگی‌ام در مقامِ خلبانِ خودکار، چه اجرای مجدد باشد و چه نباشد، نویسندگیِ خلاقانه را یاد گرفتم. اولین بار این کار را در دانشگاه آیُوا، سال ۱۹۶۵، یاد گرفتم. بعد نوبت به هاروارد رسید و بعد هم کالجِ شهر نیویورک. دیگر این کار را انجام نمی‌دهم.

یاد گرفتم چطور با جوهر روی کاغذ خودم را توی دلِ همه جا کنم. به دانشجوهایم گفتم که باید با غریبه‌ها خوب تا کنند، باید برای غریبه‌ها اوقاتِ خوشی فراهم کنند. به بیان دیگر، باید معروفه‌خانه‌های واقعاً معرکه را بگردانند: یک نفر می‌آید، کلی آدم می‌آیند، اما در واقع دارند در تنهاییِ تمام کار می‌کنند. گفتم که توقع ندارم این کار را با چیزی به جز آرایشی خاص از سی و دو نشانهٔ آوایی و ده‌تا عدد و هفت‌هشت‌تا علامتِ سجاوندی روی خطوطِ افقی انجام بدهند، چون که این کار، چیزی نبود که قبلاً کسی انجام نداده باشد.

سال ۱۹۹۶، با وجود فیلم و تلویزیون که کارِ جلبِ توجهِ باسوادها و بی‌سوادها را، به یک میزان، این‌قدر خوب انجام می‌دهد باید در ارزشِ مدرسهٔ بسیار عجیب و، حالا که فکرش را می‌کنم، فریبنده‌ام تردید کنم. منظورم این است: دوُن‌ژوان‌ها و کلئوپاتراهای جوهری خیلی راحت و خیلی ارزان می‌توانند طرف‌شان را فریب بدهند. احتیاج ندارند تا بازیگرهای پول‌خوُر را به کار بگیرند تا پروژه‌ای را برایشان انجام بدهند و بعد هم یک کارگردانِ پول‌خور را به کار بگیرند و بعد هم میلیون‌ها و میلیون‌ها چوق پای کارشناس‌های افسرده‌حال بریزند تا نظر بدهند که مردم چه چیزی می‌خواهند.»