کتاب آسمان و آینه

کتاب آسمان و آینه نوشتهٔ سیدعلی کاشفی خوانساری است. نشر خزه این کتاب را روانهٔ بازار کرده است. این اثر حاوی نوشته‌هایی دربارهٔ ادبیات دینی کودک و نوجوان است.

درباره کتاب آسمان و آینه

کتاب آسمان و آینه حاوی مجموعه‌ای از مقالات، نقدها و یادداشت‌هایی است که به قلم سیدعلی کاشفی خوانساری پیرامون ادبیات دینی کودک و نوجوان در مطبوعات به چاپ رسیده است. در این مقالات گاهی مباحث نظری و تاریخی ادبیات دینی مطرح شده و گاه کتابی در این حوزه نقد و بررسی شده است. این نوشته‌ها طی سال‌های ۱۳۷۴ تا ۱۴۰۰ در مجلات و رسانه‌های مختلف به چاپ رسیده‌اند. اکنون این مطالب در ۴ بخش تحت‌عنوان‌های مقالات، یادداشت‌ها، نقدها و گزارش‌ها تنظیم شده و در هر بخش، تا آنجا که نویسنده به یاد داشته، نوشته‌ها را به‌ترتیب تاریخی نقل کرده است. در پایان هم نمایه‌های اشخاص، کتب، نشریات و نهادها (ناشران، سازمان‌ها، جشنواره‌ها و...) آمده است.

خواندن کتاب آسمان و آینه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به دوستداران مطالعه پیرامون موضوع ادبیات دینی کودک و نوجوان پیشنهاد می‌کنیم.

بخش‌هایی از کتاب آسمان و آینه

«تاکنون تعریف جامع و کاملی از ادبیات مذهبی ارائه نشده و علت آن هم مطرح نشدن آن به‌صورت رسمی و مستقل بوده است. گرچه انقلاب ما، چه در صورت و چه در محتوا، یک انقلاب فرهنگی و ارزشی مبتنی بر «اسلام» بود، اما به دلایل مختلف حرکت چشمگیری در مذهبی شدن ادبیات و به وجود آمدن شاخهٔ ادبی مستقلی به نام ادبیات مذهبی صورت نگرفته و تنها شاهد تلاش‌های فردی و پراکنده‌ای در حد یکی دو کتاب تئوری و چند مقاله در مطبوعات بوده‌ایم. از عوامل اصلی این بی‌اقبالی می‌توان به مبارزه‌های داخلی و خارجی برای تثبیت و حفظ انقلاب و جنگ تحمیلی اشاره کرد. به‌دلیل همین ضرورت‌ها، شاخه‌هایی چون ادبیات انقلاب اسلامی و ادبیات مقاومت، که ذاتاً مولود ادبیات مذهبی هستند، سریع‌تر و وسیع‌تر از ادبیات مذهبی پا گرفتند که البته پیشرفت این مقولات می‌تواند برای ادبیات مذهبی هم امتیاز محسوب شود.

ساده‌ترین معنایی که از ادبیات مذهبی در ذهن متبادر می‌شود اثری ادبی است که مذهبی محسوب شود، اما این مذهبی بودن می‌تواند بسیار عام یا بسیار خاص فرض شود. در مفهوم عام، هر اثری را که در آن نکته‌ای اخلاقی یا انسانی نهفته باشد می‌توان مذهبی دانست. طرفداران این نظریات می‌گویند ادبیات جلوه‌ای از هستی و هستی جلوه‌ای از خداست، پس ادبیات نمی‌تواند مذهبی نباشد. حتی اگر یک نویسندهٔ غیرمعتقد به توصیف صحنه‌ای از طبیعت و برای مثال، طلوع یا غروب خورشید، بپردازد، در آن روح پرستش و تقدیس خالق را می‌توان یافت. شاهد مدعای این نظریه ادبیات کمونیستی است که با نظام تئوریک آن منطبق نیست و برای نمونه، تأثیر فرد بر جمع و یا قائل شدن خصوصیات متافیزیکی برای طبقه و اجتماع در این آثار مشهود است.

در مقابل، عده‌ای تعریف خاص‌تری از ادبیات مذهبی دارند و معنای آن را به داستان درآوردن زندگانی معصومین (ع) محدود می‌کنند. گرچه این تعریف بسیاری از تجلیات مذهبی را در ادبیات (همچون داستان‌هایی براساس امثال قرآن و سایر کتب آسمانی و داستان‌هایی که در آن روح تعبد و اعتقاد موج می‌زند) در بر نمی‌گیرد، اما این عده عقیده دارند قائل شدن شاخه‌ای ادبی به نام «ادبیات مذهبی» به‌معنای تقسیم ادبیات به دو دستهٔ مذهبی و ضدمذهبی نیست؛ بلکه همان‌طور که در غرب مثلاً رمان آداب‌ورسوم یا رمان پیکارسک و یا رمان زمین وجود دارد، ما هم قائل به وجود رمان شخصیت‌های مذهبی هستیم.»