کتاب باغ اناری

«باغ اناری» دربردارنده ۱۱ داستان کوتاه از محمد شریفی نعمت‌آباد(-۱۳۴۰)، نویسنده معاصر ایرانی است. یکی از داستان‌های این کتاب «وضعیت» نام دارد که مورد توجه بسیاری قرار گرفته است. محمود دولت‌آبادی درباره این داستان گفته است: داستان «وضعیت» یکی از دل‌نشین‌ترین داستان‌های کوتاه و یکی از عمیق‌ترین داستان‌های رئالیستی‌ست که می‌شناسم. علی اشرف درویشیان نیز می‌نویسد: داستان وضعیت به «آشنازدایی» از محیط پیرامون که آدم‌هایی آشنا و اشیای آشنا در آن حضور دارند پرداخته است و در حقیقت هر آنچه را که برای بسیاری از آدم‌ها ممکن است مانوس و عادی باشد به صورتی غریب درآورده است تا از دیدگاه دیگر به آنچه در پیرامونشان وجود دارد بنگرند... در بریده‌ای از داستان وضعیت از این کتاب می‌خوانیم: «وقتی آموزگار پیر وارد کلاس شد، شاگردی که در میان میز و نیمکت‌های خالی به تنهایی خوابیده بود، گفت: «برپا!» و همان‌طور خوابیده پس از لحظه‌ای گفت: «برجا!» آموزگار پیر دفتر حضور و غیاب را پشت پنجره‌ی چوبی کلاس گذاشت و عینک مشکی ذره‌بینی‌اش را به چشم‌هایش زد و گفت: «آبنوسی!» شاگرد تنهای کلاس با صدای بلند گفت: «غایب!» «علی براتیانی!» «حاضر!» «جلا‌ل‌الدوله‌ای!» «آقا! از جلا‌ل‌الدوله‌ای تا آخر همه غایبن.» آموزگار پیر همان‌طور که سرش روی دفتر حضور و غیاب پایین بود پرسید: «کجا رفته‌ان؟!» صدایش خشک و کشدار بود. علی براتیانی، شاگرد تنها، خمیازه‌ای کشید و گفت: «کسی نمی‌دونه!»