کتاب درست و نادرست

«درست و نادرست: بدعت و عقل سلیم برای بازیگر» نوشته دیوید مَمِت( -۱۹۴۷)، نویسنده و کارگردان آمریکایی است. او در این کتاب دیدگاه‌های انتقادی خود را در صنعت سینما و تئاتر مطرح می‌کند و بسیاری از ساختارها و روندهای کنونی را ناکارآمد و نادرست توصیف می‌کند. وی می‌کوشد بر اساس تجربیات سال‌ها کار حرفه‌ای در این صنعت، رویکرد و دورنمای متفاوتی پیش روی نسل نو بازیگران بگذارد.

در بخشی از کتاب می‌خوانیم:

«دل‌مشغولی بازیگر امروزی به کاراکتر، صرفاً برگردانی مدرن از یک اشتغالِ خاطر قدیمی به اجرا/ عملکرد است، که به‌عبارت دیگر یعنی به خود. هر عصری که باشد، چشم‌انداز قدیمی هنرپیشه‌ی بد همین است.

این که مدام از خود بپرسیم «کارم چطور است»، پسندیده و پربارتر از آن نیست که این سؤال را از تماشاگر بپرسیم. وقتی چنین می‌کنیم، به یک «کمال» جادویی و اساطیری لبیک می‌گوییم و با این کار از مسئولیتمان برای قصه‌گوییِ صرف دست می‌کشیم. این بازیگری نیست. این هم یک بازارگرمی برای خود و پز دادن است، و بهترین گزینه برای کسانی است که گمان می‌کنند یک مصحلت در آینده‌ای خیالی می‌تواند دروغ گفتن را توجیه کند.

این که به طور کل دروغ‌گویی توجیه‌پذیر هست یا نه، مسأله‌ای است برای اخلاقیون. روی صحنه این کار به هیچ وجه قابل توجیه نیست. بهتر است یک خنده، «پناهگاه عاطفی»، لحظه یا ضرب از دست برود تا این که یک سر سوزن به «اجرا» اضافه شود تا بتوان از این نکته اطمینان کسب کرد که تماشاگر «فهمیده». آن‌ها برای تماشای یک نمایش آمده‌اند، نیامده‌اند تا طرحِ مستدلِ «عاطفی» آن‌چه را که ایده‌ی شما از یک کاراکتر ممکن است در شرایط مطرح‌شده در نمایشنامه احساس کند، ببیند.»