کتاب تناهی استعلایی

کتاب الکترونیکی تناهی استعلایی نوشتهٔ احمد رجبی در انتشارات شرکت کتاب هرمس چاپ شده است. این کتاب پژوهشی درباره هستی شناسی بنیادین هایدگر است. چنانکه از عنوان کتاب پیداست، محور پژوهش، هستی‌شناسیِ بنیادین، یعنی دوران متقدمِ فکریِ هایدگر است و حتی اندیشهٔ متأخر او نیز با نظر به مبانیِ به دست آمده از بحث دربارهٔ هستی‌شناسیِ بنیادین، بررسی می‌شود.

درباره کتاب تناهی استعلایی

پژوهشی که در این کتاب دربارهٔ فلسفهٔ هایدگر صورت گرفته، پژوهشی درون‌متنی است، بدین معنا که بحث بر چارچوبِ درونیِ مسائل و آثارِ خود هایدگر تمرکز دارد و به تفسیر اندیشهٔ او بر اساس نظام‌های فکری دیگر نمی‌پردازد. از این رو، ارجاع به فیلسوفان پیشین و پسین در این کتاب، صرفاً در جهت فهم و تفسیر نظامِ فکریِ خود هایدگر انجام گرفته است. در عین حال سعی شده تا پیوستگی و نسبت‌های ضروریِ اندیشهٔ هایدگر را با سنتِ فلسفی به طور کلی و با سنت فلسفهٔ استعلایی به طور خاص برجسته شود و گسست‌های فکریِ او با سنت، پس از بحث دربارهٔ خاستگاه‌های ضروریِ اندیشه او در سنت فلسفی به دید آید. به جهت همین چارچوب درون متنی است که متن اصلی این نوشتار با تمرکز بر تفسیر متون خود هایدگر پیش می‌رود و بحث و بررسی آثارِ ثانوی، عمدتاً به نحو موازی در پانوشت‌ها پی گرفته می‌شود. به همین دلیل، برخی پانوشت‌ها از حدود متعارف تجاوز کرده‌اند و به بحث‌هایی مستقل و اشاراتی به پژوهش‌های آینده تبدیل شده‌اند.

کتاب تناهی استعلایی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به علاقه‌مندان به فلسفه پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب تناهی استعلایی

چنانکه به تفصیل خواهد آمد، تناهی انتیک در اینجا، در چارچوب فهمی از موجودات و جهان شکل می‌گیرد که هوسرل آن را نخست متعلق به «رویکرد طبیعی» و ابژکتیویسمِ مبتنی بر آن و ماقبل چرخش پدیدارشناسانه می‌داند. بر حسب این رویکرد، انسان، و نه اختصاصاً انسان، محدود و مشروط به نظم زمانی و مکانی در میان سایر موجودات جهان تلقی می‌شود؛ این دقیقاً همان فهمی از تناهیِ انسان است که باید در مسیر چرخش پدیدارشناسانه از آن فرارفت و به جایگاه جدیدی از انسان به مثابهٔ آگاهی استعلایی مطلق دست یافت. با رسیدن به آگاهی استعلایی مطلق، تناهیِ انتیک، صرفاً به پدیدارهایی اختصاص می‌یابد که نزد آگاهی قوام می‌یابند؛ بدین ترتیب، این معنا از تناهی، وصفی است که بر امور متناهیِ قوام‌یافته اطلاق می‌شود و نمی‌تواند به خودِ امر قوام‌بخش، یعنی آگاهی مطلق، نسبت داده شود. در بخش نخست این نوشتار بحث خواهد شد که چگونه و به چه معنا فهم خاص هایدگر از تناهی استعلایی، نه تنها با این معنا از تناهی یکسان نیست و با آن تفاوت ذاتی دارد، بلکه هایدگر اساساً برای دستیابی به تناهی استعلایی، در ضرورتِ فراروی از تناهی انتیک و سیر به سوی سوژهٔ استعلایی مطلق، نه تنها با هوسرل مخالفتی ندارد، بلکه چنان با او همراهی دارد که از طریق ریشه‌ای‌تر ساختنِ فهم او از سوژهٔ استعلایی مطلق، تناهی انسان در چارچوب رویکرد طبیعی هوسرلی را - بلکه اساساً کل ادعای مبدأیتِ و طبیعی بودنِ «رویکرد طبیعی» را– و حتی در خود رویکردِ پدیدارشناسانهٔ هوسرل، اصولاً هرگونه فرضِ «واقعیتِ» ابژکتیو و تجربی برای وجود انسان را که در ردیفِ واقعیتِ سایر موجودات و ابژه‌ها و امور قوام‌یافته باشد، به مثابهٔ موضعی جزمی و غیرپدیدارشناسانه حذف می‌کند، بدین معنا که چنین فهمی به هیچ وجه نمی‌تواند آغازگاه پدیدارشناسی محسوب شود.