کتاب عبادت یا عبودیت؟

عبادت یا عبودیت؟ از مجموعه در قلمرو اندیشه امام موسی صدر است که درس‌گفتارهای ایشان را درباره عبادت و عبودیت دربر دارد.

با توجه به اینکه این سخنرانی‌ها در آخرین سال‌های حضور امام موسی صدر در لبنان ایراد شده است، به نوعی عصارهٔ اندیشه و فکر امام موسی صدر در زمینه‌های مختلف و انعکاس و خلاصهٔ معرفت وجودی امام موسی صدر است.

 درباره کتاب عبادت یا عبودیت؟

ٰعبادت مواجهه و گفت‌وگوی بنده است با خداوند و بالطبع، رکنی از دین. جوهرِ عبادت قصد تقرب به پروردگار است تا با این قصد بنده به پروردگارش تقرب جوید و رنگ خدایی بگیرد و از این راه است که می‌تواند متخلق به اخلاق خداوندی شود. در هر دینی مناسکی عبادی برای پیوندِ مخلوق به خالق و سیرِ عابد به معبود پیشکشِ مخلوق و عابد شده است. اما گاه مناسک و عبادات دینی کارگر نمی‌افتد و آثار مناسک و عبادات بر بنده نمودار نیست. در این صورت، نقصی و عیبی هست که باید آن را یافت و درمان کرد؛ اگر دین ریشه در جهانِ سنت دارد، انسانِ امروز چگونه باید طعمِ زیستِ مؤمنانه را بچشد و راه به خدا بیابد؛ دعا، که از تجلی‌گاه‌های عبادت است، چه هنگام موجه است و چگونه باید باشد؛ آیا عبادت مکان و زمان خاص می‌طلبد؛ عبادات در معرض کدام آسیب‌هایند؛ فلسفه و معنای نماز و روزه کدام است. اگر بخواهیم با دیدهٔ امام موسی صدر به این مسائل نظری بیفکنیم، کتابی که در دستان شماست، برای نیل به این مقصود فراهم آمده است.

عبادت یا عبودیت کتاب یازدهم از مجموعهٔ در قلمرو اندیشهٔ امام موسی صدر است که حاوی گفتارها و نوشتارهای او دربارهٔ عبادت و دعا و برخی مناسک دینِ اسلام است. محتوای این کتاب، افزون بر پرداختن به مسائلِ پیش‌گفته، ما را به چارچوب و پارادایمِ دین‌شناسی امام صدر راه می‌برد. اگر مدعی هستیم که «اسلامی که سید موسی صدر می‌فهمد» اجتماعی است، برداشت‌های متنوع او از مفاهیم عبادی در این کتاب از دلایل این ادعاست. از این رو، برخی پیام‌های اعیادِ مذهبیِ ناظر به حوادث روز را در این مجموعه گنجاندیم که اساساً در نگاه امام صدر فاصله‌ای میان عبادیات و اجتماعیات نیست و این هردو در اندیشه و عمل او درهم می‌آمیزد.

جستارهای عبادت و عبودیت و «روزه، تمرین جهاد» و «شادمانی مؤمن» و «پس از عید» پیش از این در کتاب‌های ادیان در خدمت انسان و نای و نای چاپ شده‌اند. اما برای اینکه مجموعه حاضر حتی‌المقدور کم و کاستی نداشته باشد، در این مجموعه هم آورده شده‌اند.

امید که این کتاب هم راهی باشد برای آگاهی از اندیشه و عمل امام موسی صدر و فهم و دریافتِ او از دین. چه، برآنیم که شاید این فهم و دریافت راهی بگشاید به زیستِ مؤمنانه در جهان امروز.

 خواندن کتاب عبادت یا عبودیت را به چه کسانی پیشنهاد می کنیم

 دوست‌داران اندیشه‌های امام موسی صدر مخاطبان این کتاب‌اند.