کتاب هوش هیجانی

کتاب هوش هیجانی نوشتهٔ دانیل گولمن و ترجمهٔ غلامحسین خانقایی است و انتشارات نسل نواندیش آن را منتشر کرده است. این کتابْ آگاهی خوانندگان درخصوص هوش هیجانی را افزایش می‌دهد و موارد استفاده و مدیریت هوش هیجانی را به آن‌ها می‌آموزد.

درباره کتاب هوش هیجانی

ضریب هوشی امری فطری و تغییرناپذیر نیست. این موضوع را دانیل گولمن در کتاب جذاب و قانع‌کننده‌اش به‌خوبی ثابت کرده است. او در این اثر می‌گوید که باور ما دربارهٔ هوش انسانی خیلی محدود است و مجموعه‌ای بسیار مهم از استعدادها و توانایی‌های حیاتی مؤثر در زندگی را نادیده می‌گیرد.

گولمن بر پایهٔ پژوهش و بررسی پیشگامانه و جدید از عملکرد مغز و رفتارهای انسانی، عوامل مؤثر بر عملکرد کاملا ناموفق افراد دارای ضریب هوشی بالا و عملکرد بسیار موفق افراد دارای ضریب هوشی متوسط را نشان می‌دهد.

این عوامل که شامل خودآگاهی، انضباط شخصی و همدردی است به نوع ویژه‌ای از ذکاوت وابسته است که آن را هوش هیجانی می‌نامد.

با وجود اینکه دوران کودکی نقشی حیاتی در شکل‌گیری و تکوین این قابلیت دارد، هوش هیجانی مقوله‌ای فطری نیست و در زمان تولد انسان شکل نمی‌گیرد؛ بلکه می‌تواند در طول دوران بزرگ‌سالی ما پرورش یابد و تقویت شود و تأثیرات مثبت مستقیمی برای تندرستی، روابط و کار ما داشته باشد. برای آشنایی بیشتر با این قابلیت خارق‌العادهٔ انسانی، کتاب گولمن را به طور کامل و با حوصله و دقت بخوانید.

این کتاب به گفتهٔ نیویورک تایمز، اثری جذاب و فریبنده با چشم‌اندازی درخشان است.

خواندن کتاب هوش هیجانی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب برای همهٔ افراد ضروری است و باعث می‌شود افراد به بخش دیگری از وجودشان آگاهی پیدا کنند.

درباره دانیل گولمن

دانیل گولمن نویسندهٔ مشهور و محبوب آمریکایی است. او متولد سال ۱۹۴۶ میلادی و از دانش‌آموختگان دانشگاه هاروارد است. دانیل گولمن با نوشتن کتاب هوش عاطفی معروف شد.

دانیل گولمن مسئولیت نگارش بخش مربوط به رفتار و علوم مغزی را در نیویورک تایمز بر عهده دارد و مقاله‌های او در سراسر جهان منتشر می‌شود. او مدتی در دانشگاه هاروارد به تدریس اشتغال داشت و پیش‌تر، سردبیر مجلهٔ روان‌شناسی امروز (مجله) بود.

آنچه کتاب پر جاذبه و روشنگر دانیل گولمن مطرح می‌کند، این است که دیدگاه ما در مورد هوش انسان، بسیار تنگ‌نظرانه است و بسیاری از توانایی‌های مهمی را که در نحوهٔ عملکرد ما در زندگی، نقش تعیین‌کننده دارند، در بر نمی‌گیرد. دانیل گولمن با مطرح‌ساختن پژوهش‌های خارق‌العاده‌ای که در زمینهٔ مغز و رفتار انجام شده‌ است، نشان می‌دهد که عوامل دیگری دست‌اندرکارند که موجب می‌شوند گولمن آن را هوش هیجانی می‌خواند. هوش هیجانی، موارد زیر را شامل می‌شود: خودآگاهی و مهارت تکانشگری، پایداری، اشتیاق و انگیزش، همدلی، و مهارت‌های اجتماعی.

بخشی از کتاب هوش هیجانی

«به لحظات آخر زندگی آقای گری و خانم میری جین چانسی بیندیشید، که خود را فدای دخترک یازده ساله‌شان، آندریا، کردند؛ دختری که به‌خاطر فلج نخاعی محکوم به استفاده از ویلچر بود. خانوادهٔ چانسی مسافر قطار آمتراک بودند که قطار، پس از برخورد با پل راه‌آهن و تخریب آن در لوئیزیانا به رودخانه افتاد. خانم و آقای چانسی قبل از هر چیز به دخترشان فکر می‌کردند و سعی داشتند درحالی‌که آب وارد کوپه می‌شد، او را از پنجره به دست نیروهای امداد برسانند. پس از توفیق در این کار، خودشان به‌همراه واگن در آب فرو رفتند و خفه شدند.

قصهٔ آندریا که در آن پدر و مادری با شجاعت تمام کوشیدند در آخرین لحظهٔ زندگی خود، زندگی فرزندشان را نجات دهند، نشان‌دهندهٔ لحظه‌ای از شجاعت افسانه‌ای تاریخ بشری است. بی‌شک این نوع فداکاری در طول دوران تاریخی بشر و طی تکامل نژاد ما، بارها و بارها روی داده است. به‌نظر زیست‌شناسان تکاملی، این نوع فداکاری‌های بشری به‌خاطر فرزند، وسیله‌ای است برای این‌که نیروی تولید مثل بتواند ژن‌های یک فرد را به نسل‌های بعدی او منتقل کند؛ ولی در نظر پدر یا مادری که در لحظهٔ بحرانی چنین تصمیم فداکارانه‌ای می‌گیرد، این کار به‌جز عشق معنایی ندارد.

این رفتار قهرمانانهٔ والدین، نمایانگر نقش عشق نوع‌دوستانه و سایر هیجانات ما در زندگی انسانی است و هدف وجودی احساسات و هیجانات و نیروی آن‌ها را نشان می‌دهد. این رفتار نشان می‌دهد که عمیق‌ترین احساسات، هیجانات، اشتیاق‌ها و علایق ما نقشی اساسی در راهنمایی نژاد ما دارند و نژاد ما بیش از هر چیز به‌واسطهٔ آن‌ها تکامل یافته و توانسته است به زندگی خود در طول تاریخ ادامه دهد. این نیرویی فوق‌العاده است: فقط وجود عشقی نیرومند ـ اهمیت فوق‌العادهٔ نجات کودکی عزیز ـ می‌تواند پدر یا مادری را وادارد تا میل به زندگی را زیر پا گذارد و خود را قربانی کند. از لحاظ عقل و منطق، ازخودگذشتگی آن‌ها به‌هیچ‌وجه منطقی و موجه نبود؛ ولی از نظر دل و عشق، تنها کاری که آن‌ها در آن لحظه می‌توانستند انجام دهند، همین بود.

به‌عقیدهٔ جامعه‌شناسان، نقش اساسی احساسات و هیجانات در تکامل انسان و حفظ بقای او این است که در چنین لحظات حساس و حیاتی، قلب (احساس) جلوتر از سر (عقل و منطق) عمل می‌کند. به‌گفتهٔ آن‌ها، انسان در موقعیت‌های دشوار و هنگام انجام وظایف بسیار مهم، که در ادارهٔ آن‌ها فقط نیروی عقل عمل نمی‌کند، توسط نیروی هیجان‌های خود هدایت می‌شود. موقعیت‌های خطرناک، ضررهای رنج‌آور، پیگیری هدف‌ها با وجود ناامیدی‌ها، بستن عهد و میثاق با دوست و همسر، و تشکیل خانواده جزو این موقعیت‌ها و وظایف است. هر احساس و هیجانی ما را برای انجام عمل خاصی آماده می‌کند. هر یک از این احساسات و هیجانات، ما را به کاری وا می‌دارد که در گذشته در حل‌وفصل چالش‌های مشابه به‌خوبی پاسخ داده است. با توجه به این‌که این وضعیت و وظایف همواره در تاریخ تکاملی ما وجود داشته است و در آینده هم وجود خواهد داشت، ارزش این احساسات و هیجانات در زندگی ما آشکار می‌شود. به‌منظور بهره‌برداری فوری از این احساسات و راهکارهای ناشی از آن‌ها، دستگاه بدن انسان آن‌ها را در مرکز عصبی خود ثبت و ضبط کرده و به‌صورت کشش‌ها و تمایلات فطری و خودکار درآورده است.

بررسی طبیعت انسان بدون درنظر گرفتن قدرت احساسات و هیجانات نگرشی بسیار کوته‌بینانه است. با توجه به یافته‌ها و دیدگاه‌های دانش جدید دربارهٔ جایگاه احساسات در زندگی ما، نام هوموساپین (به‌معنای نژاد متفکر) برای نژاد انسانی، نامی انحرافی به‌نظر می‌رسد. همهٔ ما بنا به تجربه دریافته‌ایم که وقتی پای شکل‌گیری تصمیم‌ها و اقدامات ما پیش می‌آید، احساسات هم به‌اندازهٔ تفکر، و گاهی بیش از آن، در لحظه‌لحظهٔ رفتار و کردار ما مؤثر است. ما در تأکید ارزش و اهمیت عقلانیت خالص، که ضریب هوشی معیار اندازه‌گیری آن است، خیلی زیاده‌روی کرده‌ایم. ولی باید توجه داشته باشیم که، خوب یا بد، وقتی احساسات و هیجانات زمام امور را در دست می‌گیرند، هوش و منطق هیچ نقش و اهمیتی ندارد.»