کتاب دیار عیاران؛ جلوه‌های فرهنگ عامه در داستان سمک عیار

مطالعهٔ متون کهن فارسی و داستان‌های عامیانه اصلی بسیار مهم در شناخت تاریخ زندگی یک قوم است و از زوایای گوناگون درخور مطالعه و بررسی؛ از جمله می‌توان آن‌ها را از دیدگاه اجتماعی ارزیابی کرد. این بررسی‌ها ما را با آداب و رسوم و آیین‌ها و اعتقادات مردم گذشته، تحولات اجتماعی، دگرگونی باورها، و تداوم برخی از سنت‌ها آشنا می‌سازد. داستان‌های کهن شامل نکته‌های بسیاری دربارهٔ اوضاع اجتماعی و اداری و آداب و رسوم‌اند و منصوره گرجی در کتاب «دیار عیاران؛ جلوه‌های فرهنگ عامه در داستان سمک عیار» بر آن است با معرفی گوشه‌هایی از فرهنگ عامهٔ گذشتگان‌ـ از جمله آداب و رسوم عیاران، پادشاهان و دربار، جشن‌ها و عزاداری‌ها، آداب مهمانی و معاشرت‌ در داستان سمک عیار، مجموعه‌ای از ارزش‌های فرهنگی و اجتماعی را در جامعه‌های سنتی ایران بررسی کند. او در این اثر سه سوال اصلی مطرح کرده است: آیا سمک عیار، به منزلهٔ داستان عامیانهٔ کهن، از آداب و رسوم و سنت‌های جاری جامعه برخوردار است؟، مؤلف سمک عیار از کدام یک از عناصر فرهنگ عامه بهره جسته و تا چه حد استفاده کرده است؟، کدام یک از این عناصر همچنان در میان مردم این زمانه رایج است؟ منصوره گرجی در این تحقیق، کوشیده است تا به این سوالات پاسخ دهد.