کتاب فلسفه در آلمان

«فلسفه در آلمان (از لوتر تا نیچه)» به قلم دکتر کریم مجتهدی، همان‌گونه که از نامش پیدا است به بررسی تاریخ فلسفه و مکاتب فلسفی در کشور آلمان از آغاز عصر جدید تا ظهور نیچه می‌پردازد. در دو فصل اول که مقدمه‌ای برای ورود به مباحث بعدی کتاب‌اند به به جوّ سیاسی و اجتماعی آلمان در عصر جدید و معرفی لوتر و تحولات فکری او پرداخته شده است و پس از آن با «آلمان در اواسط قرن هفدهم» وارد مباحث بعدی یعنی آشنایی با فیلسوفانی همچون لایب‌نیتس، ژان کریستیان ولف، کانت و بعد از آنها فیشته، هولدرین، شلینگ، هگل، شوپنهاور و در نهایت نیچه می‌شود. در بخشی از کتاب می‌خوانید: «اگر در آلمان قرن هیجدهم، آموزش فلسفه با حمایت فردریک دوم و فلاسفه‌ای چون کریستیان ولف، از ارکان اصلی تعلیمات رسمی دانشگاهی بوده و این سنت تا اواسط قرن نوزدهم ــ گاهی حتی با اعتبار و توجه بیشتر ــ ادامه داشته است، درکل می‌توان ملاحظه کرد که در دوسوم آخر آن قرن، روش کلی‌گویی و نظام‌مندسازی فلسفه‌های نوع دانشگاهی، تاحدود زیادی زیر سؤال رفته بوده است. در این میان، ازلحاظ سیاسی، چهره‌های افراطی از اسلاف مستقیم کارل مارکس دیده می‌شوند که به‌هرحال از مفسران چپ هگلی بودند، ولی البته الزاماً به افکار نظری او توجه نداشتند و تفکر او را به‌خدمت عمل و فعالیت‌های سیاسی خود درآورده بوده‌اند. متفکران دیگری نیز بودند که خارج از تفاسیر چپ و راست متداول از افکار هگل، علیه شخص او موضع گرفته بودند و از این رهگذر سعی داشتند به نظرگاه‌های کاملاً جدید و بدیعی راه یابند که عملاً از آن عصر به بعد درکنار گرایش‌های سیاسی نوع مارکسیستی و گاهی درجهت مخالفت با آنها به خودی خود مطرح بوده و حتی در مواقعی به‌نحو مستقیم در تحول افکار جدید در جهان معاصر مؤثر افتاده‌اند.»