کتاب تراژدی یولیوس کایسار

کتاب تراژدی یولیوس کایسار (Julius Caesar) نوشته ویلیام شکسپیر، به ماجرای قدرت، سوءظن، وفاداری و تصمیمی می‌پردازد که در ظاهر برای نجات جمهوری گرفته می‌شود اما از دل آن بحران تازه‌ای سر برمی‌آورد. شکسپیر فقط بر قتل کایسار مکث نمی‌کند، بلکه تردیدهای بروتوس، نفوذ کاسیوس و نقش سخن در برانگیختن جمع را هم پیش چشم می‌گذارد. انتشارات کتاب فانوس این تراژدی تاریخی را با ترجمه مرتضی صانع منتشر کرده است.ئنسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تراژدی یولیوس کایسار

کتاب تراژدی یولیوس کایسار از شناخته‌شده‌ترین نمایش‌نامه‌های ویلیام شکسپیر است؛ اثری که ماجرای آن در روم باستان می‌گذرد و کشمکش اصلی‌اش میان قدرت سیاسی، دوستی، قانون و وجدان شکل می‌گیرد. متن از همان آغاز فضایی پرتنش می‌سازد: شهری که در آن ستایش یک فرمانروا، نگرانی از خودکامگی و نارضایتی پنهان سناتورها همزمان پیش می‌رود. در کنار خود کایسار، چهره‌هایی مثل بروتوس، کاسیوس و مارک آنتونیوس هر کدام نماینده‌ی نوعی نگاه به سیاست و مسئولیت‌اند و همین چندصدایی، درام را از یک روایت ساده‌ی تاریخی دور می‌کند.

متن در ۵ پرده پیش می‌رود و از همان بخش‌های آغازین، زمینه‌ی فکری و عاطفی ماجرا را می‌چیند. نکته‌ی قابل توجه این است که مرکز ثقل نمایش فقط خود کایسار نیست و رنج و دودلی بروتوس جای مهمی در آن دارد. به‌ همین دلیل، اثر فقط درباره‌ی یک توطئه‌ی سیاسی نیست؛ بلکه درباره‌ی لحظه‌ای است که آدم‌ها باید میان مهر شخصی، خیر عمومی و تصویری که از شرافت در ذهن دارند یکی را برگزینند.

کتاب تراژدی یولیوس کایسار از نظر حال‌وهوا نیز بر تضادها تکیه دارد: شکوه عمومی در کنار ترس پنهان، خطابه‌های پرشور در کنار گفت‌وگوهای محرمانه و تصمیم‌های بزرگ در کنار تزلزل درونی شخصیت‌ها. حضور پیشگویی‌ها، نشانه‌های شوم، نامه‌های پنهانی و سخنرانی‌های اثرگذار، فضای نمایش را پیوسته متشنج نگه می‌دارد. شکسپیر نشان می‌دهد که در سیاست فقط شمشیر تعیین‌کننده نیست و کلمه هم می‌تواند سرنوشت جمع را عوض کند. همین پیوند میان کنش سیاسی و بحران اخلاقی، این درام را به متنی ماندگار در باب قدرت و پیامدهای تصمیم‌های تاریخی بدل کرده است.

خلاصه نمایشنامه تراژدی یولیوس کایسار

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

در کتاب تراژدی یولیوس کایسار، روم در وضعیتی ناآرام قرار دارد و بالاگرفتن نفوذ کایسار گروهی از سناتورها را نگران آینده‌ی جمهوری کرده است. کاسیوس می‌کوشد بروتوس را که هم به کایسار نزدیک است و هم در میان مردم اعتبار دارد، با خود همراه کند. بروتوس میان علاقه‌ی شخصی به کایسار و ترس از قدرت بی‌مهار او گرفتار می‌شود و سرانجام به جمع توطئه‌گران می‌پیوندد. 

پس از اجرای نقشه، ماجرا به پایان نمی‌رسد؛ بلکه سخنرانی‌ها، واکنش مردم و رقابت بر سر تفسیر آن رخداد، بحران را وارد مرحله‌ای تازه می‌کند و نشان می‌دهد که حذف یک چهره‌ی سیاسی لزوماً به آرامش نمی‌انجامد.

چرا باید کتاب تراژدی یولیوس کایسار را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تراژدی یولیوس کایسار را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب کشمکش میان وفاداری شخصی و مسئولیت سیاسی را در قالب موقعیتی روشن و پرتنش نشان می‌دهد.
• خواندن آن کمک می‌کند نقش تردید، وجدان و تصمیم‌گیری در لحظه‌های سرنوشت‌ساز بهتر دیده شود.
• این اثر نشان می‌دهد که خطابه و زبان عمومی چگونه می‌توانند مسیر افکار جمعی را تغییر دهند.
• شخصیت‌پردازی بروتوس، کاسیوس و آنتونیوس امکان مقایسه‌ی چند نگاه متفاوت به قدرت را فراهم می‌کند.

خواندن کتاب تراژدی یولیوس کایسار را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تراژدی یولیوس کایسار به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نمایش‌نامه‌های کلاسیک که به کشمکش‌های سیاسی و اخلاقی توجه دارند.
• خوانندگانی که از شخصیت‌های دودل و تصمیم‌های دشوار در متن‌های نمایشی لذت می‌برند.
• کسانی که می‌خواهند نسبت میان قدرت، افکار عمومی و سخنوری را در یک اثر ادبی دنبال کنند.
• دانشجویان و پژوهشگران ادبیات نمایشی که به سراغ متن‌های مهم شکسپیر می‌روند.
• مخاطبانی که به روایت‌های تاریخیِ آمیخته با بحران وجدان و دوستی علاقه دارند.

درباره ویلیام شکسپیر

ویلیام شکسپیر (William Shakespeare) (۱۵۶۴-۱۶۱۶)، شاعر، نمایش‌نامه‌نویس و بازیگر انگلیسی بود. او که در شهر استراتفورد متولد شد، به دلیل تنگدستی خانواده تحصیل در دبیرستان را نیمه‌کاره رها کرد و مدتی پس از ازدواج، راهی لندن شد تا کار خود را در تماشاخانه‌ها آغاز کند؛ اتفاقی که او را به‌سرعت در مسیر نمایش‌نامه‌نویسی و بازیگری به شهرت رساند. شکسپیر در مجموع ۳۹ نمایش‌نامه از خود به جای گذاشت که عمدتاً بین سال‌های ۱۵۸۹ تا ۱۶۱۳ به رشته‌ی تحریر درآمدند و در سه دسته‌ی تراژدی، کمدی و تاریخی طبقه‌بندی می‌شوند؛ «هملت»، «مکبث»، «اتللو»، «شاه لیر» و «رومئو و ژولیت» از جمله درام‌های مشهور او هستند که دامنه‌ی امکانات نمایشی را در شخصیت‌پردازی، غنای زبانی و تبدیل تک‌گویی‌های صحنه‌ای به ابزاری برای واکاوی روان انسان، به شکلی بنیادین گسترش دادند.

تأثیر عمیق شکسپیر بر فرهنگ بشری فراتر از مرزهای زمان و زبان حرکت کرده است؛ به طوری که بر اساس کتاب رکوردهای گینس، او با فروش بیش از چهار میلیارد نسخه، پرفروش‌ترین نمایش‌نامه‌نویس تاریخ و سومین نویسنده‌ی پرترجمه در جهان به شمار می‌رود که آثارش به بیش از ۸۰ زبان زنده و حتی زبان‌های ساختگی برگردانده شده‌اند. قلم او الهام‌بخش شاعران رمانتیک و رمان‌نویسانی چون چارلز دیکنز، توماس هاردی، ویلیام فاکنر و هرمان ملویل بود و در علم روان‌شناسی نیز، زیگموند فروید از کهن‌الگوهای شخصیتی او به‌ویژه هملت برای تبیین نظریات خود بهره جست. شکسپیر که زندگی خصوصی‌اش همواره بستر گمانه‌زنی‌های فراوان بوده، سرانجام در ۲۳ آوریل ۱۶۱۶ در زادگاهش چشم از جهان فروبست و در کلیسای هولی ترینیتی به خاک سپرده شد.

اقتباس‌ها از کتاب تراژدی یولیوس کایسار

این نمایش‌نامه‌ی شکسپیر مثل دیگر آثار او بارها و به شیوه‌های مختلف مورد اقتباس قرار گرفته است؛ از فیلم سینمایی و تلویزیونی تا قطعه‌ی موسیقی. در ادامه به تعدادی از این اقتباس‌ها اشاره می‌شود:

• فیلم ژولیوس سزار (محصول ۱۹۵۳) ساخته‌ی جوزف ال. منکیه‌ویچ که در آن مارلون براندو نقش مارک آنتونی را ایفا می‌کرد، لوئیس کالهرن، سزار بود و جیمز میسون هم شخصیت برتوس را بازی می‌کرد. این فیلم نامزد ۵ جایزه‌ی اسکار شد؛ از جمله بهترین فیلم و بهترین بازیگر نقش اصلی مرد برای براندو.
• فیلم سینمایی ژولیوس سزار که دیوید بردلی کارگردانش بود و در آن چارلتون هستون نقش آنتونی را داشت.
• فیلمی تلویزیونی به همین نام که از شبکه‌ی بی‌بی‌سی و در قالب سریال نمایش‌نامه‌ی ماه (Play of the Month) در سال ۱۹۶۹ پخش شد. کارگردان این اپیزود آلن بریجز بود و در آن فرانک فینلی، ادوارد وودوارد و آنتونی بیت حضور داشتند.
• رابرت شومان، آهنگساز مشهور آلمانی نیز در سال ۱۸۵۱ اورتوری با الهام از این نمایش‌نامه نوشت.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب تراژدی یولیوس کایسار منتشر شده است؟

• کتاب نمایشنامه ژولیوس سزار، ترجمه‌ی علاءالدین پازارگادی، نشر سروش
• کتاب جولیوس قیصر، ترجمه‌ی ابوالحسن تهامی، نشر نگاه
• کتاب تراژدی قیصر، ترجمه‌ی فرنگیس شادمان، نشر علمی و فرهنگی
• کتاب ژولیوس سزار، ترجمه‌ی فریبا غلامی، نشر سایه گستر
• و...

بخشی از کتاب تراژدی یولیوس کایسار

«روموند دوم: راستش آورده‌ام پاشنه‌ی کفش‌شان را سوده کنم، قربان. روزی ما هم از جایی باید بیاید. دیگر از شوخی گذشته، ما دکان بسته‌ایم تا بازگشت کایسار را ببینیم و در شادیِ پیروزی‌اش همباز شویم.

مارولوس: شادیِ چه؟ میهنش را چه باز آورده؟ کدام باج‌گزاری را دست‌بسته آذین چرخ گردونه‌اش کرده مگر؟ سنگ‌اید شما، کُنده‌ی درخت‌اید، نه بِه از جمادید شما! امان از شما سنگین‌دلان، روم‌وندان بدمهر! پومپیوس را پاک از یاد هشتید؟ فراموش کرده‌اید بچه‌به‌بر، روزهمه‌روز از کنگره‌ی باروها و دیوارها و پنجره‌ها و دودکش‌ها، آری از دودکش‌ها نیز می‌آویختید، تا باشد گذر پومپیوس بزرگ را در خیابان ببینید؟ گردونه‌اش که پدیدار می‌شد، فغان شادی شما گوش جهانی کر نمی‌کرد؟ مگر از فریاد شما تیبر از ژرفا به خود نمی‌لرزید؟ اکنون جامه‌ی جشن کرده‌اید، در دکان‌ها فراز داشته و گُل به راه آن‌که سرِ او باز آورده همی‌افشانید؟ دور شوید! دوان به خانه‌هاتان بازروید و به زانو از خدایان بخواهید آدَرنگ بگردانند، رنجی است که بی‌گمان بر این ناسپاسی باید فرو بارد.

فلاویوس: بروید، بروید نیک‌ شهروندان، بروید و دیگر هم‌گناهانتان را هم به باره‌های تیبر بَرید و چنان مویه کنید که از اشک‌هاتان رام‌ترین آب‌های آن بلندترین باره‌هایش را ببوسد.»