کتاب گل های لودگی

کتاب گل های لودگی (The Flowers of Buffoonery) نوشته اوسامو دازای، روایتی است از ذهنی آشفته که میان خودتحقیری، شوخی، اعتراف و فرار از حقیقت مدام رفت‌وبرگشت می‌کند. داستان در فضای یک آسایشگاه ساحلی پیش می‌رود و از همان صفحه‌های آغازین، با راوی‌ای روبه‌رو می‌شویم که هم داستان می‌سازد و هم آن را خراب می‌کند. این رمان کوتاه را انتشارات کتاب فانوس با ترجمه نیکی نصیری منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب گل های لودگی

کتاب گل های لودگی از اوسامو دازای رمانی است که بیش از آنکه فقط بر رخدادها تکیه کند، بر آشوب درونی شخصیت اصلی و ناپایداری خود روایت بنا شده است. ماجرا در آسایشگاهی کنار دریا شکل می‌گیرد؛ جایی که یوزو اوبا پس از یک خودکشی دونفره‌ی نافرجام بستری شده و در همان حال، با مرگ زنی به نام سونو، احساس گناه و درماندگی را با خود حمل می‌کند. اما آنچه این فضا را از یک داستان صرفاً تلخ جدا می‌کند، لحن متغیر و لغزنده‌ی راوی است؛ لحنی که گاهی اعتراف‌گونه می‌شود، گاهی به تمسخر خود می‌رسد و گاهی چنان در روایت دخالت می‌کند که مرز میان نویسنده، راوی و شخصیت عمداً مبهم می‌شود.

داستان فقط قصه‌ی یک بحران عاطفی یا روانی نیست. این کتاب مدام به ساختن و ویران‌کردن تصویرها مشغول است: از دوستی، هنر، غرور، شرم، میل به دیده‌شدن و ترس از تحقیر. یوزو در کنار شخصیت‌هایی مثل هیدا، کوسوگه و مانو قرار می‌گیرد؛ کسانی که هر کدام به‌ نوعی آینه‌ای برای ضعف‌ها، نمایش‌ها و اضطراب‌های او هستند. گفت‌وگوها و رفت‌وآمدهای این جمع، لایه‌ای از طنز تلخ به داستان می‌دهد؛ طنزی که از دل بی‌قراری و ناتوانی در صادق‌بودن بیرون می‌آید.

کتاب گل های لودگی از نظر فرم هم جالب‌توجه است، چون راوی بارها روند داستان را قطع می‌کند، درباره‌ی کیفیت نوشته‌ی خودش حرف می‌زند، به خام‌دستی یا شکست اشاره می‌کند و حتی به خواندن و قضاوت‌شدن واکنش نشان می‌دهد. همین ویژگی باعث می‌شود رمان اوسامو دازای فقط درباره‌ی یک شخصیت زخمی نباشد، بلکه درباره‌ی خودِ نوشتن، خودفریبی و میل به پنهان‌شدن پشت کلمات هم باشد.

خلاصه داستان گل های لودگی

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

کتاب گل های لودگی با ورود یوزو اوبا به آسایشگاهی ساحلی آغاز می‌شود؛ مردی که پس از یک خودکشی دونفره نجات پیدا کرده و حالا باید با مرگ سونو، نگاه دیگران و آشفتگی ذهن خودش روبه‌رو شود. او در اتاقی رو به دریا بستری است و در رفت‌وآمد با پرستار، دوستان قدیمی و اعضای خانواده، مدام میان اعتراف، انکار، شوخی و نقش‌بازی‌کردن نوسان می‌کند. 

روایت فقط پیش‌بردن ماجرا نیست؛ خودِ راوی بارها وارد متن می‌شود، به داستانش شک می‌کند و آن را به‌هم می‌ریزد. نتیجه، تصویری از انسانی است که هم از قضاوت دیگران می‌ترسد و هم از روبه‌روشدن با خودش.

چرا باید کتاب گل های لودگی را بخوانیم؟

• این کتاب تصویری دقیق از ذهنی پریشان ارائه می‌دهد که میان شرم، خودنمایی و فرار از حقیقت گرفتار شده است.
• خواندن این کتاب امکان آشنایی با روایتی را فراهم می‌کند که مدام مرز میان داستان‌گویی و اعتراف را جابه‌جا می‌کند.
• رمان از خلال گفت‌وگوها و رفتار شخصیت‌ها، رابطه‌ی دوستی، وابستگی و ترس از تحقیر را به‌شکلی ملموس نشان می‌دهد.
• فضای آسایشگاه ساحلی و حضور مداوم دریا و سکوت، به داستان حال‌وهوایی می‌دهد که با آشفتگی درونی شخصیت اصلی هماهنگ است.

خواندن کتاب گل های لودگی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب گل های لودگی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌های روان‌شناختی که بر تزلزل ذهن و احساس گناه تمرکز دارند.
• خوانندگانی که از داستان‌های شخصیت‌محور با راوی ناپایدار لذت می‌برند.
• کسانی که به رابطه‌ی میان هنر، غرور، شکست و خودفریبی در ادبیات علاقه دارند.
• مخاطبانی که فضای تلخ و طنزآلود را در کنار هم می‌پسندند.

درباره اوسامو دازای

اوسامو دازای (Osamu Dazai) (۱۹۰۹-۱۹۴۸) با نام اصلی توشیما شوجی، از اثرگذارترین و جنجالی‌ترین نویسندگان قرن بیستم ژاپن بود. نقطه‌ی عطف زندگی دازای، خودکشی نویسنده‌ی محبوبش ریونوسکه آکوتاگاوا در سال ۱۹۲۷ بود؛ رویدادی که او را به سمت بی‌اعتنایی مطلق به تحصیل، غرق شدن در الکل، ولخرجی‌های افراطی و الحاق به گروه‌های مارکسیستیِ تحت سرکوب کشاند. دازای که همواره از متولد شدن در خانوادگی مرفه احساس گناه می‌کرد، در سال ۱۹۲۹ نخستین خودکشی ناموفق خود را تجربه کرد. او پس از ورود به رشته‌ی ادبیات فرانسه در دانشگاه سلطنتی توکیو، بی‌درنگ ترک‌تحصیل کرد و با یک گیشا گریخت. این نویسنده برای اولین‌بار در داستان کوتاه «قطار» بود که نام مستعار اوسامو دازای را برگزید و سبک شیشوتسو یا رمانِ خودنوشتِ اعترافی (I-novel) را پایه‌گذاری کرد؛ همان سبکی که به امضای ادبی او بدل شد و بن‌مایه‌ی اصلی نوشته‌هایش باقی ماند.

زیست ادبی دازای را می‌توان در دو دسته آثار خلاصه کرد؛ بخش نخست رمان‌ها و داستان‌های عمیقاً خودنوشتِ بین سال‌های ۱۹۳۰ تا ۱۹۴۰ هستند که تنهایی، انحطاط و روح عیاش او را عریان می‌سازند. داستان سورئال و ترسناک «گیوفوکوکی» و آثاری چون «گل‌های لودگی»، «خلاف جریان»، «خدای بیهودگی»، «مجموعه سال‌های افول» و «صبح خاکستری» در این گروه جای می‌گیرند. در نقطه‌ی مقابل، او در دوران جنگ جهانی دوم به بازآفرینی خلاقانه‌ی قصه‌های کهن ژاپنی روی آورد که «وزیرِ سانه تومو»، «سوگارو»، «جعبه‌ی پاندورا» و «قصه‌ی شاه پریان» حاصل این دوره هستند. با این حال، اوج شکوفایی و قله‌ی شهرت دازای با انتشار رمان «خورشید رو به غروب» در سال ۱۹۴۷ رقم خورد؛ اثری که زوال طبقه‌ی اشراف ژاپن پس از جنگ را به تصویر کشید. او سرانجام در سال ۱۹۴۸ به زندگی خود پایان داد.

نظر افراد و مجله‌های مشهور درباره اوسامو دازای

• «آنچه در وجودِ دازای از آن متنفرم، این است که دقیقاً همان چیزهایی را در من برملا می‌کند که بیش از هر چیز می‌خواهم پنهان‌شان کنم.» (یوکیو میشیما)

بخشی از کتاب گل های لودگی

«"به اندوهستان خوش آمدید؛ جمعیت: یک تن."
دوستانم همگی ترکم کرده‌اند. با ترحم نگاهم می‌کنند. برگردید دوستان. بیایید با هم صحبت کنیم، با هم بخندیم. اما نه، شما چنان روی گردانده‌اید که انگار هرگز همدیگر را ندیده‌ایم. چیزی بگویید دوستان، سوالی بپرسید؛ هر چه بخواهید به شما خواهم گفت. کار من بود؛ این همان دست‌هایی است که سونو را به زیر آب کشید. همان دم که برای نجات خود دعا می‌کردم، با ذاتی پلید، مرگ سونو را می‌خواستم.
ادامه دهم؟ اما اگر قرار است همچنان با آن چشمان ترحم‌بارتان نگاهم کنید، چرا دردسرتان بدهم؟

یوزو با خیرگی به دریا روی تخت نشست. دریایی زیر باران. انگار که از خواب بیدار شده باشم، این چند خط آغازین را بازخوانی می‌کنم و می‌خواهم در زشتی و پلیدی‌اش ناپدید شوم؛ اما باز به مسخره‌بازی‌هایم ادامه می‌دهم.»