کتاب ساعت حضور دل

کتاب ساعت حضور دل (Hour of the heart) نوشته اروین یالوم و بنجامین یالوم و ترجمه نیلوفر رحمانی و مصطفی یونسی سینکی، اثری است که در سال ۱۴۰۴ توسط نشر ارجمند منتشر شده است. این کتاب با رویکردی متفاوت به روان‌درمانی، تجربه‌های شخصی و حرفه‌ای نویسندگان را در قالب روایت‌هایی از جلسات درمان و تأملات اگزیستانسیال به تصویر کشیده است. نویسندگان با بهره‌گیری از سال‌ها تجربه در حوزه‌ی روان‌درمانی و مواجهه‌ی شخصی با پیری، فقدان و دغدغه‌های وجودی تلاش کرده‌اند تا به موضوعاتی چون ارتباط انسانی، صمیمیت، تنهایی و معنای زندگی بپردازند. کتاب حاضر می‌تواند برای درمانگران و دانشجویان روان‌شناسی و نیز برای هر کسی که به‌دنبال فهم عمیق‌تر روابط انسانی و چالش‌های درونی خود است، الهام‌بخش باشد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ساعت حضور دل اثر اروین یالوم و بنجامین یالوم

کتاب ساعت حضور دل (پیوستن در اینجا و اکنون) به قلم اروین یالوم و پسرش، بنجامین یالوم، مجموعه‌ای از روایت‌های درمانی و تأملات شخصی است که در بستر جلسات روان‌درمانی شکل گرفته است. این کتاب با تمرکز بر مفهوم اینجا و اکنون در فرایند درمان، به بررسی اهمیت رابطه‌ی درمانگر و بیمار، نقش صمیمیت و آسیب‌پذیری در بهبود روانی و چالش‌های وجودی انسان پرداخته است. ساختار کتاب بر پایه‌ی روایت‌های واقعی از جلسات مشاوره و درمان کوتاه‌مدت استوار است؛ روایت‌هایی که به موضوعی خاص مانند فقدان، تنهایی، خشم یا جست‌وجوی معنا می‌پردازد. نویسندگان با صداقت و شفافیت نه‌تنها از موفقیت‌ها، بلکه از تردیدها و محدودیت‌های خود نیز سخن گفته‌اند. این کتاب علاوه‌بر ارائه‌ی بینش‌هایی درباره‌ی روان‌درمانی، به دغدغه‌های انسانی در مواجهه با پیری، مرگ و تغییرات زندگی پرداخته است. کتاب ساعت حضور دل با زبانی صمیمانه و نزدیک به تجربه‌ی زیسته، پلی میان دانش تخصصی و زندگی روزمره ایجاد کرده است. عنوان کامل این اثر در انگلیسی عبارت است از Hour of the heart : connecting in the here and now.

خلاصه کتاب ساعت حضور دل

نویسندگان باتکیه‌بر تجربه‌ی چند دهه فعالیت در حوزه‌ی روان‌درمانی، به بررسی اهمیت رابطه‌ی انسانی و صمیمیت در فرایند درمان پرداخته‌اند. دغدغه‌ی اصلی کتاب جست‌وجوی معنای زندگی، مواجهه با تنهایی، مرگ، آزادی و پوچی است؛ موضوعاتی که در هر فصل از زاویه‌ای تازه و با مثال‌هایی از بیماران واقعی بررسی شده‌اند. نویسنده‌ها با روایت روزمره‌ی خود به‌عنوان درمانگری سالخورده، به چالش‌های پیری، زوال حافظه و فقدان همسرش می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه این تجربه‌های شخصی بر نگاهش به درمان و زندگی تأثیر گذاشته‌اند. روایت‌هایی از بیماران مختلف، ازجمله کسانی که با فقدان، افسردگی یا احساس بی‌ارزشی دست‌وپنجه نرم می‌کنند، به‌عنوان نمونه‌هایی از پیچیدگی‌های روان انسان مطرح شده‌اند. در این روایت‌ها نقش رابطه‌ی درمانگر و بیمار، اهمیت گشودگی و آسیب‌پذیری و تأثیر بازخورد صادقانه در فرایند تغییر و بهبود به‌وضوح برجسته شده است. کتاب همچنین به محدودیت‌های درمان کوتاه‌مدت و تفاوت آن با درمان‌های طولانی‌مدت اشاره کرده و نشان داده است که هرچند زمان محدود است، کیفیت رابطه و حضور واقعی می‌تواند نقطه‌ی عطفی در زندگی افراد ایجاد کند. نویسندگان با صداقت به تردیدها و ضعف‌های خود پرداخته و تأکید کرده‌اند که درمان، بیش از هر چیز، بر پایه‌ی ارتباط انسانی و همدلی استوار است.

چرا باید کتاب ساعت حضور دل را بخوانیم؟

کتاب ساعت حضور دل با رویکردی متفاوت به روان‌درمانی، نه‌تنها به تکنیک‌ها و نظریه‌ها، بلکه به تجربه‌ی زیسته و رابطه‌ی انسانی می‌پردازد. این کتاب با روایت‌هایی ملموس و صادقانه نشان داده است که چطور صمیمیت، آسیب‌پذیری و حضور واقعی می‌تواند در فرایند درمان و زندگی روزمره، تحولی عمیق ایجاد کند. نویسندگان با به‌اشتراک‌گذاری تجربه‌های شخصی و حرفه‌ای به خواننده کمک کرده‌اند تا با چالش‌های وجودی مانند تنهایی، فقدان، پیری و معنای زندگی روبه‌رو شود و راه‌هایی برای مواجهه‌ی سالم‌تر با این مسائل بیابد. همچنین این کتاب برای کسانی که به‌دنبال فهم عمیق‌تر روابط انسانی و نقش گفت‌وگو در بهبود روان هستند، منبعی سودمند به شمار می‌آید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی روابط انسانی، معنای زندگی، تنهایی، فقدان یا چالش‌های روانی را دارند. همچنین اثر حاضر به دانشجویان و علاقه‌مندان به روان‌شناسی، درمانگران و افرادی که به‌دنبال خودشناسی و بهبود کیفیت ارتباطات خویش هستند، توصیه شده است.

درباره اروین یالوم

اروین یالوم (Irvin D. Yalom) زاده‌ی سال ۱۹۳۱ میلادی در واشنگتن، از چهره‌های نامدار دنیای روان‌پزشکی با رویکرد هستی‌گرایانه و نویسنده‌ای صاحب‌سبک در پیوند میان علم و ادبیات به شمار می‌رود. شهرت او در فضای فرهنگی ایران عمدتاً وامدار رمان‌های تحسین‌شده‌ای همچون «وقتی نیچه گریست» است. دریافت جایزه‌ی معتبر انجمن روان‌پزشکی آمریکا در سال ۲۰۰۲، گواهی بر عمق تأثیرگذاری حرفه‌ای و جایگاه رفیع علمی او در سطح جهانی است. اروین یالوم پس از اتمام دوره‌های تخصصی پزشکی و روان‌پزشکی در سال‌های ۱۹۵۶ و ۱۹۶۰ و سپری‌کردن دوران خدمت، از سال ۱۹۶۳ میلادی فعالیت خود را در هیئت‌علمی دانشگاه استنفورد آغاز کرد. او در همین بستر آکادمیک، بنیان‌های روان‌درمانی اگزیستانسیال را استوار ساخت و تلاش کرد تا مفاهیم بنیادین و چالش‌برانگیز بشری نظیر هراس از مرگ، انزوای وجودی، مفهوم آزادی و تکاپو برای یافتن معنا را با کلامی روایی و درمانی بازتعریف کند.

گرایش یالوم به خلق آثار داستانی و غیرداستانی، راهی برای مستندسازی آموخته‌های بالینی و گشودن دریچه‌ای نو به شناخت روان انسان بوده که با استقبال کم‌نظیری از سوی متخصصان و عموم مردم مواجه شده است. او با درآمیختن ظریف فلسفه و روان‌شناسی، آثاری پدید آورد که از نخستین تجربه‌ی او در سال ۱۹۷۴ با عنوان «هر روز کمی به هم نزدیک‌تر» تا رمان‌های درخشانی چون «دروغگویی روی مبل»، «درمان شوپنهاور» و «مسئله‌ی اسپینوزا» را در بر می‌گیرد. این نویسنده در کتاب‌های غیرداستانی خود نظیر «روان‌درمانی اگزیستانسیال» و «هنر درمان» نیز ستون‌های نظری این مکتب درمانی را تثبیت کرده است. تأثیرگذاری اندیشه‌های این متفکر بزرگ تنها به دنیای کتاب محدود نمانده و به عرصه‌ی هنر هفتم نیز سرایت کرده است؛ به‌گونه‌ای که آثاری همچون فیلم سینمایی «وقتی نیچه گریست» و مستندهایی نظیر «درمان یالوم»، ابعاد مختلف نگاه او به زندگی و رنج‌های انسانی را به تصویر کشیده‌ است.

درباره بنجامین یالوم

بنجامین یالوم (Benjamin Yalom) شخصیتی چندوجهی است که تخصص‌های متنوعی در زمینه‌های کوچینگ، روان‌درمانی، نویسندگی و هنرهای نمایشی دارد. او نویسنده‌ی کتاب ساعت حضور دل (The Hour of the Heart) است و این اثر را با همکاری پدرش، روان‌پزشک و نویسنده‌ی مشهور، اروین یالوم، نوشته است؛ اثری که در آن به کاوش در پیچیدگی‌های روابط انسانی و تحولات فردی پرداخته شده است. بنجامین یالوم که دارای مدرک کارشناسی علوم سیاسی از دانشگاه استنفورد و کارشناسی‌ارشد هنرهای زیبا (MFA) در ادبیات داستانی از کارگاه نویسندگان آیووا است، توانسته است به‌خوبی آموزش‌های تئاتری خود را با رویکرد درمانی‌اش در حوزه‌ی روایت‌درمانی (Narrative therapy) ادغام کند. او بنیان‌گذار و مدیر هنری افتخاری کمپانی تئاتر foolsFURY در سانفرانسیسکو بوده و در طول دوران حرفه‌ای خود، نمایش‌های تحسین‌شده‌ی متعددی ازجمله نخستین اکران‌های جهانی Port Out, Starboard Home و Monster in the Dark را کارگردانی کرده است.

این نویسنده با همکاری در نهادهای معتبری همچون تئاتر جادویی (Magic Theatre) و بنیاد نمایشنامه‌نویسان، جایگاه خود را در دنیای نمایش تثبیت کرده و به‌عنوان مترجم آثار نمایشنامه‌نویس فرانسوی، فابریس ملکیو، نیز فعالیت داشته است. بنجامین یالوم با ایجاد جشنواره‌ی FURY Factory، قطبی را برای تئاترهای گروهی و ابداعی در ساحل غربی آمریکا فراهم آورد که آثار پیشگامانه‌ی ملی را به نمایش می‌گذارد. او علاوه‌بر فعالیت‌های اجرایی، به‌عنوان مدرسی برجسته در دانشگاه‌های تراز اولی نظیر استنفورد، یو‌سی ریورساید و لویولا مریمونت تدریس و نیز برنامه‌ای تئاتری برای مدرسه‌ی بین‌المللی سازمان ملل طراحی کرده است. نوشته‌های داستانی و جستارهای او در نشریات سراسر ایالات متحده منتشر شده‌اند؛ آثاری که نشان‌دهنده‌ی پیوند عمیق او با قصه‌گویی، خلاقیت و فرایندهای درمانی بوده است. کتاب ساعت حضور دل در حقیقت تبلور تجربیات زیسته‌ی او در تقاطع هنرِ روایت و شفای روان است که نشان می‌دهد چگونه می‌توان از ابزارهای دراماتیک برای درک بهترِ دنیای درونی انسان استفاده کرد.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

اروین یالوم در طول دهه‌های فعالیت حرفه‌ای خود، افتخارات و جوایز متعددی را در هر دو حوزه‌ی تخصصی روان‌پزشکی و ادبیات داستانی کسب کرده است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به جایزه‌ی ادوارد استرکر (۱۹۷۴) از دانشگاه پنسیلوانیا برای خدمات برجسته در درمان بیماران روان و جایزه‌ی بنیاد پژوهش‌های روان‌پزشکی (۱۹۷۶) از سوی انجمن روان‌پزشکی آمریکا اشاره کرد. او همچنین بورسیه‌های تحقیقاتی ارزشمندی از مراکز معتبری همچون مرکز مطالعات پیشرفته‌ی علوم رفتاری (۱۹۷۷) و بنیاد راکفلر در ایتالیا (۱۹۸۷) دریافت کرده است.

اروین یالوم علاوه‌بر جنبه‌های علمی، در سال ۱۹۹۲ میلادی، برای رمان مشهور خود به نام وقتی نیچه گریست، برنده‌ی مدال طلای باشگاه مشترک‌المنافع کالیفرنیا در بخش بهترین اثر داستانی شد و در سال ۲۰۰۱ نیز جایزه‌ی اسکار فایستر را برای پیوند میان دین و روان‌پزشکی از آن خود کرد. جایگاه بین‌المللی این اندیشمند در سال ۲۰۰۹ با دریافت جایزه‌ی سیگوند فروید شهر وین برای روان‌درمانی از سوی شورای جهانی روان‌درمانی به اوج خود رسید.

بنجامین یالوم نویسنده‌ی موفق و برنده‌ی جایزه در حوزه‌ی ادبیات داستانی بوده است.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره این کتاب چیست؟

سایت آمازون: موفقیت یالوم در مقام درمانگر، حاصل خودکاویِ بی‌باکانه و هماهنگی دقیق او با عواطف خویش است. او تمام عمر خود را صرف نقشه‌برداری از اعماق روح خویش کرده است تا بتواند دیگران را بهتر درک کند. کتاب حاضر تصویرِ روان‌پزشک را از یک تله‌پاتِ ماوراءطبیعی به انسانی خطاپذیر تغییر می‌دهد که توانسته است یک پرتو ایکسِ متافیزیکی را به درون خود بتاباند. این کتاب تأثیر جالبی بر خواننده می‌گذارد و نوعی از هوشیاری و حضور در لحظه (Mindfulness) را القا می‌کند که شاید تنها یک جلسه‌ی روان‌درمانیِ واقعی بتواند آن را فراهم سازد.

circlepsychologypartners.co.uk: کتاب حاضر  جرقه‌ای دوباره است؛ اثری که در آن یالوم نه در مقام استاد، بلکه به‌عنوان همسفری صادق، در عدم‌قطعیت‌ها، سوگ‌ها و رشد مراجعان خویش شریک می‌شود. یالوم در این کتاب حتی در قالب تک‌جلساتِ دوران سالخوردگی‌اش نشان می‌دهد که درمان چیزی فراتر از کاهش علائم بیماری است و هسته‌ی اصلی آن در رابطه‌ی درمانی عمیق و حضورِ صرف نهفته است. این کتاب پیامی آرام‌بخش برای درمانگران است تا از رقابت فرساینده برای یادگیری مداومِ رویکردهای جدید دست بکشند و به قلب تپنده‌ی درمان، یعنی اتصال انسانی و تماشای تغییرات شجاعانه‌ی مراجعان، بازگردند.

barnesandnoble.com: یالوم در کتاب حاضر برخی از جلساتِ متمرکز و دگرگون‌کننده‌اش را روایت و طیف گسترده‌ای از تنگناهای انسانی و همچنین سیر تکامل حرفه‌ای خود را در اواخر دوران کاری‌اش به‌عنوان درمانگر واکاوی می‌کند. او در بازگویی این مشاوره‌ها نشان می‌دهد که چگونه اشتیاق درمانگر برای گشودگی (صداقت و شفافیت)، به مراجعان کمک می‌کند تا گارد خود را کنار بگذارند و به پیوندی عمیق‌تر و بی‌واسطه‌تر دست یابند؛ پیوندی که برای رسیدن به درک‌های عمیق و بنیادین تنها در ۶۰ دقیقه ضروری است. این آسیب‌پذیری، یالوم را واداشته است تا جزئیاتی از زندگی شخصی‌اش را که شاید پیش از این از مراجعان پنهان می‌کرد، فاش سازد؛ ازجمله کودکی آسیب‌زای خود در واشنگتن، سیر تحول اندیشه‌هایش درباره‌ی فلسفه و روان‌درمانی و درگذشت همسرش. او در سرتاسر این اثر، مرزهای خودافشگری را به‌عنوان یک ابزار درمانی جابه‌جا می‌کند. کتاب حاضر به ما می‌آموزد که چگونه در لحظه، با صداقت و آسیب‌پذیریِ بیشتر، ارتباط بهتری با یکدیگر برقرار کنیم.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب در ایران منتشر شده است؟

این کتاب به‌وسیله‌ی نشرهای گوناگونی منتشر شده است؛ برای نمونه می‌توان به فهرست زیر اشاره کرد:

- ساعت دل ترجمه‌ی فرزانه مهران، نشر روزآمد، ‏‫۱۴۰۴.‬

- ساعت دل ترجمه‌ی لیلا پهلوانی‌نژاد، نشر صندوقچه‏‫، ۱۴۰۴.‬

- به وقت عشق ترجمه‌ی سمیرا قاسم‌زاده، نشر قطره، ‏‫‬‏۱۴۰۴.

- وقت خوش هم دلی ترجمه‌ی عاطفه عباسی، نشر بید‏‫، ۱۴۰۴.

- ساعتی برای دل ترجمه‌ی مهسا شجاعی، نشر ادبیات معاصر‏‫، ۱۴۰۴.‬

- ساعت همدلی ترجمه‌ی فاطمه شهابی‌زیدانلو، انتشارات مصدق، ‏‫۱۴۰۴.‬

- ساعت دل : ارتباط گرفتن در اینجا و اکنون ترجمه‌ی رضا احمدی، انتشارات میلکان‏‫، ۱۴۰۴.‬

- هدیه روان درمانی ترجمه‌ی فهیمه معصوم‌بیگی و لیلا پهلوانی‌نژاد، نشر ارشک، ‏‫۱۴۰۳.‬

بخشی از کتاب ساعت حضور دل

«فصل ۱۱: مبادله

من قصد نداشتم در مورد مرگ مریلین و تنهایی‌ام با مارگارت صحبت کنم. این اتفاق زمانی افتاد که در جریان گفت‌وگوی‌مان احساس کردم او به‌سادگی در حال دور شدن از من است، از این‌رو برای برقراری ارتباط دستم را به سمت او دراز کردم. اثرات آن قدرتمند بود. بلافاصله تغییری در رابطۀ ما ایجاد کرد، تغییری که به تجربۀ لحظۀ صمیمانۀ عمیقی بین خودم و مارگارت منجر شد، همان کسی که از افشا کردن خودش غرق در اضطراب می‌شد. این اتفاق منجر به آزاد شدن جریان احساسات و تجربه‌ای عمیق برای هر دوی ما شد.

این به‌اشتراک‌گذاری از داستان زندگی خودم مثالی از خودافشایی است، به این معنی که، درمانگر اطلاعاتی دربارۀ خود به بیمارش با هدف پیش‌برد درمان ارائه می‌دهد. به طور کلی اکثر مردم درمانگران را به‌صورت پرسشگر، شنونده، گاهی برانگیزاننده و تشویق‌کننده تصور می‌کنند. بسته به رویکرد نظری خاص درمانگر ممکن است حتی این انتظار برود که نقش مربی را نیز ایفا کند، تکالیف بدهد و دارو تجویز کند. اما اغلب آنها را به‌صورت افرادی تصویر نمی‌کنیم که در مورد خودشان بسیار صحبت ‌کنند.»