کتاب شکوه

کتاب شکوه، با عنوان انگلیسی Glory، نوشته نووایولت بولاوایو و با ترجمه محمد غفوری، اثری است که نشر نیماژ در سال ۱۴۰۳ آن را منتشر کرده است. این رمان با روایتی متفاوت و جسورانه، به‌سراغ تاریخ و سیاست معاصر زیمبابوه رفته و با خلق جهانی خیالی به نام جیدادا، وقایع و بحران‌های سیاسی و اجتماعی این کشور را از زاویه‌ای تازه به تصویر کشیده است. نویسنده با بهره‌گیری از شخصیت‌های حیوانی و زبانی طنزآمیز، داستانی چندلایه و پرکشش را روایت می‌کند که در آن قدرت، فساد، مقاومت و هویت ملی به چالش کشیده می‌شود. رمان شکوه هم بازتابی از تاریخ معاصر آفریقاست و هم با نگاهی انتقادی و خلاقانه، مفاهیمی چون آزادی، سرکوب، امید و میراث را بررسی می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شکوه اثر نووایولت بولاوایو

کتاب شکوه، اثر نووایولت بولاوایو، داستانی تمثیلی و چندلایه از تاریخ و سیاست زیمبابوه است که در سرزمینی خیالی به نام جیدادا رخ می‌دهد. نویسنده با الهام از سنت رمان‌های تمثیلی و با استفاده از شخصیت‌های حیوانی، تصویری از جامعه‌ای ارائه داده که درگیر فساد، سرکوب، سوءاستفاده از دین و بحران هویت است. در این اثر، حیوانات به‌جای انسان‌ها نقش‌آفرینی می‌کنند و هرکدام نماینده‌ی گروه‌ها و نیروهای مختلف اجتماعی و سیاسی هستند.

نووایولت بولاوایو با زبانی طنزآمیز و گاه شاعرانه، ساختار قدرت، مناسبات طبقاتی، اعتراضات اجتماعی و سرکوب سیاسی را به تصویر کشیده است. داستان از یک جشن استقلال آغاز می‌شود و به‌تدریج لایه‌های مختلف تاریخ و واقعیت‌های تلخ و پیچیده‌ی جامعه‌ی جیدادا را آشکار می‌کند. کتاب شکوه با ارجاع به وقایع تاریخی، شخصیت‌های واقعی و نمادهای فرهنگی، هم داستانی درباره‌ی زیمبابوه و هم شرحی از قدرت، مقاومت و امید است.

خلاصه داستان شکوه

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

داستان شکوه در سرزمینی خیالی به نام جیدادا می‌گذرد؛ جایی که حیوانات، به‌جای انسان‌ها، جامعه‌ای پیچیده و پرتنش را شکل داده‌اند. داستان با جشن روز استقلال آغاز می‌شود؛ جشنی که در آن پیشوای ملت، اسبی پیر و فرسوده، پس از چهار دهه حکومت، در میان جمعیت ظاهر می‌شود. حیوانات با لباس‌های نمادین و در گرمای طاقت‌فرسا، برای دیدن فرمانروای خود گرد آمده‌اند. در این میان، اقلیتی ناراضی قصد ترک میدان را دارند، اما با سرکوب سگ‌های مسلح، مجبور به بازگشت می‌شوند. مراسم با حضور مقامات عالی‌رتبه و خانواده‌ی پیشوا ادامه می‌یابد و تصویری از شکاف طبقاتی و فساد ساختاری ارائه می‌شود. اسب پیر که نشانه‌ی حاکم سال‌خورده و فرسوده است، در میان ستایش و هلهله‌ی جمعیت، سخنرانی می‌کند و خود را جاودانه می‌داند.

در جریان مراسم، گروهی از ماده‌حیوانات معترض با پلاکاردهایی با عنوان خواهران مفقوده، به صحنه می‌آیند و خواستار پاسخگویی درباره‌ی ناپدیدشدگان دوران حکومت پیشوا می‌شوند. این اعتراض با خشونت سرکوب می‌شود و بار دیگر ترس و وحشت بر میدان حاکم می‌شود. در ادامه، کشمکش‌های قدرت، رقابت‌های درون‌حکومتی، سوءاستفاده از دین توسط خوک واعظ و نقش بانوی اول جیدادا، الاغ جاه‌طلب و بانفوذ، به تصویر کشیده می‌شود. داستان با طنز تلخ و نگاهی انتقادی، فساد، سرکوب، بحران هویت و امید به تغییر را در جامعه‌ای تحت استعمار و استبداد به نمایش می‌گذارد.

چرا باید کتاب شکوه را بخوانیم؟

کتاب شکوه با روایتی تمثیلی و خلاقانه، تجربه‌ی زیستن در جامعه‌ای تحت سلطه‌ی قدرت مطلقه و فساد ساختاری را به تصویر کشیده است. این کتاب با استفاده از شخصیت‌های حیوانی و زبان طنزآمیز، امکان مواجهه‌ای تازه با مفاهیم قدرت، مقاومت، هویت و سرکوب را فراهم کرده است. خواننده با مطالعه‌ی این اثر، نه‌تنها با تاریخ و سیاست زیمبابوه آشنا می‌شود، بلکه به دانشی عمیق درباره‌ی سازوکارهای قدرت، نقش دین در سیاست، سرنوشت اعتراضات و امید به تغییر دست می‌یابد. کتاب شکوه با روایت چندلایه و شخصیت‌پردازی متفاوت، تجربه‌ای متفاوت از رمان سیاسی و اجتماعی ارائه می‌دهد و مخاطب را به بازاندیشی درباره‌ی جامعه و تاریخ معاصر دعوت می‌کند.

خواندن کتاب شکوه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به علاقه‌مندان به ادبیات تمثیلی، رمان‌های سیاسی و اجتماعی، پژوهشگران تاریخ معاصر آفریقا، کسانی که دغدغه‌ی قدرت، فساد، سرکوب و مقاومت را دارند و همچنین دوستداران روایت‌های متفاوت و چندوجهی پیشنهاد می‌شود.

درباره نووایولت بولاوایو

نووایولت بولاوایو در دوازده اکتبر ۱۹۸۱ در زیمبابوه به دنیا آمد. نخستین رمان او، در طلب نام نو (۲۰۱۳)، و دومین اثرش، شکوه (۲۰۲۲)، هر دو در فهرست نامزدهای جایزه‌ی بوکر قرار گرفتند و او را به نخستین زن سیاه‌پوست آفریقایی بدل کردند که نامش دو بار در میان نامزدهای این جایزه دیده شده است.

او در منطقه‌ی Tsholotsho در زیمبابوه به دنیا آمد و دوران دبیرستان را در مدارس Njube و Mzilikazi گذراند. سپس برای ادامه‌ی تحصیل به آمریکا مهاجرت کرد و در کالج Kalamazoo Valley درس خواند. او مدرک کارشناسی و کارشناسی‌ ارشد زبان انگلیسی را به‌ترتیب از دانشگاه‌های Texas A&M University-Commerce و Southern Methodist University دریافت کرد. در سال ۲۰۱۰، دوره‌ی کارشناسی ارشد نویسندگی خلاق (MFA) را در دانشگاه کرنل به پایان رساند و در همان‌جا برنده‌ی بورسیه‌ی ترومن کاپوتی شد. در سال ۲۰۱۱ با داستان کوتاه Hitting Budapest برنده‌ی جایزه‌ی کِین شد؛ داستانی درباره‌ی گروهی از کودکان خیابانی در زیمبابوه که در مجله‌ی Boston Review منتشر شده بود. این داستان بعدها فصل آغازین رمان اول او شد.

رمان نخستش، در طلب نام نو، به‌محض انتشار با استقبال گسترده روبه‌رو شد و به فهرست نهایی جایزه‌ی من‌بوکر (۲۰۱۳)، جایزه‌ی Etisalat، جایزه‌ی PEN/Hemingway و چندین فهرست و جایزه‌ی دیگر راه یافت.

رمان دومش، شکوه، الهام‌گرفته از مزرعه‌ی حیوانات جورج اورول، داستانی نمادین با طنز سیاه از کشوری در آستانه‌ی انقلاب است. بولاوایو هنگام نگارش آن بیش از سه سال رخدادهای اجتماعی و جنبش‌های اعتراضی در کشورهای مختلف از جمله سودان، الجزایر، اوگاندا، اسواتینی و همچنین جنبش جان سیاهان مهم است را دنبال می‌کرد. این رمان نیز با تحسین گسترده‌ای روبه‌رو شد؛ The Guardian آن را اثری جسورانه، روشن و حقیقت‌گو توصیف کرد و بولاوایو را در کنار نویسندگانی چون هرتا مولر، الیف شافاک و ایوون ورا قرار داد. این رمان هم به فهرست نهایی بوکر ۲۰۲۲ و فهرست بلند جایزه‌ی زنان در ادبیات ۲۰۲۳ راه یافت.

نثر بولاوایو ترکیبی از طنز، شاعرانگی و تیزبینی سیاسی است و خواننده را گاه به قلب تاریخ پرتاب می‌کند و گاه در فضایی معاصر و کاملاً امروزی شناور می‌کند. لحظه‌ای در اوج ایجاز و سادگی است و لحظه‌ای بعد در ناب‌ترین شکل ادبی ظاهر می‌شود.

بخشی از کتاب شکوه

«اتومبیل اعلیحضرت، به‌کُندی و آهستگیِ یک نعش‌کش، راه خود را از میان انبوه جمعیت باز کرد و حیوانات، همچون قورباغه‌های ازخودبی‌خودشده، به امید انداختن نیم‌نگاهی به پیشوا، سر از پا نشناختند و به تکاپو افتادند. در این لحظه بود که خورشید با دیدن فرمانروایی که به حکم خداوند فرمانروایی می‌کرد و خودش هم به حکم همین فرمانروا به دارودستهٔ استقبال‌کنندگان پیوسته بود، نفسی به‌غایت عمیق کشید و درخششی تحسین‌برانگیز به نمایش گذاشت. گروهی منتخب از مقامات عالی‌رتبه که همگی نَر و اغلبشان پیر بودند، روی دوپا راه می‌رفتند و اتومبیل اعلیحضرت را مشایعت می‌کردند. پشتِ‌سر مقامات عالی‌رتبه، جمعیت منظم فرماندهانِ مدافع جیدادا حرکت می‌کردند؛ فرماندهانی مجهز به تجهیزات نظامی، شلاق‌های گل‌دوزی‌شده و رنگارنگِ بر کمر بسته، کلاه‌های پایین‌کشیده، نشان‌های افتخاری که همچون صور فلکی درخشان، بر سینه‌های قرص و پیش‌آمده‌شان برق می‌زد، ستاره‌هایی که روی شانه‌هایشان بالاوپایین می‌رفت و دستکش‌های سفیدی بر پنجه‌هایشان. همگی ژنرال بودند و از مهره‌های اصلی حکومت اعلیحضرت. از هر گوشه‌وکنار میدان، حیوانات گوشی‌ها و ابزارهای فیلمبرداری‌شان را درآوردند تا تصویری از این رژهٔ قدرت به ثبت برسانند.»