کتاب دایناسور

کتاب الکترونیکی دایناسور نوشتۀ دین لومکس با ترجمهٔ کاوه فیض‌اللهی در نشر نو چاپ شده است. این کتاب نگاهی برق‌آسا به ۲۳۰ میلیون سال زندگی روی زمین دارد و تلاش می‌کند تا با ارائه اطلاعاتی علمی و روایت‌های جذاب، تصویری زنده از دوران باستانی و تکاملی دایناسورها ارائه دهد.

درباره کتاب دایناسور

در این اثر، خواننده با تاریخچه‌ای مفصل از ظهور و سیر تکامل دایناسورها آشنا می‌شود. کتاب با رویکردی علمی و در عین حال داستانی، به بررسی ویژگی‌های زیستی، ساختاری و محیط‌های حاکم بر این موجودات غول‌آسا می‌پردازد. علاوه بر ارائه جزئیات مربوط به زندگی دایناسورها، کتاب به تأثیر تغییرات اقلیمی و تحولات محیطی که موجب شکل‌گیری و انقراض برخی از گونه‌ها شده‌اند نیز اشاره می‌کند.

یادداشت مترجم این کتاب، نگاهی متفاوت به علل علاقه‌مندی کودکان به دنیای دیرین‌شناسی ارائه می‌دهد. در گفت‌وگویی در سال ۱۹۹۳، استیون جی گولد، دیرین‌شناس و تکاملدان امریکایی، بیان می‌کند که کودکان به دو طریق عمده به سنگواره‌ها و دایناسورها جذب می‌شوند؛ یا از طریق زندگی در روستا و جمع‌آوری سنگواره‌های طبیعی یا از طریق بازدید از موزه‌های تاریخ طبیعی در محیط‌های شهری. او خاطرنشان می‌کند که علاقه‌مندی اولیه به دایناسورها، معمولاً در دوران کودکی شکل می‌گیرد و در این مرحله، تجربیات بصری مانند بازدید از موزه یا دیدن فیلم‌های مستند مانند «پارک ژوراسیک» نقش بسزایی در برانگیختن این علاقه دارند. همچنین، گفته‌های دیرین‌شناسانی همچون جک هورنر و رابرت بکر نشان می‌دهد که چگونه برخی از پژوهشگران برجسته، از همان دوران کودکی به مطالعه دایناسورها علاقه‌مند شده‌اند؛ علاقه‌ای که بعدها به عنوان محرک اصلی ورود به این حوزه علمی به حساب می‌آید.

کتاب دایناسور را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب برای علاقه‌مندان به تاریخ حیات، دانشجویان و پژوهشگران حوزه دیرین‌شناسی و همچنین کودکانی که کنجکاوی آن‌ها نسبت به موجودات باستانی برانگیخته شده، مناسب است. همچنین، افرادی که به دنبال درک بهتر روند تکامل و تأثیرات محیطی بر زندگی روی زمین هستند، از مطالعه این اثر بهره‌مند خواهند شد.

بخشی از کتاب دایناسور

«برای قابل درک ساختن سن بسیار زیاد زمین، بازهٔ زمانی زمین‌شناختی بر اساس تغییرات مهمی که در شواهد زمین‌شناختی مشاهده می‌شوند، همچون رویدادهای انقراض یا ظهور گونه‌های جدید، به تعداد زیادی دورهٔ زمانی متمایز تقسیم می‌شود. زمان زمین‌شناختی به ابردوران‌ها، دوران‌ها، دوره‌ها، دورها و عصرها، با زیربخش‌های کوچکتر پرشمار تقسیم می‌شود که مرز میانشان به لحاظ قدمت از طریق تکنیکی به نام تاریخ‌گذاری پرتوسنجی۲۲ به دقت تعیین می‌شود. کمی بعد دربارهٔ این روش صحبت خواهیم کرد. این نظامی است در تکامل مدام که زمین‌گاه‌شناسان، یعنی دانشمندانی که در تاریخ‌گذاری دوره‌های زمین‌شناختی تخصص دارند، بررسی‌اش می‌کنند. با به دست آمدن اطلاعات جدید، بازنگری در زمان‌بندی زمین‌شناختی نیز پیوسته ادامه دارد، به‌روز و اصلاح می‌شود، و در نتیجه مرز زمانی میان دوره‌ها گاه تغییر می‌کند.

چهار فصل زمانی بزرگ به نام ابردوران وجود دارد که از قدیمی‌ترین به جدیدترین عبارت‌اند از پیشازیستی، نخست‌زیستی، پیشین‌زیستی، و پیدازیستی. سه ابردوران نخست را روی هم نهان‌زیستی یا پرکامبرین۲۹ می‌نامند که سهم چشمگیر ۸۸ درصد از زمان زمین‌شناختی (چهار میلیارد سال نخست) را به خود اختصاص می‌دهد، یعنی از شکل‌گیری سیارهٔ زمین تا آغاز ابردوران پیدازیستی در ۵۴۱ میلیون سال پیش (معادل ۱۶ بهمن در تاریخ یک سالهٔ ما). می‌دانیم که حیات در نهان‌زیستی پدید آمد زیرا قدیمی‌ترین شواهد سنگواره‌ای از جانداران میکروسکوپی ساده و تک‌سلولی از صخره‌هایی به دست آمده‌اند که دست‌کم ۳/۵ میلیارد سال قدمت دارند. اگر فیلم حیات را با دور تند جلو بزنیم، در اواخر نهان‌زیستی، یعنی حدود ۵۷۰ میلیون سال پیش، به جایی می‌رسیم که در آن نخستین شواهد حیات پیچیدهٔ پرسلولی از جانداران نرم‌بدن عجیبی به دست آمده که در بستر دریا می‌زیستند. حتی در این نقطه از زمان زمین‌شناختی، باز هم بیش از سیصد میلیون سال مانده بود تا ماجرای دایناسورها آغاز شود.»