کتاب بینوایان (جلد اول)

کتاب بینوایان (جلد اول) (Les Misérables) نوشته ویکتور هوگو، داستانی درباره‌ی عشق، رستگاری و عدالت اجتماعی است که در قالب زندگی پرفرازونشیب ژان والژان از تاریکی زندان تا اوج انسانیت روایت می‌شود. هوگو در این جلد، با ترسیم تقابل میان شفقت والژان و قانون‌گرایی کورکورانه‌ی بازرس ژاور در بستر فقر و شورش‌های خیابانی پاریس قرن نوزدهم، ناعدالتی‌های جامعه را نقد می‌کند و نشان می‌دهد چگونه عشق و ایثار می‌تواند در تاریک‌ترین دوران‌ها، روح بشر را نجات دهد. نشر امیرکبیر این داستان را با ترجمه‌ی حسینقلی مستعان منتشر کرده است. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بینوایان (جلد اول)

کتاب بینوایان (جلد اول) اثر ویکتور هوگو که در سال ۱۸۶۲ منتشر شد، داستان حماسی ژان والژان را روایت می‌کند؛ مردی که به خاطر سرقت یک تکه‌نان برای سیر کردن شکم فرزندان گرسنه‌ی خواهرش، ۱۹ سال را در زندان با اعمال شاقه می‌گذراند. داستان پس از آزادی او و با تحولی روحی که به لطف بخشش مذهبی یک اسقف در وجودش شکل می‌گیرد، ادامه می‌یابد.

درون‌مایه‌ی این رمان، نقد ساختار قدرت، نظام قضایی ناعادلانه و فقر ساختاری فرانسه‌ی قرن نوزدهم است. ویکتور هوگو با نگاهی انسان‌دوستانه، مفاهیمی چون عشق، ایثار، رستگاری اخلاقی و پیشرفت اجتماعی را واکاوی می‌کند. او در قالب تقابل میان ژان والژان که نماد اخلاق، بخشش و عدالت الهی است و بازرس ژاور که سمبل قانون‌گرایی کورکورانه و انعطاف‌ناپذیر بشر است، نشان می‌دهد که چگونه شفقت و عشق می‌تواند روحی سرکوب‌شده را نجات دهد، در حالی که تعصب قانونی محض انسان را به بن‌بست نابودی می‌کشاند. کتاب با تکیه بر شخصیت‌هایی چون فانتین و اگونین، رنج زنان و کودکان طبقات فرودست را به تصویر می‌کشد تا ضرورت اصلاحات اجتماعی را متذکر شود.

هوگو بیش از ۱۷ ماه از وقت خود را به تحقیق و نوشتن کتاب بینوایان (جلد اول) اختصاص داد و بخش عمده‌ی آن را در دوران تبعید طولانی‌مدتش از فرانسه (به دلیل مخالفت با ناپلئون سوم) به رشته‌ی تحریر درآورد. پس از انتشار نیز با انتقادهای تند برخی منتقدان مذهبی و سیاسی آن زمان روبه‌رو شد؛ چون رویکرد ضد اقتدارگرای کتاب را نمی‌پسندیدند. با همه‌ی این‌ها داستان به‌سرعت به یکی از محبوب‌ترین و تأثیرگذارترین آثار زمانش تبدیل شد.

خلاصه داستان بینوایان (جلد اول)

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند! 

کتاب بینوایان (جلد اول)، با معرفی شخصیت ژان والژان آغاز می‌شود؛ مردی که پس از نوزده سال حبس با اعمال شاقه - به خاطر دزدیدن یک تکه نان برای خانواده‌اش و اقدام‌های مکرر برای فرار- از زندان آزاد می‌شود اما جامعه او را به عنوان یک مجرم طرد می‌کند. این وضعیت تا زمانی ادامه می‌یابد که اسقف مهربانی به نام مایریل به او پناه می‌دهد و حتی پس از آن‌که ژان والژان ظروف نقره‌اش را می‌دزدد، با بخشیدن شمعدانی‌های نقره به او و گذشت از خطایش، جرقه‌ای از انسانیت و دگرگونی روحی را در وجودش روشن می‌کند. 

والژان با هویتی جدید به نام مسیو مادلین به شهری دیگر می‌رود، با راه‌اندازی کارخانه‌ای به ثروت و محبوبیت می‌رسد و حتی به مقام شهرداری انتخاب می‌شود، در حالی که همواره تلاش می‌کند زندگی خود را وقف کمک به محرومان کند.

در بخش دوم این جلد، سرنوشت والژان با زن دردمندی به نام فانتین گره می‌خورد؛ کارگری که به خاطر داشتن فرزندی نامشروع (کوزت) از کارخانه اخراج شده و برای تأمین هزینه‌های او نزد خانواده‌ی سنگدل تناردیه، به ناچار به سخت‌ترین کارهای ممکن و فروختن مو و دندان‌هایش تن داده است. مادلین یا همان والژان متعهد می‌شود که به فانتین بیمار کمک کند و دخترش کوزت را نجات دهد، اما در همین حال، سایه‌ی شوم بازرس ژاور، پلیسی وظیفه‌شناس و سخت‌گیر که به هویت واقعی شهردار شک کرده بر زندگی او سنگینی می‌کند.

چرا باید کتاب بینوایان (جلد اول) را بخوانیم؟

این کتاب با پرداختن به موضوعاتی چون فقر، عدالت، اخلاق و انسانیت، تصویری عمیق از جامعه و روابط انسانی ارائه می‌دهد. روایت ویکتور هوگو در جلد اول، نه‌تنها داستانی پرکشش و شخصیت‌محور است، بلکه خواننده را به تأمل درباره‌ی ریشه‌های بی‌عدالتی و نقش همدلی و بخشش در تغییر سرنوشت انسان‌ها دعوت می‌کند.

خواندن کتاب بینوایان (جلد اول) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این داستان را به علاقه‌مندان به ادبیات کلاسیک و داستان‌های فرانسوی، دوستداران رمان‌های اجتماعی و کسانی که دغدغه‌ی مسائل اخلاقی، فقر و عدالت اجتماعی را دارند، پیشنهاد می‌کنیم.

درباره ویکتور هوگو

ویکتور هوگو (Victor Hugo)، شاعر، داستان‌نویس و نمایشنامه‌نویس فرانسوی بود که به عنوان رهبر و مظهر جنبش رمانتیسم در ادبیات جهان شناخته می‌شود. او که در سال ۱۸۰۲ در بزانسون و در میان تضادهای فکری عمیق والدینش (مادری شاه‌دوست و پیرو ولتر و پدری ژنرال در ارتش ناپلئون) به دنیا آمد، کودکی خود را در سفرهای مداوم میان کشورهای مختلف سپری کرد. هوگو نبوغ ادبی خود را از دوران نوجوانی با ترجمه‌ی اشعار کلاسیک ویرژیل و سرودن قصاید بلند آشکار ساخت و با انتشار قصیده‌ی «شادی» و رمان بلند «بوگ ژارگال» پیش از بیست‌سالگی، گام به دنیای حرفه‌ایِ ادبیات گذاشت.

نقطه‌ی عطف کارنامه‌ی فکری و ادبی او، نگارش رمان «بینوایان» بود که در قالب روایت زندگی ژان والژان، کوزت و ماریوس، کالبدشکافی عمیقی از فقر، فساد سیستماتیک حکومتی و بی‌عدالتی‌های اجتماعی ارائه می‌دهد. رمانی که در کنار آثار دیگری چون «گوژپشت نوتردام» و «آخرین روزهای یک محکوم به اعدام»، جهان‌بینی انسان‌گرایانه‌ی هوگو را تثبیت کرد. حمایت بی‌شائبه‌ی هوگو از طبقات فرودست و مواضع تند سیاسی‌اش علیه قدرتمداران، سرانجام منجر به تبعید طولانی‌مدت او به بروکسل و جزایر دریای مانش شد. او پس از سقوط امپراتوری در سال ۱۸۷۰، همچون یک قهرمان ملی و نماد آزادی به وطن بازگشت. ویکتور هوگو در سال ۱۸۸۵ درگذشت.

اقتباس‌ها از کتاب بینوایان (جلد اول)

از روی این رمان اقتباس‌های سینمایی، تلویزیونی، رادیویی و موزیکال زیادی انجام شده که معروف‌ترین آن‌ها به این شرح هستند:

• فیلمی به کارگردانی ریچارد بولسلافسکی که محصول سال ۱۹۳۵ بود و در آن فردریک مارچ و چارلز لاتن نقش‌های اصلی را داشتند. این فیلم نامزد اسکار بهترین فیلم سال شده بود.
• سریال رادیویی اورسن ولز که در سال ۱۹۳۷ پخش شد. این سریال هفت قسمت بود و ولز خود نقش ژان والژان را بازی می‌کرد.
• فیلم ژان-پل لو شانوا، محصول سال ۱۹۵۸ که در آن ژان گابن ایفای نقش می‌کرد.
• اقتباس سال ۱۹۹۵ کلود لِلوش با بازی ژان-پل بلموندو.
• سریال کوتاه تلویزیونی بینوایان که سال ۲۰۰۰ پخش شد و در آن ژرار دپاردیو و جان مالکوویچ بازیگرهای اصلی بودند.
• و موزیکال هالیوودی تام هوپر (محصول ۲۰۱۲) که بازیگران آن هیو جکمن، راسل کرو، ان هتوی و آماندا سایفرد بودند.

درباره حسینقلی مستعان

حسینقلی مستعان (۱۳۶۱-۱۲۸۳) نویسنده، مترجم و روزنامه‌نگار بود و به عنوان یکی از پیشگامان ادبیات عامه‌پسند و پاورقی‌نویسی در ایران شناخته می‌شود. او در دارالفنون تحصیل کرد و فعالیت حرفه‌ای خود را به عنوان روزنامه‌نگار از دهه‌ی ۱۳۰۰ آغاز کرد. مستعان با نگارش رمان‌های پرمخاطبی که غالباً با نام‌های مستعار (مانند ح. م. یا انوشه) منتشر می‌شدند، توانست طیف وسیعی از مخاطبان را جذب کند. «آفت» و «شهرآشوب» از جمله آثار منتشر شده‌ی وی به شمار می‌روند. او علاوه بر تألیف، مترجم هم بود و برای نخستین بار رمان «بینوایان» اثر ویکتور هوگو را به زبان فارسی ترجمه کرد که این ترجمه به دلیل لحن روان و ادبی‌اش، تا سال‌ها به عنوان متنی مرجع شناخته می‌شد.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب بینوایان (جلد اول) منتشر شده است؟

• ترجمه‌ی محمدرضا پارسایار، نشر هرمس
• ترجمه‌ی نسرین تولایی و ناهید ملکوتی، نشر نگاه
• ترجمه‌ی محسن سلیمانی، نشر افق
• ترجمه‌ی صدف محسنی، نشر کتاب پارسه
• ترجمه‌ی کیومرث پارسای، نشر سمیر

بخشی از کتاب بینوایان (جلد اول)

«در ۱۸۱۵، مسیو شارل فرانسوا - بی‌ین وُنو میری‌یل اسقف دینی بود. این پیرمردی بود تقریباً هفتادوپنج‌ساله. از ۱۸۰۶ شاغل مسند روحانیت دینی بود.

گرچه این تفصیل هیچ‌گونه با زمینهٔ آنچه می‌خواهیم حکایت کنیم نیز تماس ندارد، شاید اینجا هیچ نباشد برای آنکه از همه جهت دقیق باشیم، نشان دادن زمزمه‌ها و بیهوده‌گویی‌هایی که هنگام ورود اسقف به مقر روحانی به حساب او جریان یافت، بی‌فایده نباشد.

راست یا دروغ، آنچه از مردم گفته می‌شود غالباً در زندگانی آنان و خصوصاً در سرنوشت آنان به‌قدر اعمالشان تأثیر می‌کند. مسیو میری‌یل پسر یکی از مشاوران پارلمان یرکس بود؛ اصالت کسوتی داشت. از او نقل می‌شد که پدرش برای آنکه وارث مقام خویشش سازد، به رسمی که در خانواده‌های پارلمانی شیوع کافی داشت، بسیار زود، در هجده یا بیست‌سالگی، برایش زن گرفت. شارل میری‌یل با وجود این عروسی، چنان‌که حکایت می‌کردند خود را بسی بر سر زبان‌ها انداخت. وی شخصاً خوش‌ترکیب و با وجود قد کوتاهش، ظریف و باذوق بود. نخستین قسمت عمرش یکسره صرف دنیاداری و زن‌دوستی شده بود.

انقلاب درگرفت. حوادث هجوم‌آور شدند، خانواده‌های پارلمانی، در معرض کشتار و طرد و تعقیب، پراکنده شدند. مسیو شارل میری‌یل از نخستین روزهای انقلاب به ایتالیا مهاجرت کرد. آنجا زنش از یک بیماری سینه که مدت‌ها به آن مبتلا بود درگذشت. فرزندی نداشتند.»