کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ فلسفه سیاسی و اجتماعی کانت

کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ فلسفه سیاسی و اجتماعی کانت نوشتهٔ فردریک راوشر و ترجمهٔ داود میرزایی است. گروه انتشاراتی ققنوس این کتاب را منتشر کرده است؛ جلد ۴۷ از مجموعهٔ «دانشنامهٔ فلسفهٔ استنفورد».

درباره کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ فلسفه سیاسی و اجتماعی کانت

ایمانوئل کانت در ۲۴ آوریل ۱۷۲۴ میلادی در کونیگسبرگ، مرکز پروس شرقی در خانواده‌ای متوسط و مسیحی از مذهب متقدسان لوتری زاده شد. بزرگ‌شدن کانت در خانواده‌ای مذهبی تأثیر مهمی بر شکل‌گیری فکری و فلسفی او گذاشت. کانت در دانشگاه کونیگسبرگ به تحصیل فلسفه و ریاضیات پرداخت و پس از دانشگاه چند سالی تدریس خصوصی می‌کرد تا در ۱۷۷۰ میلادی به مقام استادی منطق و فلسفهٔ مابعدالطبیعه در دانشگاه کونیگسبرگ انتخاب شد. پس از پیچیدن آوازهٔ او چندین بار از طرف دانشگاه‌های دیگر برای تدریس دعوت شد، اما پیشنهادشان را رد کرد. کانت موضوع‌هایی در فیزیک لایبنیتسی، اخترشناسی، زمین‌شناسی و شیمی را تا پیش از ۳۰سالگی به رشتهٔ تألیف درآورد و در ۳۱سالگی، رساله‌ای دربارهٔ «منشأ کیهان» منتشر کرد که برای نخستین‌بار صورت‌بندی فرضیهٔ سحاب ستاره‌ای در آن مطرح شده بود. کانت پس از انتشار مقالهٔ مشهور خود با عنوان «دربارهٔ صور و اصول جهان محسوس و معقول» که در ۱۷۷۰ میلادی منتشر شد، بیش از ۱۰ سال نوشتهٔ مهمی در زمینهٔ فلسفه منتشر نکرد. ایدهٔ بنیادین فلسفهٔ نقدی کانت به‌ویژه در نقدهای سه‌گانهٔ او («نقد عقل محض»، «نقد عقل عملی» و «نقد قوهٔ حکم») نمود یافته است. در ۱۷۸۱ میلادی چاپ نخست «نقد عقل محض» منتشر شد و چند سال بعد اهمیت نقد عقل محض آشکار و تصدیق شد. ایمانویل کانت اغلب زندگی خود را در کونیگسبرگ گذراند و در ۸۰سالگی در ۱۲ فوریهٔ ۱۸۰۴ میلادی درگذشت. کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ فلسفه سیاسی و اجتماعی کانت (Kant’s Social and Political Philosophy; The Stanford Encyclopedia of Philosophy) جلد ۴۷ از مجموعهٔ «دانشنامهٔ فلسفهٔ استنفورد» است و شما را با فلسفهٔ سیاسی و اجتماعی ایمانوئل کانت آشنا می‌کند.

دانشگاه استنفورد انتشار این دانشنامه را در سال ۱۹۹۵ میلادی آغاز کرد. پس از مدتی متن کامل مقالات را در اینترنت در دسترس علاقه‌مندان قرار داد. کسانی که در تدوین این دانشنامهٔ بزرگ نقش دارند، از استادان و مؤلفان به‌نام در حوزهٔ فلسفه هستند. این دانشنامه به سرپرستی دکتر «ادوارد ن. زالتا» صدها مدخل دارد و یکی از بهترین راه‌ها برای آشنایی مقدماتی با مباحث فلسفی است. «مسعود علیا» در سال ۱۳۹۲ با همکاری انتشارات ققنوس، تصمیم به ترجمهٔ بعضی از مدخل‌های این دانشنامه گرفت. او به‌همراه مترجمانی نام‌آشنا آخرین ویراست مقالات دانشنامهٔ فلسفهٔ استنفورد را با حفظ سبک و زبان به پارسی برگرداند. انتشارات ققنوس این مجموعه را با کسب اجازه از گردانندگان این دانشنامه (به‌ویژه دکتر زالتا) منتشر کرده است. عناوین بعضی از این جلدها عبارت است از «مفهوم شر»، «فلسفهٔ دین»، «عقل به روایت کانت»، «زیبایی‌شناسی فمینیستی»، «ژاک لکان»، «اخلاق ارسطو»، «باروخ اسپینوزا»، «فیشته» و «پدیدارشناسی».

خواندن کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ فلسفه سیاسی و اجتماعی کانت را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران فلسفه پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ فلسفه سیاسی و اجتماعی کانت

«روابطِ میان دولت‌های جهان، که پیش از این به آن پرداخته شد، همان روابط میان اقوامِ (مللِ، Volk) جهان نیست. افراد می‌توانند با دولت‌هایی ارتباط برقرار کنند که عضو آن نیستند و با افرادی رابطه داشته باشند که عضو دولت‌های دیگرند. از این حیث، آن‌ها «شهروندان دولت جهانی انسان‌ها» محسوب می‌شوند که متناظرا واجد «حقوق شهروندان جهان» اند (۸:۳۴۹، پانوشت). با وجود این سخنانِ فاخر و پرطمطراق، بحث خاص کانت درباره حق جهان‌وطنی به حق مهمان‌نوازی محدود می‌شود. از آن‌جا که همه مردم به سبب مدور بودنِ زمین ناچارند مشترکا در فضای محدودی زندگی کنند، و تمام این فضا را نیز باید فضایی از آغازْ مشترک انگاشت، باید برای آن‌ها حقِ برخورداری از روابطِ متقابلِ ممکن قائل شد. این حق جهان‌وطنی محدود است به حق پیشنهاد تجارت، و نه حق خود تجارت بالفعل که باید همیشه تجارتی اختیاری باشد. شهروند یک دولت می‌تواند برای برقراری ارتباط با مردمان دیگر تلاش کند؛ هیچ دولتی مجاز نیست حق شهروندان خارجی برای سفر به سرزمینش را سلب کند. سکونت کلاً بحث دیگری است.»