کتاب واقعیت درمانی برای قرن بیست و یکم

کتاب واقعیت درمانی برای قرن بیست و یکم نوشتهٔ رابرت ای ووبلدینگ و ترجمهٔ علی صاحبی و حسین زیرک است. انتشارات سایه سخن این کتاب در حوزهٔ روان‌شناسی عمومی را منتشر کرده است.

درباره کتاب واقعیت درمانی برای قرن بیست و یکم

رابرت ای ووبلدینگ در کتاب واقعیت درمانی برای قرن بیست و یکم به نظریه و رویکرد «واقعیت‌درمانی»، مفاهیم بسیاری افزوده و پیدایش، تحولات و آنچه را که امروز واقعیت‌درمانی نوین شناخته می‌شود، بسط داده است. اولین کسی که این نظریه را مطرح کرده «گلسر»‌ است و بسیاری بر این عقیده هستند که ووبلدینگ پس از گلسر بزرگ‌ترین چهرۀ واقعیت‌درمانی است. نویسنده در بخش نخست تاریخچۀ تحول واقعیت‌درمانی و تئوری انتخاب را مورد بحث قرار داده و سپس روش انجام واقعیت‌درمانی را گام به گام با طرح سناریوهای گوناگون و آوردن شاهدهای عینی از جلسات مشاوره با مراجعان مختلف، به خوانندگان نشان داده است. از ویژگی‌های برجستهٔ این کتاب این است که نویسنده برای هر دو بخش واقعیت‌درمانی یعنی محیط و مداخله، سؤالات سقراطی را به‌طور جداگانه دسته‌بندی کرده است. فهرست سؤالات و سپس استفاده از آن‌ها در مشاوره با یک مراجع خاص در متن کتاب، شرایط یادگیری ویژه‌ای را برای خوانندگان فراهم کرده است. در بخش سوم، نویسنده از منظر پژوهش‌های علوم رفتاری به واقعیت‌درمانی پرداخته و برای نشان‌دادن اثربخشی واقعیت‌درمانی مطالعات انجام شده در آمریکا، اروپا و دیگر جوامع غیراروپایی را خاطرنشان کرده است. این کتاب از بهترین آثاری است که در خصوص واقعیت‌درمانی نوشته شده و گلسر بارها و بارها از آن با افتخار فراوان نام برده است. کتاب حاصر در ۱۲ فصل نگاشته شده است.

خواندن کتاب واقعیت درمانی برای قرن بیست و یکم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران حوزهٔ روان‌شناسی و روان‌درمانگران پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب واقعیت درمانی برای قرن بیست و یکم

«به هنگام تدوین اصول واقعیت‌درمانی، برای استفاده از واژگان آسان‌فهم تصمیمی آگاهانه گرفته شده است. به‌کار بردن کلماتی ساده مانند احساس تعلق، قدرت، تفریح، آزادی، انتخاب‌ها، خواسته‌ها و طرح عملی تصادفی نیست. نتیجۀ مطلوب چنین اقدامی، معرفی مفاهیم بنیادین سلامت روان به مخاطبان جدید بوده است. با این حال، این ابهام‌زدایی و قابل‌فهم بودن نسبی مفاهیم، همانند شمشیری دولبه عمل می‌کند چون کاربست اصول واقعیت‌درمانی دشوارتر از فهم آن‌هاست (ص ۳۰۲).

واژگان خالی از ابهام می‌تواند به این نتیجه‌گیری نادرست بینجامد که کاربست واقعیت‌درمانی سهل و آسان است. اما تجربه نشان داده که ایجاد شالوده‌ای مستحکم از تجربه، دانش و مهارت، نیازمند یک برنامۀ آموزشی هجده‌ماهه برای اخذ گواهینامۀ واقعیت‌درمانی است. لذا، برای این‌که بتوان از نگاه تئوری انتخاب و واقعیت‌درمانی به دنیا نگریست، نیازمند زمان، تلاش و نیز ازیادبردن مهارت‌های پیش‌تر کسب‌شده‌ای است که اغلب با کاربرد مؤثر واقعیت‌درمانی مغایرت دارند.

سیستم واقعیت‌درمانی یک سیستم پویا با مراحل مشخصی از پیشروی است. این روش به‌گونه‌ای سرنوشت‌ساز در مدرسۀ دخترانۀ ونتورا پا به عرصۀ وجود نهاد. سازوکار رهایی‌بخش تئوری انتخاب به‌واسطۀ هشت گام نشان داده شد. WDEP که زبان کنونی این سیستم است، برای آموزش و فهم چگونگی عملی‌کردن تئوری انتخاب به‌کار گرفته شده است. برای تأکید بر منشأ درونی رفتار انسان و نیز به این دلیل که واژۀ «کنترل» معانی بسیار منفی‌ای دارد و به آسانی سوءتعبیر می‌شود، «تئوری کنترل» به «تئوری انتخاب» تغییر نام داد.

استفاده از زبان خاص تئوری انتخاب که با استقبال متخصصان و عامۀ مردم مواجه شد، یک درون‌مایۀ هدفمند بوده است. زبان واقع‌گرایانۀ این رویکرد، در بارۀ چرایی محبوبیت این سیستم از جانب عموم و همچنین، بی‌اعتنایی از جانب حوزه‌های روان‌شناسی و روان‌پزشکی، توضیحی جزئی را ارائه می‌دهد. در سال‌های اخیر، این بی‌توجهی حداقل به کنجکاوی و حتا توجه مثبت تبدیل شده است، چون درحال‌حاضر واقعیت‌درمانی در بسیاری از درسنامه‌های مشاوره و روان‌درمانی معرفی می‌شود.»