کتاب قرار ملاقات

کتاب قرار ملاقات (The Appointment) نوشته هرتا مولر، روایتی فشرده و پرتنش از زندگی زنی است که بارها برای بازجویی احضار می‌شود و در فاصله‌ی خانه تا اتاق بازجویی، ترس، خاطره، عشق، تحقیر و عادت‌های کوچک بقا را از سر می‌گذراند. این کتاب فقط درباره‌ی یک احضار اداری نیست، بلکه از زندگی زیر فشار، از مراقبت دائمی و از شکافی می‌گوید که هراس در روابط روزمره باز می‌کند. این رمان را نشر هیرمند با ترجمه آهنگ حقانی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب قرار ملاقات

کتاب قرار ملاقات نوشته هرتا مولر وضعیت زنی را پیش می‌کشد که احضارهای پیاپی بخشی از زندگی‌اش شده است. مسیر ساده‌ی رفتن به ایستگاه تراموا و رسیدن به محل بازجویی، در این کتاب به فضایی آکنده از اضطراب، مراقبت و یادآوری بدل می‌شود. راوی مدام میان اکنون و گذشته رفت‌وآمد می‌کند؛ از خیابان و مسافران تراموا به اتاق بازجویی می‌رسد و از آن‌جا به خانه، همسرش پاول، ازدواج پیشین، محیط کار و شهر بازمی‌گردد. همین جابه‌جایی‌ها نشان می‌دهد که فشار سیاسی فقط در اتاق بازجویی حضور ندارد و تا جزئی‌ترین لایه‌های زندگی روزمره نفوذ کرده است.

کتاب قرار ملاقات فقط بر ترس بیرونی تکیه نمی‌کند و همزمان به فرسودگی درونی شخصیت‌ها هم می‌پردازد. رابطه‌ی راوی و پاول، با همه‌ی وابستگی و دلخوری، یکی از محورهای مهم اثر است؛ رابطه‌ای که در آن عشق، نگرانی، خستگی و می‌گساری کنار هم قرار می‌گیرند. در برابر این زندگی خانگی، سرگرد آلبو قرار دارد؛ چهره‌ای که بازجویی را به رفتاری تحقیرآمیز و تکرارشونده تبدیل می‌کند. این کتاب از خلال همین تقابل‌ها، نشان می‌دهد انسان چگونه برای دوام‌آوردن به نشانه‌ها و عادت‌های کوچک پناه می‌برد؛ از پوشیدن یک بلوز خاص تا خوردن گردو پیش از بازجویی.

هرتا مولر در این داستان جهان اطراف را با دقتی وسواس‌گونه ثبت کرده است؛ درخت‌ها، پنجره‌ها، لباس‌ها، بوی الکل، صدای ساعت، حرکت تراموا و حتی اشیای کم‌اهمیت، همه بار روانی پیدا می‌کنند. نتیجه، متنی است که همزمان شخصی و اجتماعی است: از یک زن مشخص حرف می‌زند اما تجربه‌ی او را به تصویری گسترده‌تر از زندگی در فضای بی‌اعتمادی و کنترل پیوند می‌زند. حال‌وهوای اثر سنگین است، اما در دل همین سنگینی، لحظه‌هایی از طنز تلخ، خاطره و مقاومت خاموش هم دیده می‌شود.

خلاصه داستان قرار ملاقات

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

راوی داستان قرار ملاقات زنی است که بارها برای بازجویی احضار شده و این بار هم باید رأس ساعت ۱۰ خود را به دفتر سرگرد آلبو برساند. مسیر رفتن او با موجی از فکرها، خاطره‌ها و ترس‌ها همراه است. او در ذهنش میان زندگی مشترکش با پاول، اعتیاد او به الکل، ازدواج قبلی‌اش، محیط کار، همسایه‌ها و تجربه‌های تحقیرآمیز بازجویی رفت‌وآمد می‌کند. هر چیز کوچکی، از یک گردو تا یک بلوز سبز، برایش به تکیه‌گاهی ذهنی تبدیل شده است. 

این کتاب نشان می‌دهد چگونه فشار مداوم، زندگی روزانه را از درون تغییر می‌دهد و آدم را وادار می‌کند برای حفظ تعادل، به عادت‌ها و نشانه‌های ظاهراً ساده چنگ بزند.

چرا باید کتاب قرار ملاقات را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب قرار ملاقات را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این داستان تجربه‌ی ترس و مراقبت دائمی را از دل جزئیات روزمره نشان می‌دهد، نه‌فقط از خلال رویدادهای بزرگ.
• رابطه‌ی راوی و پاول تصویری پیچیده از عشق، فرسودگی، وابستگی و دلخوری به دست می‌دهد.
• فضای بازجویی در اثر، فقط یک موقعیت بیرونی نیست و به لایه‌های ذهن، بدن و حافظه کشیده می‌شود.
• اشیا و عادت‌های کوچک در این کتاب معنای روانی پیدا می‌کنند و خواننده را به دقت در نشانه‌های ظاهراً معمول وامی‌دارند.

خواندن کتاب قرار ملاقات را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب قرار ملاقات به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به رمان‌هایی که بر فشار روانی، ترس و ناامنی در زندگی روزمره تمرکز دارند.
• خوانندگانی که از روایت‌های شخصیت‌محور و درون‌نگر لذت می‌برند.
• کسانی که می‌خواهند تأثیر قدرت، بازجویی و مراقبت دائمی را بر روابط انسانی ببینند.
• مخاطبانی که به داستان‌هایی با فضای سنگین، جزئیات دقیق و طنز تلخ علاقه دارند.
• خوانندگانی که دوست دارند پیوند میان حافظه، بدن، اشیا و اضطراب را در یک روایت ادبی دنبال کنند.

درباره هرتا مولر

هرتا مولر (Herta Müller) (متولد ۱۹۵۳)، رمان‌نویس، شاعر و جستارنویس رومانیایی‌آلمانی است که در سال ۲۰۰۹ موفق به دریافت جایزه‌ی نوبل ادبیات شد. او در خانواده‌ای از اقلیت آلمانی‌تبار منطقه‌ی بانات رومانی به دنیا آمد و تحصیلات خود را در رشته‌ی زبان و ادبیات آلمانی و رومانیایی در دانشگاه تیمیشوارا به پایان رساند؛ وی به دلیل امتناع از همکاری با پلیس مخفی رژیم کمونیستی چائوشسکو از کار برکنار شد و پس از مواجهه با سانسور و ممنوعیت انتشار آثارش، در سال ۱۹۸۷ به آلمان غربی مهاجرت کرد. نخستین کتاب او با نام «زمین پست» در سال ۱۹۸۲ در رومانی به چاپ رسید و گرچه با استقبال جهانی مواجه شد، اما در زادگاهش واکنش‌های متضادی را برافروخت. کارنامه‌ی ادبی مولر که تحت تأثیر تجربیات زیسته‌اش در دوران رژیم سابق رومانی شکل گرفته، شامل آثاری همچون «سرزمین گوجه‌های سبز»، «گذرنامه»، «قرار ملاقات»، «مسافر یک‌لنگه‌پا» و «آنگاه که هوا سرد بود» است.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب قرار ملاقات منتشر شده است؟

• کتاب قرار ملاقات، ترجمه‌ی مهرداد وثوقی، نشر مروارید

بخشی از کتاب قرار ملاقات

«احضار شده‌ام. پنج‌شنبه رأس ساعت ده.

این اواخر بارها و بارها احضار شده‌ام: رأس ساعت ده سه‌شنبه، رأس ساعت ده شنبه، چهارشنبه، دوشنبه. این سال‌ها برای من مثل یک هفته گذشته است. از آمدن بی‌درنگ زمستان از پی تابستان بهت‌زده‌ام.

در راه ایستگاه تراموا دوباره از کنار درختچه‌هایی می‌گذرم که توت‌های سفیدشان از پرچین‌ها آویزان است. انگار دکمه‌هایی از صدف که از زمین یا آسمان به شاخه‌ها دوخته باشند، یا شاید گلوله‌های خمیر نان. انگار که دسته‌ای پرندهٔ کاکل‌سفیدند که نوکشان به درخت است، اما خیلی کوچک‌تر از آن‌اند. همین بس که آدم هوایی شود. بهتر است خیال کنم دانه‌های برف‌اند که بر چمنزار باریده‌اند، اما این هم سردرگم رهایت می‌کند و تصور گل‌های سفید خواب به چشمانت می‌آورد.

تراموا هیچ‌وقت سر ساعت معینی نمی‌رسد.»