کتاب اعترافات یک جنایتکار اقتصادی

کتاب اعترافات یک جنایتکار اقتصادی نوشته‌ی جان پرکینز با ترجمه‌ی مهرداد (خلیل) شهابی و میرمحمود نبوی، اثری است که توسط نشر اختران منتشر شده است. این کتاب روایتی شخصی و افشاگرانه از تجربه‌ی نویسنده به‌عنوان یکی از عوامل پشت‌پرده‌ی سیاست‌های اقتصادی جهانی است. پرکینز در این اثر، با نگاهی انتقادی و از زاویه‌ی تجربه‌ی زیسته‌ی خود، به نقش ابرشرکت‌ها، بانک‌های بین‌المللی و دولت ایالات متحده در شکل‌دهی به ساختارهای اقتصادی کشورهای در حال توسعه می‌پردازد. او با شرح مأموریت‌هایش، پرده از سازوکارهایی برمی‌دارد که چگونه وام‌های کلان و پروژه‌های عمرانی به ابزاری برای سلطه و استثمار اقتصادی بدل می‌شوند. این کتاب نه‌تنها خاطرات و اعترافات نویسنده را دربرمی‌گیرد، بلکه تحلیلی از نظام سرمایه‌داری و پیامدهای آن بر جوامع مختلف ارائه می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اعترافات یک جنایتکار اقتصادی

کتاب اعترافات یک جنایتکار اقتصادی با قلم جان پرکینز، روایتی است از پشت‌پرده‌ی سیاست‌های اقتصادی جهانی و نقش افرادی که به‌عنوان کارگزاران نظام سرمایه‌داری، در شکل‌گیری و تداوم سلطه‌ی ابرشرکت‌ها و دولت‌ها بر کشورهای در حال توسعه نقش داشته‌اند. پرکینز با تکیه‌بر تجربه‌ی شخصی خود، ساختار پیچیده‌ای را ترسیم می‌کند که در آن، وام‌های کلان، پروژه‌های عمرانی و قراردادهای بین‌المللی، ابزاری برای وابسته‌کردن کشورها و بهره‌برداری از منابع طبیعی آن‌ها می‌شوند. این کتاب با نگاهی انتقادی به عملکرد بانک جهانی، صندوق بین‌المللی پول و سازمان‌های مشابه، نشان می‌دهد که چگونه سیاست‌های اقتصادی تحمیلی، به جای توسعه، فقر و نابرابری را در کشورهای هدف گسترش می‌دهد. ساختار کتاب ترکیبی از خاطرات، تحلیل‌های اقتصادی و روایت‌های تاریخی است که در کنار هم تصویری از فرایند شکل‌گیری «امپراتوری جهانی» و نقش ابرشرکت‌ها در آن ارائه می‌دهد. پرکینز در این اثر، نه‌تنها به شرح مأموریت‌ها و تجربه‌های خود می‌پردازد، بلکه با بازخوانی وقایع تاریخی و بررسی پیامدهای سیاست‌های اقتصادی، به نقد بنیادین نظام سرمایه‌داری و پیامدهای آن برای جوامع انسانی می‌پردازد.

خلاصه کتاب اعترافات یک جنایتکار اقتصادی

کتاب اعترافات یک جنایتکار اقتصادی با روایت زندگی و تجربه‌های جان پرکینز آغاز می‌شود؛ فردی که از یک خانواده‌ی متوسط آمریکایی به دنیای پیچیده‌ی سیاست و اقتصاد جهانی وارد می‌شود. او پس از گذراندن دوران تحصیل و ورود به سپاه صلح، به‌تدریج جذب شبکه‌ای از ابرشرکت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی می‌شود که هدفشان، به‌ظاهر توسعه و پیشرفت کشورهای در حال توسعه است، اما در واقعیت، این توسعه ابزاری برای وابسته‌کردن و استثمار این کشورهاست. پرکینز شرح می‌دهد که چگونه با استفاده از وام‌های کلان، پروژه‌های عمرانی و قراردادهای مهندسی، کشورها را به دام بدهی‌های سنگین می‌اندازند. این بدهی‌ها، نه‌تنها منابع طبیعی و استقلال سیاسی کشورها را به خطر می‌اندازد، بلکه باعث می‌شود بخش عمده‌ای از بودجه‌ی ملی آن‌ها صرف بازپرداخت وام‌ها شود و خدمات اجتماعی، بهداشتی و آموزشی به حاشیه رانده شود. او با مثال‌هایی از اکوادور، اندونزی و دیگر کشورها، نشان می‌دهد که چگونه این سیاست‌ها به فقر، بیکاری و نابودی محیط‌زیست منجر می‌شود. در بخش‌هایی از کتاب، پرکینز به نقش بانک جهانی، صندوق بین‌المللی پول و سازمان‌های مشابه در این فرایند اشاره کرده است و توضیح می‌دهد که چگونه این نهادها با توجیه علمی و اقتصادی، سیاست‌هایی را تحمیل می‌کنند که در نهایت به سود ابرشرکت‌ها و به زیان مردم کشورهای هدف است. او همچنین به نقش رسانه‌ها، تبلیغات و فرهنگ مصرف‌گرایی در تثبیت این نظام اشاره می‌کند و هشدار می‌دهد که تداوم این روند، نه‌تنها برای کشورهای فقیر، بلکه برای کل جهان پیامدهای خطرناکی خواهد داشت. در نهایت، پرکینز با اعتراف به نقش خود در این فرایند و بیان احساس گناه و مسئولیت، خواننده را به بازاندیشی درباره‌ی ساختارهای اقتصادی و اجتماعی جهان معاصر دعوت می‌کند و بر ضرورت تغییر و حرکت به‌سوی عدالت اجتماعی و مردم‌سالاری تأکید دارد.

چرا باید کتاب اعترافات یک جنایتکار اقتصادی را بخوانیم؟

کتاب اعترافات یک جنایتکار اقتصادی با ارائه‌ی روایتی دست‌اول از تجربه‌ی فردی که در قلب نظام اقتصادی جهانی فعالیت داشته، فرصتی کم‌نظیر برای شناخت سازوکارهای پنهان سیاست‌های اقتصادی بین‌المللی فراهم می‌کند. این اثر با ترکیب خاطرات شخصی و تحلیل‌های ساختاری، نشان می‌دهد که چگونه تصمیمات اقتصادی در سطح کلان می‌تواند سرنوشت میلیون‌ها نفر را تحت‌تأثیر قرار دهد. خواندن این کتاب به درک بهتر نقش ابرشرکت‌ها، بانک‌های بین‌المللی و دولت‌ها در شکل‌دهی به نظم جهانی کمک می‌کند و نگاه انتقادی نسبت به مفاهیمی چون توسعه، پیشرفت و عدالت اقتصادی ایجاد می‌کند. همچنین، این کتاب با بیان صادقانه‌ی تجربه‌های نویسنده، امکان همدلی و بازاندیشی درباره‌ی مسئولیت فردی و جمعی در برابر ساختارهای ناعادلانه را فراهم می‌سازد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی عدالت اجتماعی، توسعه‌ی پایدار، نقد نظام سرمایه‌داری و شناخت سیاست‌های اقتصادی جهانی را دارند. همچنین به دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های اقتصاد، علوم سیاسی، روابط بین‌الملل و مطالعات توسعه توصیه می‌شود.

بخشی از کتاب اعترافات یک جنایتکار اقتصادی

«کلودین به من می‌گفت دو هدف عمده در کارم وجود دارد: اول اینکه می‌بایست وام‌های کلان بین‌المللی را توجیه اقتصادی کنم، به‌طوری که این پول‌ها از سر گشاد قیف پروژه‌های عظیم مهندسی ـ ساختمانی وارد و از ته تنگ آن به شرکت مِین و سایر شرکت‌های آمریکایی (از قبیل بکتل، هالیبرتون، استون و وبستر، و براون و روت) برگردانده شوند. دوم، می‌بایست کاری کنم که کشورهای وام‌گیرنده ورشکسته شوند (البته بعد از پرداخت پول به شرکت مِین و سایر پیمانکاران آمریکایی)، به‌طوری که تا ابد مدیون وام‌دهندگان باقی بمانند و، زیر بار منت، هنگامی که ما نیاز به ایجاد پایگاه نظامی، رأی‌گیری در سازمان ملل و یا دسترسی به نفت و منابع طبیعی و امثال آن داشتیم، مجبور باشند به مساعدت و طرفداری ما برخیزند. او می‌گفت کار من عبارت است از پیش‌بینی تأثیر سرمایه‌گذاری چند میلیارد دلاری در یک کشور. به‌خصوص، می‌بایست مطالعاتی را ارائه دهم که چشم‌انداز رشد اقتصادی کشور مزبور را در یک برهه زمانی ۲۰ تا ۲۵ ساله آشکار سازد و اثرات اجرای پروژه‌های مختلف را ارزیابی کنم. به‌طور مثال، اگر تصمیم گرفته می‌شد یک میلیارد دلار به کشوری وام دهیم تا رهبران آن را متقاعد کنیم که با اتحاد جماهیر شوروی متحد نشوند، من منافع ناشی از سرمایه‌گذاری آن وجوه در نیروگاه برق یا منافع ناشی از سرمایه‌گذاری همان وجوه در شبکهٔ جدید راه‌آهن ملی یا یک شبکهٔ مخابراتی را با هم مقایسه می‌کردم. یا ممکن بود به من گفته شود که به فلان کشور، فرصت دریافت یک شبکهٔ مدرن برق‌رسانی داده شده است و وظیفه من آن بود که نشان دهم که احداث شبکهٔ برق‌رسانی موردنظر به چنان میزانی از رشد اقتصادی می‌انجامد که اعطای وام را توجیه می‌کند. در هر صورت، عنصر مهمْ تولید ناخالص ملی بود و پروژه‌ای که بیشترین تأثیر را در رشد متوسط سالیانهٔ تولید ناخالص ملی می‌گذاشت، برگزیده می‌شد. اگر فقط یک پروژه مطرح بود، می‌بایست نشان دهم که اجرای این پروژه سهم ممتازی در تولید ناخالص ملی خواهد داشت.»