کتاب ما ایرانیان

کتاب ما ایرانیان را که زمینه‌کاوی تاریخی و اجتماعی خلقیات ایرانی است، مقصود فراستخواه نوشته و نشر نی منتشر کرده است.

درباره کتاب ما ایرانیان

آیا خلقیات ما ایرانیان ضعف‌هایی دارد؟ در پاسخ به این سؤال ۹۶ درصد از جامعه‌ٔ آماری متشکل از اعضای هیئت علمی و گروهی از نخبه‌های کشور پاسخ مثبت داده‌اند. آن‌ها مشکل را در ضعف فرهنگ کار جمعی، انتقادپذیری، رودربایستی، عدم شفافیت، خودمحوری، غلبه احساسات بر خردورزی، رواج دروغ و رفتارهای غیرقابل‌ پیش‌بینی برشمرده‌اند.

آن‌ها عوامل معرفتی، کاهش سرمایه‌های اجتماعی، ساختار دولت، مناسبات دین و دولت، نوع آموزه‌های دینی، پرحادثه‌بودن تاریخ، مناسبات تولید و ساختار اقتصادی و کشمکش نخبگان را بر خلقیات ایرانی مؤثر دانسته‌اند و برای حل این مشکل آموزش مداوم، برنامه‌های توسعه‌ٔ فرهنگی و اجتماعی، وضع قوانین خوب، تقویت اجتماعات محلی و نهادهای عمومی، ایجاد رفاه و فقرزدایی، توسعه‌ٔ سیاسی و اصلاح نهاد دولت را پیشنهاد داده‌اند.

در کتاب ما ایرانیان خلقیات ایرانیان، ضعف‌ها و راه‌حل‌های رفع آن با نگاهی علمی مورد واکاوی و مطالعه قرار گرفته است.

خواندن کتاب ما ایرانیان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به کسانی که دغدغه‌مند ایران و ایرانیان هستند، پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب ما ایرانیان

«اخلاق در نظم‌های گسترده صنعتی و مابعدصنعتی صورت‌بندی متفاوتی از اخلاق در نظم‌های ساده قدیمی و اخلاق قبیله‌ای دارد. بنیان جامعه بزرگ و پیچیده بیش از این‌که بر مدار کنش و واکنش‌های چهره‌به‌چهره و فیزیکی باشد، مبتنی بر رعایت ترتیبات سالم نهادین است. اخلاق نیز بیش از این‌که متشکل از آثار و تأثرات مستقیم عاطفی باشد، به صورت غیرمستقیم و از طریق قواعد انتزاعی تعقیب و تأمین می‌شود. گویا هنوز به اخلاقی‌شدن زندگی اجتماعی از دیدگاه نظم‌های سادهٔ قبیله‌ای می‌نگریم.

از خانه تا محل کار، این همه زنان و مردان و بچه‌های نگون‌بختِ خیابانی و این همه نابرابری و خلاف حق و حقوق می‌بینیم و چه بسا صورت‌بندی قدیمی از اخلاق ایجاب کند به‌جای رفتن به سر کار و عمل به وظایف حرفه‌ای و تولید و تحقیق و تدریس و انجام خدمات و فعالیت‌های داوطلبانهٔ سیستماتیک در عرصهٔ مدنی و اجتماعی هم‌چنان با ترحم و انفعال به مورد به مورد این بینوایان رسیدگی کنیم، اما امروزه صورت‌بندی جدید اخلاقی از ما ارزش‌ها و رفتارهای متعالی‌تری را برای مواجهه با این بدبختی‌ها طلب می‌کند.

شکوه اخلاقی جامعهٔ جدید آن‌جاست که به کسانی نیکی می‌کنید که آن‌ها را نمی‌بینید و آن‌ها هم شما را نمی‌بینند و ریا و تظاهر و بوق و کرنا حداقل از این جهت منتفی است. فضایل اخلاقی انتزاعی‌تر، نامحسوس‌تر و غیرفیزیکی‌تر شده‌اند. همین که کسی علایق سیاسی و غرایز بشری خود (مانند علاقه به انتخاب‌شدن از سوی مردم به سِمتی) را با رویکرد درونی «تکثیر خیر و تقلیل شر» در زندگی سرشار می‌کند و صادقانه قراردادها، پیمان‌ها و میثاق‌های اجتماعی را رعایت می‌کند، دروغ نمی‌گوید، از طریق نفوذ در احساسات مردم عوام‌فریبی نمی‌کند، به وعده‌های خود پای‌بند می‌ماند، حقوق افراد و گروه‌ها را زیر پا نمی‌نهد و به اصلاح جامعه مدد می‌رساند، همان «اخلاق‌مداری» است. در این‌جا دیگر جایی برای انواع تقدس وجود ندارد. فعالیت‌های غریزی بشری از طریق تقسیم کار اجتماعی و تخصصی‌شدن در جامعهٔ جدید با ترتیبات پیچیده‌تری ظاهر شده است و این رفتارها وقتی با نوامیس، قوانین و قراردادهای عادلانه، عرف سالم و نیات معطوف به خیر با خیر عموم همراه می‌شود، معنای اخلاقی پیدا می‌کند.»