کتاب زندگی روزمره در دوره انقلاب فرانسه

کتاب زندگی روزمره در دوره انقلاب فرانسه نوشتهٔ جیمز ماکسول اندرسن و ترجمهٔ سعید درودی و ویراستهٔ پروین حیدری است و انتشارات نگاه آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب زندگی روزمره در دوره انقلاب فرانسه

ژوییهٔ ۱۷۸۹ برای هر کسی که در آن زمان در فرانسه می‌زیست (از شاه تا ساده‌ترین کشاورز)، یا شادی‌بخش بود یا نکبت‌بار. سراسر این کشور دچار اغتشاش شده بود و فقط یک انسان استثنایی ممکن بود این نابسامانی را ببیند و به آن بی‌توجه باشد یا مقابل آن خونسرد بماند، زیرا آنچه در ژوییهٔ ۱۷۸۹ رخ داد و حوادثی که پس از آن به وقوع پیوست، جملگی پایه‌ای شدند برای ظهور جامعه‌ای جدید و دولتی نوین.

رویدادهای سرنوشت‌سازی که به انقراض نظم کهن انجامیدند، اکثراً در پاریس اتفاق افتادند، اما شهرستان‌ها نیز که بخش اعظم جمعیت کشور را در خود جای داده بودند، نقش بسیار مهمی در این بحران فزاینده برعهده داشتند.

بخش عمدهٔ مطالب کتاب زندگی روزمره در دوره انقلاب فرانسه دربارهٔ زندگی روزمرهٔ مردم در آن زمان و آن مکان است. هر فصل از کتاب، در واقع، تصویری است که به تابلوی فرانسهٔ پیش از انقلاب، فرانسهٔ حین انقلاب و فرانسهٔ پس از انقلاب افزوده می‌شود.

کتاب با نظری اجمالی و جغرافیایی می‌آغازد. سپس شرحی خواهیم داشت دربارهٔ شرایط گوناگون سیاسی و اجتماعی و فرهنگی و همچنین، رویدادهای مهم تاریخی که موجب بروز انقلاب شدند. محتوای فصول بعدی عبارت‌اند از: اقتصاد، زندگی درباریان، اشراف، شهرنشینان و روستاییان؛ جزئیاتی از زندگی همهٔ اقشار جامعه: نگرانی‌ها، دلخوشی‌ها، شرایط زندگی، اوضاع بهداشتی، اخلاقیات، نیکوکاری و تجارب شخصی؛ چه می‌خوردند و چه می‌پوشیدند؛ برای سرگرم ساختن خود، چه می‌کردند؛ و بالاخره، کلیسا و جرم و جنایت و تبلیغات انقلابی چه تأثیراتی بر جامعه می‌نهادند.

خواندن کتاب زندگی روزمره در دوره انقلاب فرانسه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به پژوهشگران رشته‌های تاریخ جهان، جامعه‌شناسی و مردم‌شناسی پیشنهاد می‌کنیم.

درباره جیمز ماکسول اندرسن

جیمز ام. اندرسن استاد ممتاز بازنشستهٔ دانشگاه کالگاری در کاناداست. سال‌ها، هم در مقام پژوهشگر برنامهٔ فولبرایت و هم دریافت‌کنندهٔ بورس تحصیلی انجمن فرهنگی کانادا و مؤسسهٔ اس‌اس‌اچ‌آرسی، در اسپانیا و پرتغال و فرانسه اقامت داشته و در پدید آوردن مقالات و کتاب‌های متعدد در زمینهٔ بررسی مسائل تاریخی و فرهنگی اروپا مشارکت داشته است. خود نیز ۱۳ کتاب به چاپ رسانده که بعضی از آنها عبارت‌اند از: تاریخ پرتغال (انتشارات گرین‌وود، سال انتشار ۲۰۰۰)، زندگی روزمره در دورهٔ تفتیش عقاید اسپانیا (انتشارات گرین‌وود، ۲۰۰۲) و جنگ داخلی اسپانیا (انتشارات گرین‌وود، ۲۰۰۳).

بخشی از کتاب زندگی روزمره در دوره انقلاب فرانسه

«بسیاری از رودهای فرانسه، همچون سن، لوآر، سون، رون و گارون، از مدت‌ها قبل راه‌های حمل‌ونقل بودند. برای تکمیل سیستم رودخانه‌ها و جابه‌جایی کالاها، در سدهٔ هفدهم تعدادی کانال مهم ساخته شد که بعضی از آنها عبارت بودند از بری‌ین، اورلئان و لانگدوک. یکی دیگر از این کانال‌ها، معروف به کانال دو میدی، از تولوز به بزیه کشیده شده بود و از طریق نواحی جنوب‌غربی فرانسه، اقیانوس اطلس را به دریای مدیترانه متصل می‌ساخت. مسافر سوار یک قایق رودپیما می‌شد. دو اسب در دو ساحل مقابل با طناب‌هایی ضخیم به این قایق متصل بودند و با حرکت اسب‌ها در خشکی به سوی مقصد، قایق نیز در رودخانه به طرف مقصد کشیده می‌شد. در پاریس، ایستگاه‌های ویژهٔ سوار و پیاده شدن مسافر به این قایق‌ها، در پله رویال و پل سن‌پل قرار داشت. ظاهراً فرانسوی‌ها چندان علاقه‌ای نداشتند با کرجی‌های تجاری یا قایق‌های رودپیما سفر کنند، چون در این صورت، مجبور می‌شدند مسافاتی طولانی را روی آب و در قایق بپیمایند. لذا ترجیح می‌دادند فواصل طولانی را در خشکی و با اسب و کالسکه طی کنند. برای این نوع مسافرت‌ها، سیستم حمل‌ونقل مرتبی ساخته شده بود که توقفگاه‌های مشخص و قیمت‌های معینی داشت. برای مثال، مسافر می‌توانست به ادارهٔ کل سلطنتی کالسکه‌ها و ترابری مراجعه و برای سفر به هر نقطه از کشور ثبت‌نام کند.

در اواخر سدهٔ هجدهم، منطقهٔ ایل دو فرانس بهترین جاده‌های اروپا را داشت و مسافران خارجی راه‌های این ناحیه را بسیار تحسین می‌کردند. اما مسافری که قصد داشت با وسایط نقلیهٔ اسبی مسافات طولانی را بپیماید، درمی‌یافت جاده‌ها گاهی پُردست‌انداز می‌شوند و سرعت حرکت آهسته است و مسافرت را خسته‌کننده و کسالت‌بار می‌سازد. سفر از پاریس به بوردو یا استراسبورگ شش روز، از پاریس به تولوز هفت‌هشت روز و تا مارسی نُه روز طول می‌کشید.

بیشتر اوقات، حمل‌ونقل بارهای سنگین در خارج از جاده‌های پُستی خوب و هموار، غیرممکن بود و به قول آدام اسمیت سفر بر پشت اسب دشوار بود. اسمیت عقیده داشت قاطر یگانه‌وسیلهٔ راحت و قابل اعتماد است. 

جاده‌های برخی نقاط، با در نظر گرفتن معیارهای آن عصر عالی محسوب می‌شدند، ولی سایر جاده‌ها، مانند جادهٔ اکس به مارسی، به قول خانم مری بری، نفرت‌انگیز بودند. این خانم در یادداشت‌هایش نوشته:

چرخ‌های کالسکه‌ها باریک است و همین موجب می‌شود بهترین جاده هم، در مدتی کوتاه، خراب شود. نکتهٔ دیگر آنکه بیشتر کالسکه‌های این کشور فقط دو چرخ دارند و چهارچرخه نیستند. لذا وقتی بار سنگینی را در کالسکهٔ دوچرخه می‌گذارند، جاده زودتر خراب می‌شود.»