کتاب کانت و مسئله متافیزیک

کتاب کانت و مسئله متافیزیک (Kant and the problem of metaphysics) نوشته مارتین هایدگر و ترجمه مهدی نصر است و نشر پگاه روزگار نو در سال ۱۳۹۹ آن را منتشر کرده است. این اثر از گفت‌وگوی هایدگر با نقد خرد ناب شکل می‌گیرد و می‌کوشد تا نشان دهد مسئله‌ی متافیزیک به شرح مفاهیم کانتی محدود نمی‌شود و به پرسش‌هایی درباره‌ی هستی، زمان، استعلا و جایگاه قوه‌ی تخیل در بنیان شناخت پیوند می‌خورد. این کتاب تصویری روشن از نسبت این بحث‌ها با پروژه‌ی فکری هایدگر و مسئله‌ی دازاین ارائه می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کانت و مسئله متافیزیک اثر مارتین هایدگر

کتاب کانت و مسئله متافیزیک، نوشته‌ی مارتین هایدگر، یکی از آثار مهم او در دوره‌ای است که پرسش از هستی، زمان و شالوده‌گذاری متافیزیک در مرکز اندیشه‌اش قرار داشت. این اثر بر تفسیر هایدگر از نقد خرد ناب استوار است و کانت را نه صرفاً متفکر شناخت، بلکه فیلسوفی می‌داند که امکان طرح دوباره‌ی مسئله‌ی متافیزیک را فراهم کرده است. نویسنده در این مسیر به مفاهیمی مانند استعلا، شناخت پیشینی، حقیقت انتولوژیک و نسبت انسان با هستندگان می‌پردازد و نشان می‌دهد که چرا پرسش از متافیزیک برای او با امکان شکل‌گیری انتولوژی بنیادین پیوند دارد.

کتاب کانت و مسئله متافیزیک هم‌زمان دو افق فکری را در کنار هم قرار می‌دهد: دستگاه مفهومی کانت و تلاش هایدگر برای بازخوانی آن در پرتو پرسش از هستی. مارتین هایدگر در این خوانش جایگاه قوه‌ی تخیل استعلایی را برجسته می‌کند و زمان را از سطح صورت ادراک فراتر می‌برد و آن را به عنصری اساسی در فهم هستی تبدیل می‌کند. بحث‌هایی مانند شهود، فهم، مقولات، شاکله‌مندی و خوداندریافت نیز در همین چهارچوب معنا پیدا می‌کنند.

کتاب کانت و مسئله متافیزیک خواننده را وارد یک گفت‌وگوی فلسفی می‌کند که در آن هر اصطلاح معنایی گسترده دارد. هایدگر در این اثر، نشان می‌دهد که چگونه بازخوانی کانت می‌تواند به پرسش‌های بنیادی درباره‌ی هستی، زمان و پایان‌مندی انسان راه پیدا کند. مقدمه‌ی مترجم در فهم مسیر کلی کتاب نقش مهمی دارد و ارتباط این اثر را با هستی و زمان روشن‌تر می‌کند.

خلاصه کتاب کانت و مسئله متافیزیک

کتاب کانت و مسئله متافیزیک تلاشی برای خواندن نقد خرد ناب از زاویه‌ای است که در آن امکان شالوده‌گذاری متافیزیک به مسئله‌ی اصلی تبدیل می‌شود. هایدگر توضیح می‌دهد که برای فهم این امکان باید به شناخت پیشینی، نسبت شهود و فهم، جایگاه قوه‌ی تخیل استعلایی و نقش زمان توجه کرد. او نشان می‌دهد که متافیزیک در این افق با پرسش از هستی هستندگان و ساختار وجودی انسان پیوند می‌خورد. بحث از دازاین، پایان‌مندی، استعلا و خوداندریافت نیز روشن می‌کند که چرا خوانش هایدگر از کانت به پروژه‌ی گسترده‌تر او درباره‌ی هستی و زمان مربوط می‌شود.

چرا باید کتاب کانت و مسئله متافیزیک را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب کانت و مسئله متافیزیک را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب خوانشی فشرده از نسبت کانت با مسئله‌ی متافیزیک ارائه می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه نقد خرد ناب به پرسش‌های بنیادی فلسفه راه پیدا می‌کند.

• این کتاب جایگاه مفاهیمی مانند زمان، استعلا، شاکله‌مندی و قوه‌ی تخیل استعلایی را در شبکه‌ای به‌هم‌پیوسته از اندیشه‌ها روشن می‌کند.

• مخاطب با خواندن این اثر، می‌تواند پیوند میان این کتاب و کتاب هستی و زمان را دقیق‌تر دنبال کند.

• این کتاب برای فهم تفاوت میان حقیقت انتیک و حقیقت انتولوژیک سرنخ‌های مهمی ارائه می‌دهد.

• این اثر برای کسانی که می‌خواهند با شیوه‌ی تفسیر فلسفی هایدگر آشنا شوند، نمونه‌ای مفید و پرجزئیات است.

خواندن کتاب کانت و مسئله متافیزیک را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب کانت و مسئله متافیزیک به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران فلسفه که درگیر فهم کانت و هایدگر یا نسبت میان این دو متفکر هستند.

• خوانندگانی که می‌خواهند مسئله‌ی متافیزیک را از مسیر بحث درباره‌ی زمان، شناخت و هستی دنبال کنند.

• علاقه‌مندان به فلسفه‌ی قاره‌ای که به مفاهیمی مانند دازاین، استعلا و انتولوژی بنیادین توجه دارند.

• کسانی که از خواندن متن‌های مفهومی و اصطلاح‌محور لذت می‌برند.

• مخاطبانی که می‌خواهند جایگاه قوه‌ی تخیل استعلایی را در تفسیر هایدگر از کانت بهتر بفهمند.

درباره مارتین هایدگر

مارتین هایدگر فیلسوف آلمانی و یکی از مهم‌ترین متفکران قرن بیستم بود. او در ۲۶ سپتامبر ۱۸۸۹ به دنیا آمد و در ۲۶ مه ۱۹۷۶ درگذشت. هایدگر در سال ۱۹۰۹ تحصیل الهیات را در دانشگاه فرایبورگ آغاز کرد، اما پس از مدتی به فلسفه روی آورد. اندیشه‌ی او در دوره‌ای طولانی تحت‌تأثیر استادش ادموند هوسرل، بنیان‌گذار پدیدارشناسی، قرار داشت. او همچنین مدتی عضو حزب نازی بود و در دوران ریاست خود بر دانشگاه فرایبورگ با این حزب همکاری داشت.

هایدگر با انتشار کتاب هستی و زمان در سال ۱۹۲۷ به یکی از تأثیرگذارترین فیلسوفان دوران معاصر تبدیل شد. او در این اثر با رویکردی تازه به مسئله‌ی وجود پرداخت و تلاش کرد پرسش از معنای هستی را به مرکز فلسفه بازگرداند.

اندیشه‌های هایدگر بر بسیاری از فیلسوفان پس از او، از جمله میشل فوکو، ژاک دریدا و هانس گئورگ گادامر، تأثیر گذاشت. او در آثار خود به موضوعاتی مانند زمان، تاریخ هستی، زبان، هنر، شعر، تفکر و سیاست پرداخت. از دیدگاه هایدگر، تاریخ متافیزیک غرب تاریخ غفلت از وجود است، زیرا فلسفه در طول زمان با تمرکز بیش از اندازه بر موجودات، از پرسش درباره‌ی خودِ وجود فاصله گرفته است.

از مهم‌ترین آثار مارتین هایدگر می‌توان به هستی و زمان، متافیزیک نیچه، پدیدارشناسی روح هگل، مسائل اساسی پدیدارشناسی، متافیزیک چیست؟، چه باشد آنچه خوانندش تفکر، پایان فلسفه و سرآغاز کار هنری اشاره کرد.

چه نسخه‌های دیگری از این کتاب در ایران منتشر شده است؟

انتشارات نگاه معاصر نیز در سال ۱۴۰۳ با ترجمه‌ی عقیل فولادی این کتاب را منتشر کرده است.

بخشی از کتاب کانت و مسئله متافیزیک

«کانت مسئلهٔ امکان انتولوژی را به قالب این پرسش در می‌آورد: «چگونه احکام ترکیبی پیشینی، ممکن هستند؟» بسط و تفصیل‌دادن این مسئله‌فرمول، این تبیین را میسر می‌سازد که شالوده‌گذاری متافیزیک به‌مثابه نقد خرد ناب محقق می‌شود. پرسش از امکان شناخت انتولوژیکْ نیازمند [دستیابی به] ویژگی موقتی همین شناخت است. کانت در این فرمول، هم‌نوا با سنت [فلسفهٔ غرب]، این شناخت را به‌منزلهٔ احکام تلقی می‌کند. چه نوعی از شناخت در فهم انتولوژیک جای گرفته است؟ در درون آن است که هستنده شناخته‌ می‌شود. اما آنچه در آنجا شناخته می‌شود، فارغ از اینکه همیشه چگونه به تجربه درآمده و متعین شده باشد، به هستندگان تعلق دارد. این چه‌هستنِ شناخته‌شدهٔ هستندگان، پیش از هر نوع تجربهٔ انتیک، هرچند یکراست برای این [تجربه] است، به‌نحوی پیشینی در شناخت انتولوژیک ارائه می‌شود. کانت، شناختی که محتوا و چه‌هستنِ هستندگان را ارائه می‌کند و خودِ هستنده را آشکار می‌سازد، «ترکیبی» می‌نامد. ازاین‌رو، پرسش از امکان شناخت انتولوژیک به مسئلهٔ ذات احکام ترکیبی پیشینی تبدیل می‌شود.»