کتاب صوتی سفر به انتهای شب

کتاب صوتی سفر به انتهای شب (Journey to the end of the night) نوشته لویی فردینان سلین و ترجمه پیمان خاکسار با گویندگی رضا بهبودی یکی از بحث‌برانگیزترین و تأثیرگذارترین رمان‌های قرن بیستم را به گوش مخاطب پارسی‌زبان می‌آورد. نشر چشمه نسخه‌ی چاپی این اثر را منتشر کرده و رادیو گوشه نسخه‌ی صوتی آن را روانه‌ی بازار کتاب کرده است. اثر شنونده را وارد ذهن فردینان باردامو می‌کند؛ دانشجوی پزشکی، سرباز، پزشک، ولگرد و ناظر خشمگین و هراسان جهانی که در آن جنگ، استعمار، فقر، بیماری و ریاکاری اجتماعی در هم تنیده شده‌اند. رمان از جوّ میهن‌پرستی و هیجان جنگ شروع می‌شود، به جبهه‌های جنگ جهانی، روستاهای ویران فلاندر، بیمارستان‌ها، آفریقای استعماری، حومه‌های کارگری پاریس و در نهایت آمریکا و کارخانه‌ها و محله‌های فقیرنشین می‌رود. شنیدن این کتاب صوتی مواجهه‌ای طولانی، خشن، تلخ و درعین‌حال خلاقانه با یکی از رادیکال‌ترین صداهای ادبیات اروپاست.

درباره کتاب صوتی سفر به انتهای شب اثر لویی فردینان سلین

کتاب صوتی سفر به انتهای شب رمانی است که لویی فردینان سلین آن را در میانه‌ی زندگی حرفه‌ای‌اش به‌عنوان پزشک و کهنه‌سرباز جنگ جهانی اول نوشته و در آن تجربه‌های شخصی‌اش در جنگ، استعمار، طبابت در محله‌های فقیرنشین و سرخوردگی سیاسی را به‌شکلی دگرگون‌شده روایت کرده است. زندگی پر از فرازونشیب نویسنده در مقدمه‌ی مترجم مرور شده است. زندگی پرتنش نویسنده پشت‌صحنه‌ی رمانی شده است که در آن قهرمانش، باردامو، مدام از جایی به جایی دیگر پرتاب می‌شود و هر بار شکل تازه‌ای از خشونت، حماقت جمعی و ریاکاری را می‌بیند.

لویی فردینان سلین در دیباچه‌ی چاپ ۱۹۵۲ که در ابتدای کتاب صوتی آمده است، با لحنی عصبی و پرخشم به بازچاپ رمان، نفرت‌ها و اتهام‌ها و نسبت خودش با سفر اشاره کرده و آن کتاب را «خبیث‌ترین» اثرش نامیده است؛ اثری که به‌باور او همیشه دوباره او را در مرکز حمله‌ها قرار می‌دهد. رمان صوتی سفر به انتهای شب شنونده را از میدان شهر و گفت‌وگوی باردامو با آرتور گانات درباره‌ی نژاد فرانسوی و وطن‌پرستی، به رژه‌ی نظامی، نام‌نویسی داوطلبانه، جبهه‌ی فلاندر، مرگ سرهنگ، کابوس‌های شبانه، عقب‌نشینی‌ها، دژبان‌ها، سرگرد پِنسون، تیمسار دزانتره و کاروان‌های آذوقه هدایت می‌کند.

هر بخش از کتاب صوتی سفر به انتهای شب اثر لویی فردینان سلین با اپیزودهایی پر از جزئیات، گفت‌وگوهای تند و تصویرهایی از بدن‌های زخمی، گرسنگی، ترس و ابتذال روزمره پر شده است. در کنار متن اصلی، مقدمه‌ی مترجم درباره‌ی ترجمه، نقش رالف منهایم، مقایسه‌ی ترجمه‌های مختلف، دشواری برگردان آرگو و نام‌ها و نقل‌قول‌هایی از نویسندگانی مثل کرت ونه‌گات، فیلیپ راث و بوکفسکی، جایگاه این اثر را در سنت ادبیات مدرن روشن کرده است.

سفر به انتهای شب، منتشرشده در سال ۱۹۳۲ میلادی، نخستین رمانِ لویی فردینان سلین بوده است. این اثر نیمه‌خودزندگینامه‌ای ماجراهای فردینان باردامو را در جنگ جهانی اول، آفریقای مستعمراتی، ایالات متحده و حومه‌ی فقیرنشینِ پاریس دنبال می‌کند.

خلاصه داستان صوتی سفر به انتهای شب

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

رمان صوتی حاضر داستان فردینان باردامو، جوانی فرودست، است که از سر هیجانِ آنی داوطلب جنگ جهانی اول می‌شود، اما بلافاصله خود را در باتلاقی از گل، خون و بی‌معنایی می‌یابد. او که جنگ را «مسخره‌بازی بی‌کران» و هم‌رزمانش را دیوانه می‌داند، تنها هدفش را بقا و فرار از خط مقدم در نظر می‌گیرد. باردامو در میان انفجارها، بیمارستان‌ها و آشنایی با فراریانی همچون روبنسون، با لایه‌های عمیقِ ترس، خودفریبی و سبعیت انسان روبه‌رو می‌شود. این تجربه سرآغاز سیری تاریک است که او را در ادامه از جبهه‌های اروپا به آفریقا، آمریکا و حومه‌های فقیرنشین پاریس می‌کشاند.

چرا باید کتاب صوتی سفر به انتهای شب را بشنویم؟

کتاب صوتی سفر به انتهای شب فرصتی است برای مواجهه با یکی از رادیکال‌ترین آثار داستانیِ مربوط به جنگ و زندگی مدرن در جهان. شنونده با ذهن باردامو همراه می‌شود که مدام در حال پرسشگری از بدیهیات است؛ وطن، شرافت، کار، قهرمانی، پیشرفت و حتی خودِ زندگی. این کتاب همچنین نمونه‌ای کم‌نظیر از انتقال یک سبک زبانی بسیار خاص به پارسی است. ترجمه‌ی پیمان خاکسار با تکیه بر ترجمه‌ی رالف منهایم و مقابله با متن فرانسوی و چند زبان دیگر کوشیده است ترکیب آرگو، فحش، اصطلاحات پزشکی و نظامی و ریتم سکته‌دار نثر لویی فردینان سلین را به فارسی منتقل کند.

مقدمه‌ی مفصل مترجم درباره‌ی زندگی لویی فردینان سلین، جایگاه رمان، مسئله‌ی یهودستیزی نویسنده و دشواری‌های ترجمه به شنونده کمک می‌کند اثر را در بستر تاریخی و اخلاقی آن ببیند و نسبت خود را با آن روشن کند. گویندگی رضا بهبودی با تأکید بر لحن عصبی، خشمگین و گاه هذیان‌وار شخصیت اصلی، تجربه‌ی شنیدن را به چیزی نزدیک به مونولوگی طولانی و نمایشی تبدیل کرده است.

شنیدن کتاب صوتی سفر به انتهای شب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

رمان صوتی سفر به انتهای شب به کسانی پیشنهاد می‌شود که به ادبیات جنگ و ضدجنگ، رمان‌های تیره و طنزآلود در بستر زندگی مدرن و نقد استعمار و نژادپرستی علاقه‌مندند. این اثر صوتی برای دوستداران ادبیات داستانی قرن ۲۰ فرانسه و قالب رمان، دانشجویان و علاقه‌مندان به ادبیات فرانسه و مطالعات ترجمه و تاریخ اندیشه‌ی قرن بیستم پیشنهاد می‌شود.

اگر توان و وقت روبه‌روشدن با اثری بلند، تلخ، پر از خشونت کلامی و تصویرهای خشن را دارید و می‌خواهید با یکی از جنجالی‌ترین صداهای ادبیات اروپا همراه شوید، از این کتاب صوتی بهره‌ی فراوان می‌برید. افرادی که به‌دنبال نمونه‌ای افراطی از نوآوری زبانی و روایی هستند نیز می‌توانند از مطالعه‌ی این اثر لذت ببرند.

درباره لویی فردینان سلین

لویی فردینان دتوش (Louis-Ferdinand Céline)، نویسنده‌ی سرشناس فرانسوی که از نام مستعار «سلین» استفاده می‌کرد، در سال ۱۸۹۴ در منطقه‌ی کوربوآ واقع در حومه‌ی پاریس دیده به جهان گشود. او پس از اتمام تحصیلاتش در رشته‌ی پزشکی تا واپسین روزهای زندگی به طبابت ادامه داد. در سال ۱۹۳۲ با انتشار نخستین رمان خود، «سفر به انتهای شب»، تحسین گسترده‌ی اهالی ادبیات را برانگیخت. تمجیدها درست پیش از آن صورت گرفت که مواضع ضدّیهودی و تمایلات سلین به‌سمت آلمانی‌ها در آثارش آشکار گردد؛ افشای این نوشته‌ها عنوان خیانتکار را برای او به همراه داشت و موجبات خروجش را از فرانسه فراهم کرد. او نخست رهسپار آلمان و سپس دانمارک گردید و در همین حین، آثار و کتاب‌هایش از سطح فرانسه جمع‌آوری شد.

این نویسنده یک سال از عمر خود را در زندان کپنهاگ سپری کرد و پس از رهایی با عنوان «ننگ ملی» محکوم به تبعید شد. در ادامه دادگاه پاریس او را به اتهام قیام علیه حکومت، به‌صورت غیابی و بدون اعطای حق دفاع یا حضور وکیل، محاکمه و روانه‌ی حبس کرد. لویی فردینان سلین پس از سپری‌کردن دوران محکومیت به زادگاهش بازگشت و از تمام مردم فرانسه پوزش خواست.

سایر آثار ارزشمند او همچون «مرگ قسطی»، «جنگ»، «شمال»، «افسانه‌های پریان برای زمانی دیگر» و شاهکارهایی دیگر در زمان حیاتش مورد بی‌توجهی قرار گرفت. این نویسنده که قربانی مناسبات سیاسی شده بود، سرانجام در نخستین روز از ژوئیه‌ی ۱۹۶۱ در منطقه‌ای دورافتاده در فرانسه چشم از جهان بست. کتاب صوتی سفر به انتهای شب (Journey to the end of the night) نوشته‌ی لویی فردینان سلین است.

جوایز و افتخارات کتاب صوتی سفر به انتهای شب و نویسنده

سفر به انتهای شب برنده‌ی جایزه‌ی رنودو در سال ۱۹۳۲ شد، اما به‌دلیل تصویرسازی بدبینانه‌ی نویسنده از وضعیت بشری و سبک نگارش ساختارشکنانه‌اش که بر پایه‌ی گفتار طبقه‌ی کارگر، زبان عامیانه و واژه‌سازی‌های جدید استوار بود، منتقدان را دچار دوگانگی و اختلاف‌نظر کرد. این رمان در سال ۲۰۰۳ در فهرست «۱۰۰ رمان برتر تمام دوران» روزنامه‌ی گاردین جای گرفت و در سال ۱۹۹۹ نیز رتبه‌ی ششم را در فهرست ۱۰۰ رمان قرن بیستم روزنامه‌ی لوموند به خود اختصاص داد. این اثر امروزه به‌شکلی گسترده یکی از بزرگ‌ترین رمان‌های قرن بیستم به شمار می‌رود.

در سال ۱۹۰۵ گواهی‌نامه‌ی تحصیلی (Certificat d'études) به لویی فردینان سلین اعطا شد و پس از آن به‌عنوان شاگرد و پیک در اصناف مختلف مشغول به کار گردید. به پاس شجاعتش در ماه نوامبر مدال نظامی (médaille militaire) به او اهدا شد و یک سال بعد تصویرش در هفته‌نامه‌ی l'Illustré National (نوامبر ۱۹۱۵) به چاپ رسید.

درباره پیمان خاکسار

پیمان خاکسار، مترجم و تدوینگر ایرانی، در سال ۱۳۵۴ در تهران متولد شد و ترجمه‌ی آثار ادبی انگلیسی‌زبان به فارسی را در کارنامه‌ی خود دارد. برگردان او از رمان «اتحادیه‌ی ابلهان» توانست در سال ۱۳۹۱ مقام نخست را در نظرسنجی منتقدان و نویسندگان مجله‌ی تجربه کسب کند. فعالیت او در این عرصه با انتشار گزیده‌ای از اشعار چارلز بوکفسکی تحت‌عنوان «سوختن در آب، غرق‌شدن در آتش» در سال ۱۳۸۷ کلید خورد.

به‌گفته‌ی پیمان خاکسار، ورودش به دنیای ترجمه کاملاً تصادفی بوده و کارش را با ترجمه‌ی شعر آغاز کرده است. «باشگاه مشت‌زنی» نخستین رمانی محسوب می‌شود که او در سال ۱۳۹۰ به فارسی ترجمه کرد. او در مصاحبه‌ای با مجله‌ی تجربه پیرامون علایق ادبی خود اشاره کرده است که میانه‌ای با نویسندگان پیچیده‌نویس ندارد و بیشتر جذب آثاری می‌شود که نشان از جنون نویسنده‌اش دارند.

در مجموعه‌ی کارهای پیمان خاکسار عناوین برجسته‌ی متعددی به چشم می‌خورد که رمان‌های «جزء از کل» و «ریگ روان» در کنار آثار دیگری مانند «مجوس» و «اصلاحات» از مهم‌ترین آن‌ها به شمار می‌رود.

درباره رضا بهبودی

رضا بهبودی، بازیگر و کارگردان سینما و تئاتر و تلویزیون، اول شهریور ۱۳۵۰ در رودسر گیلان متولد شد. او فارغ‌التحصیل رشته‌ی کارگردانی تئاتر از دانشکده‌ی سینما تئاتر در سال ۱۳۷۶ بوده و عضویت در انجمن بازیگران خانه‌ی تئاتر ایران و گروه تئاتر «لیو» را در کارنامه‌ی خود دارد. این هنرمند و گوینده‌ی کتاب صوتی فعالیت حرفه‌ای خویش را از سال ۱۳۷۶ با ایفای نقش در نمایش بینوایان به کارگردانی بهروز غریب‌پور آغاز کرد. او علاوه بر بازیگری، کارگردانی آثاری همچون همه‌چیز می‌گذرد تو نمی‌گذری، مده‌ی سن مدار و اطلسی‌های لگدمال‌شده را نیز بر عهده داشته است.

بهبودی با حضور در آثار سینمایی متعددی مانند اشکان، انگشتر متبرک و چند داستان دیگر، عصبانی نیستم!، طبقه‌ی حساس، لانتوری و خشم و هیاهو و نیز نقش‌آفرینی در مجموعه‌ی تلویزیونی روزگار قریب (در نقش جوانی مهدی بازرگان) و سریال‌های نمایش خانگی نظیر خاتون و در انتهای شب، توانمندی خویش را به عرصه‌ی نمایش گذاشته است.

بخشی از کتاب صوتی سفر به انتهای شب

«مجبور شدم مدتی طولانی در باغ انستیتو منتظر بمانم، ترکیبی از حیاط زندان و پارک، با گل‌هایی مرتب در امتداد دیوارهایی که به زشت‌ترین شکل ممکن تزئین شده‌اند. بالاخره سروکلهٔ چندتا زیردست پیدا شد. از فروشگاه نزدیک انستیتو خرید کرده بودند و کیسه‌های بزرگ به دست داشتند و با بی‌حالی لخ‌لخ‌کنان پیش می‌آمدند. دسته‌های کوچک دانشمندان ژولیدهٔ صورت‌نتراشیده که درگوشی با هم حرف می‌زدند پشت‌سرشان سلانه‌سلانه از دروازه رد می‌شدند، از دستیارهای فروتن‌شان کم‌روتر بودند و آهسته‌تر حرکت می‌کردند. بعد همه در راهروهای گوناگون متفرق شدند، سر راه‌شان رنگ پوسته‌شده را از روی دیوار می‌کندند. مشتی بچه‌مدرسه‌ایِ موخاکستری چتربه‌دست بودند، خسته از روزمرگی سرشار از جزئی‌نگری و آزمایش‌های بی‌نهایت مهوع و محتاج به حقوق بخورونمیری که بابت صرف کل زندگی‌شان در این آشپزخانهٔ فسقلیِ میکروب می‌گرفتند. روزهای بی‌پایان مخلوط ضایعات سبزیجات و خوکچه‌هندی‌های خفه‌شده و زباله‌های پیش‌پاافتادهٔ دیگر را روی گاز گرم می‌کردند.»