کتاب جزیره‌ی شاتر

جزیره شاتر نوشته دنیس لهین، نویسنده و فیلمنامه‌نویس آمریکایی است که به خاطر داستان‌های جنایی و تخیلی‌اش مشهور شده است. این کتاب اولین اثری است که از لهین به فارسی ترجمه شده است. 

ما در ایران لِهین را بیشتر بابت فیلم‌های رودخانهٔ مرموز (کلینت ایستوود)، بچهٔ گم‌شده (بن اَفلِک) و جزیرهٔ شاتر (مارتین اسکورسیزی) می‌شناسیم که از روی رمان‌های او ساخته شده‌اند. این رمان با طنزی سیاه اتفاقات سیاسی اجتماعی آمریکا در دهه ۱۹۵۰ را روایت می‌کند. موفقیت جزیرهٔ شاتر در بازار امریکا باعث شد تا کتاب هم به صورت کتابِ گویا و هم در قالب یک داستان مصور (که برای خوانندگان سنین پایین‌تر در نظر گرفته شده بود) دوباره به بازار عرضه شود. کتاب گویا توسط بازیگر امریکایی دیوید استرتایرن اجرا شده و نسخهٔ داستان مصور هم کار هنرمند فرانسوی کریستیان دِ میتر است.

درباره کتاب جزیره شاتر

به گفته خود لهین، رمان جزیره شاتر حاصل علاقه او به رمان‌های گوتیک، فیلم‌های ردهٔ ب و فرهنگ پالپ است. به قول خودش جزیرهٔ شاتر ترکیبی است از خواهران برونته و فیلمِ هجوم ربایندگان جسد(۱۹۵۶‌)

داستانِ جزیره شاتر به چهار روز از زندگی یک مارشالِ فدرالِ ایالات متحدهٔ امریکا در سال ۱۹۵۴، همراه با فلاش‌بک‌هایی به زندگی گذشته‌اش، می‌پردازد. تدی دالینز که شخصیت اصلی داستان است همراه همکارش چاک ایول برای پیدا کردن یک بیمار روانی خطرناک به اسم سولاندو که از تیمارستان فرار کرده، به جزیره شاتر می‌روند. بیمارستان در جزیره است و ناپدید شدن بیمار هم غیرمنطقی به نظر می‌رسد نکته عجیب‌تر داستان این است که وقتی مارشال‌های ایلات متحده از راه می‌رسند. پزشکان و دیگر کارکنان رفتاری دارند که انگار هیچ اتفاقی نیفتاده است. 

 در ادامه داستان بیشتر وارد زندگی تدی می‌‌شویم، او زنی داشته که قبلا به دست یک بیمار روانی در آتش‌سوزی کشته شده است مجرمی که اتفاقا او هم در این جزیره بستری بوده است. هر فصل کتاب جزیره شاتر ما را با یک غافلگیری تازه روبه ‌رو می‌کند و پایان داستان هم بسیار مبهوت‌کننده است.

 بهتر است هنگام خواندن کتاب اطلاعات تاریخی، اجتماعی خود را درباره کشور آمریکا به‌ویژه فضای ذهنی و رایشات سیاسی پس از جنگ جهانی دوم در آمریکا افزایش دهید.

در مقدمه کتاب هم مختصری درباره اوضاع سیاسی و اجتماعی آمریکای دوران پس از جنگ آمده است.

خواندن کتاب جزیره شاتر را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

 علاقه‌مندان به داستان‌هایی که ترکیبی از درون‌مایه‌های تاریخی، روان‌شناختی و اجتماعی دارند.

درباره دنیس لهین

لِهِین متولد چهارم اوت ۱۹۶۵ و بزرگ‌شدهٔ دورچستر ــ در نزدیکی بوستون در ایالت ماساچوست ــ است که محل وقوع بیشتر داستان‌هایش نیز هست. پدر و مادرش هر دو از مهاجران ایرلندی هستند. طنز سیاهی که در اکثر آثارش دیده می‌شود شاید چندان بی‌ارتباط با ریشهٔ ایرلندی‌اش نباشد.

لِهِین تابه‌حال ده رمان و یک مجموعه داستان کوتاه منتشر کرده است. شش‌تا از این رمان‌ها به سبک‌وسیاق «شرلوک هُلمز و دکتر واتسون» و «پوآرو و هستینگز» دربارهٔ زن و شوهری هستند به نام پاتریک کنزی و آنجلا جنیرو که در شهر دورچستر زندگی می‌کنند. شغل‌شان کارآگاه خصوصی است و به پرونده‌های جنایی‌یی رسیدگی می‌کنند که به دلیلی از حوزهٔ علاقهٔ پلیس دور مانده‌اند. اولین کتاب از این مجموعه (که اولین کتاب لِهِین هم هست) به نام یک گیلاس پیش از جنگ در سال ۱۹۹۵ چاپ شد و جایزهٔ بهترین رمانِ اولِ سال را به خودش اختصاص داد. سایر کتاب‌های این مجموعه که به سری داستان‌های «کنزی ـ جنیرو» مشهور شده‌اند، از این قرارند: تاریکی، دستم را بگیر (۱۹۹۶‌)‌، مقدس (۱۹۹۷‌)‌، بچهٔ گم‌شده (۱۹۹۸‌)‌، دعا برای باران (۱۹۹۹‌) و مسیر مهتاب (۲۰۱۰‌). او علاوه بر این شش کتاب و یک مجموعه داستان کوتاه، چهار کتاب مستقل هم دارد: رودخانهٔ مرموز (۲۰۰۱‌)، جزیرهٔ شاتر (۲۰۰۳‌)، روز موعود  (۲۰۰۸‌) و شب‌زنده‌داران  (۲۰۱۲‌). 

تقریباً تمام کتاب‌های لهین در فهرست پرفروش‌ترین‌های مجلهٔ نیویورک تایمز قرار داشته و جوایز ادبی متعددی را برای او به ارمغان آورده‌اند. به‌جز این‌ها لِهین فیلم‌نامهٔ چند قسمت از سریال جذاب و دیدنی The Wire را نوشته و گاهی هم برای تفریح در نقش خودش در سریال Castel ظاهر شده.

 بخشی از کتاب جزیره شاتر

از واپسین‌باری که جزیره را دیدم سال‌ها می‌گذرد. بارِ آخر از روی عرشهٔ قایق یکی از دوستانم بود. در فاصلهٔ نزدیکی از بندر بوستون گشت می‌زدیم و من توانستم جزیره را در دوردست ببینم، در پوششی از مهِ تابستانی، کنار خط ساحلی، همچون لکه‌ای از رنگ که با سهل‌انگاری در گوشه‌ای از آسمان جا خوش کرده باشد.

بیشتر از بیست سال است که قدم به درون جزیره نگذاشته‌ام، ولی امیلی ۳۵(گاهی به‌شوخی و گاهی جدی) می‌گوید چندان هم مطمئن نیست که من اصلاً جزیره را ترک کرده باشم. یک‌بار هم گفت زمان برای من چیزی جز چند نشان لای کتاب نیست که برای جلو و عقب رفتن در لابه‌لای متنِ زندگی‌ام به کار می‌برم، برای بازگشتِ دوباره و دوباره به رویدادهایی که مرا در چشم همکاران و همقطاران زیرک‌ترم به نمونه‌ای قابل استناد از یک مالیخولیایی تمام‌عیار تبدیل کرده است.

هیچ بعید نیست حق با امیلی باشد، به‌ندرت پیش می‌آید که اشتباه کند.

به‌زودی او را هم از دست خواهم داد، ظرف کمتر از چند ماه. این را خود دکتر اَکسلراد ۳۶روز پنجشنبه به ما گفت. «نصیحت من رو قبول کنید و به این مسافرت برید. همون سفری که این‌همه ازش حرف می‌زنید، به فلورانس، رم و ونیز، اون هم در بهار.» در پایان هم اضافه کرد: «خودِ تو هم حال‌وروز چندان خوبی نداری لستر.»

به گمانم حق با او باشد. این روزها مرتب وسایلم را گم‌وگور می‌کنم و یا جای اشتباهی می‌گذارم. بیشتر از همه عینکم را گم می‌کنم، همین‌طور سوییچ اتومبیلم را. وارد مغازه‌ای می‌شوم، ولی به یاد نمی‌آورم برای خرید چه چیزی به آن‌جا رفته‌ام. از سالن سینما بیرون می‌آیم درحالی‌که داستان فیلم را به‌کلی فراموش کرده‌ام. اگر آن‌طور که امیلی می‌گوید زمان برای من به‌راستی تبدیل به چند نشانِ لای کتاب شده باشد، گاهی احساس می‌کنم یک نفر این کتاب را برداشته و آن‌قدر تکان داده که تمام آن تکه کاغذهای زردرنگ، جلدهای مقوایی جعبهٔ کبریت، که با دقت بسیار لابه‌لای صفحات کتاب گنجانده شده بودند، حالا روی زمین افتاده‌اند. حتا تمام لبه‌های تاخوردهٔ صفحات کتاب هم صاف شده‌اند.