کتاب مردم شناسی ایرانی

«مردم شناسی ایرانی؛ تاملاتی در وضع امروز ایران» مجموعه نوشتارها و مصاحبه‌های دکتر ابراهیم فیاض (۱۳۴۲-) درباره جامعه‌شناسی امروز ایران است. در این مجموعه مباحث گوناگونی از جامعه‌شناسی ایران مانند مسائل جنسی و فرهنگ عمومی، حجاب و غریزهٔ جنسی، مردم‌شناسی دینی فلسفه، چارچوبی برای مطالعهٔ هویت ایرانی، مردم شناسی حوزهٔ علمیهٔ قم، مردم‌شناسی بهائیت جدید، تبارشناسی غرب‌گرایی ایرانی، مردم شناسی فلسفی و بسیاری مباحث گوناگون دیگر را که با جامعه‌شناسی امروزین ایران ارتباط دارند، می‌خوانید. ابراهیم فیاض، جامعه‌شناس و استاد دانشگاه تهران است. تلاش فیاض برای جامع‌نگری و متفاوت‌نگری برخی را دلزده و برخی دیگر را به اندیشیدن واداشته است. شیوه نگرش سیالی که او ذیل دیدگاه‌های مردم‌شناسانه ارائه می‌کند دایره وسیعی را در بر می‌گیرد. در یکی از فصل‌های این کتاب با نام «مردمشناسی فلسفی» آمده است: «... اگر مردم را گروهی از انسان‌‌ها بدانیم که در حوزۀ جغرافیایی خاصی و با فرهنگ خاصّ خود زندگی می‌‌کنند، مردم‌‌شناسی فلسفی به مقوله‌‌هایی همچون گروه، انسان، جغرافیا، فرهنگ و زندگی خواهد پرداخت و سعی خواهد کرد تا ارتباط این مقوله‌‌ها را در چارچوبی مفهومی بررسی کند. البته نقطۀ شروع این کار، مردم‌‌شناسی فلسفی است که رابطۀ فرهنگ و فلسفه‌‌ها را بررسی می‌‌کند. مردم‌‌شناسی فلسفی به فرایندهایی می‌‌پردازد که طی آن‌‌ها، فرهنگ، خود را به فلسفه آغشته سازد یا نظام معنایی خود را به نظامی مفهومی تبدیل کند و عقلانیت مخصوص به خود را خلق کند. اینجاست که فلسفۀ مخصوص به یک فرهنگ به‌‌وجود می‌‌آید و فرهنگ، فرموله شده و صورت‌‌بندی پیدا می‌‌کند. این فرایند، موجب بالندگی درونی یک فرهنگ خواهد شد...»