کتاب تاریخ اقتصاد مارکسی، جلد اول؛ ۱۹۲۹ ـ ۱۸۸۳

کتاب تاریخ اقتصاد مارکسی، جلد اول نوشته مایکل چارلز هاوارد و جان ادوارد کینگ است که با ترجمه احمد تدین منتشر شده است. در نخستین جلد از این مجموعه دو جلدی، تاریخ اقتصاد سیاسی مارکسی در فاصله میان زمان مرگ کارل مارکس در ۱۸۸۳ تا ۱۹۲۹، بررسی می‌شود، یعنی تا سال بحران بزرگ اقتصادی جهان سرمایه‌داری و سرآغاز «انقلاب از بالای» استالینی؛ انقلابی که سرانجام اتحاد شوروی را به ابرقدرتی مدرن تبدیل کرد. در جلد دوم، به سرگذشت اقتصاد سیاسی مارکسی تا زمان حاضر (۱۹۸۹) پرداخته می‌شود.

درباره کتاب تاریخ اقتصاد مارکسی، جلد اول

در این سال‌ها تحول تاریخ اقتصاد سیاسی مارکسی با مسائل سیاسی عملی پیوندی ناگسستنی داشت. مارکسیست‌ها نظریه را، نوعی موضوع بحث دانشگاهی بی‌ربط نمی‌دانستند، بلکه آن را راهنمای عمل می‌پنداشتند. شمار اندکی از نظریه‌پردازان مورد بحث در کتاب حاضر در دانشگاه‌ها یا نهادهای پژوهشی زمان خود کار می‌کردند. گذران زندگی تقریبا همه‌شان در مقام کارگزاران سیاسی، روزنامه‌نگار، سازمان‌دهنده حزب، معلم و فعال زیرزمینی در جنبش کارگری بود. دیدگاه‌های اقتصادیشان پاسخی به مسائل مشخص و در راستای یک هدف بود: کسب قدرت سیاسی سوسیالیستی. دسترسی اینان به یک مجموعه پیچیده تئوری از جمله دلیل‌های پیش افتادن فزاینده مارکسیسم از سایر شکل‌های رادیکالیسم سیاسی بود. در سه دهه آخر قرن نوزدهم، گروه‌های چندی در گوشه و کنار اروپا خود را مارکسیست می‌خواندند و ستاره مارکسیسم آشکارا رو به اوج بود. اما پیش از ۱۹۲۹، مارکسیسم منحصرا دو زبان مشخص یافت: روسی و آلمانی. فقط از دهه ۱۹۳۰ اقتصاددانان بریتانیایی، آمریکایی و ژاپنی به این دیدگاه روی آوردند و در فرانسه و ایتالیا تا دهه ۱۹۶۰ نظریه اقتصادی چشمگیری در این قلمرو پدید نیامد. این کتاب اطلاعات جامع و دقیقی از تاریخ اقتصاد و سیاست در اختیار ما قرار می‌دهد.

خواندن کتاب تاریخ اقتصاد مارکسی، جلد اول؛ ۱۹۲۹ ـ ۱۸۸۳ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان به تاریخ و اقتصاد پیشنهاد می‌کنیم

بخشی از کتاب تاریخ اقتصاد مارکسی، جلد اول؛ ۱۹۲۹ ـ ۱۸۸۳

در دوره ۱۲ ساله پس از مرگ مارکس، انگلس رهبر فکری بلامنازع سوسیال‌دموکراسی اروپایی، مفسر اصلی آثار مارکس و قاضی دادگاه پژوهش نهایی در زمینه جروبحث‌های نظری بود. انگلس در آن سال‌ها فقط مسئولیت چاپ دست‌نوشته‌های مارکس را بر عهده نداشت، بلکه امر سترگ و شاق ویراستاری آنها نیز بر عهده او بود. همه آثار مارکس با خط آشفته و مغشوش او بود و هیچ دست‌نوشته‌ای از او در شکل تکمیل‌شده و آماده چاپ نبود. هم‌زمان، روزنامه‌ها و نشریات مارکسیستی از انگلس مقاله می‌خواستند، رهبران احزاب نظر او درباره مانیفست را جویا می‌شدند و دیدار همتایان سوسیالیست و برادران حزبی هم بخش عمده‌ای از وقت انگلس را می‌گرفت. او حالا دیگر در برابر مارکس نوازنده دوم فرض نمی‌شد و به گفته اوتو هندرسون «رهبر ارکستر» بود. انگلس در مسئله اقتصاد سیاسی برای انجام چنان وظیفه‌ای آمادگی کافی نداشت. از اوایل دهه ۱۸۴۰، به‌طور ضمنی نوعی تقسیم کار فکری میان مارکس و انگلس به وجود آمد. انگلس حوزه‌های سیاسی، نظامی و علمی را بر عهده گرفت و مارکس بر نظریه اقتصادی تمرکز کرد. وقتی به ۱۸۸۳ و مرگ مارکس می‌رسیم، انگلس تا حد زیادی با موضوع اقتصاد سیاسی بیگانه است و چنان‌که خواهیم دید، او مسئولیت‌ها را نه با اشتیاق، بلکه با نوعی تسلیم و رضا پذیرفت. با در کنار هم قرار دادن مسامحه‌ها و دست‌به‌سر کردن‌های مارکس در نگارش و کم‌ظرفیتی انگلس در مقام اقتصاددانی سیاسی، حتی در سه دهه آخر قرن نوزدهم، اقتصاد مارکسی ناگزیر با روند کندی پیش می‌رفت.