به برداشت لوکزامبورگ درباره صنعتی شدن در پسکرانه نیز انتقادهایی وارد است. او بهکلی نادیده میگیرد که امپریالیسم ممکن است توسعه صنعتی در جهان سوم را مانع شود، به تاخیر بیاندازد یا منحرف کند. دیدگاه او درباره توسعه سرمایهداری خودسامان در مقیاس کلان توهمی بیش نبود و برداشتش از بورژوازی متجاوز ملی و مستقل هم به خواب و خیال بیشتر شبیه بود. توسعه سرمایهداری عمدتا با مناسبات وابستگی همراه بود و عاملهای اصلی جذب و همگونسازی هم واحدهای فراملی بودند که در کشورهای پیشرفته سرمایهداری ریشه داشتند و کنترلشان را از راه مالکیت اموال، انحصار فناوری و بدهی اعمال میکردند.
esrafil aslani