کتاب ذهن فضول؛ به من چه! به تو چه! به ما چه!

«من فضولی می‌کنم، پس هستم!» درصدی از انسان‌ها هویت وجودی خود را از فضولی، سرک کشیدن و دخالت‌های خود به دست می‌آورند. گویی اگر دخالت در زندگی مردم نکنند، روزشان شب نمی‌شود، درواقع شعار زندگی‌شان این می‌شود «من فضولی می‌کنم، پس هستم!» و وقتی این جمله جزء نمایشنامه روانی زندگی یک فرد، چه زن و چه مرد، بشود، حال و روزش معلوم و درواقع جزء قواعد و دستورات ناخودآگاه ذهنش می‌شود، طوری که فرد از این طریق به زندگی خود معنا و مفهوم می‌دهد. برداشت شما از فضولی و دخالت چیست؟ خیلی از افراد فضولی را رفتاری می‌دانند که در برابر دشمن از ما سرمی‌زند در حالی که برخی افراد تنها برای لذت بردن از آن استفاده می‌کنند یا انتقام گرفتن. فضول بودن یک صفت منفی فردی و اجتماعی است که صدمه زیادی به انسان می‌زند. تجسس در زندگی و کار دیگران و دخالت و تجاوز به حریم شخصی آنها نوعی انحراف ذهنی است که موجب آزار دیگران می‌شود. علی شمیسا کتاب «ذهن فضول» را برای درمان این بیماری نوشته است. او در این کتاب با نگرش تازه‌ای که به مفهوم حریم خصوصی افراد دارد، راه‌کارهایی را برای احترام به حریم خصوصی ارائه داده است. در بخشی از این کتاب می‌خوانید: «مردم‌آزاری و دگرآزاری بدین معنی نیست که فحاشی کنید و کتک بزنید. امروزه باید دخالت و فضولی در امور دیگران، آن‌هم به‌صورت غیرمنطقی را جزء فرهنگ مردم‌آزاری بدانیم، زیرا با دخالت خود خشم‌ها، عقده‌ها و نفرت‌های خود را به‌نوعی تخلیه می‌کنیم. ـ وقتی بی‌محابا و بی‌مقدمه سراغ پرسش‌ها از جزئیات افراد می‌رویم، دیگرآزاری است. ـ وقتی اصرار داریم از میزان حقوق ماهیانه، خرج کردن و سفر کسی سر دربیاوریم، مردم‌آزاری است. ـ وقتی کسی تمایل ندارد اطلاعات بدهد اما با پررویی و دریدگی بازهم از او سؤال می‌پرسیم، دیگرآزاری است. ـ وقتی با ادبیات والد فضول به‌سراغ کسی می‌رویم، به‌طورقطع قصد روان‌آزاری داریم. ـ وقتی دوست داریم از اسرار و رازهای همکار خود خبردار شویم و آن‌ها را دست‌مایه آبروریزی او کنیم، دیگرآزاری است. ـ وقتی در مقام مادرشوهر اصرار داریم تمام گفت‌وگوهای عروس خود را بشنویم و آن‌ها را دستاویزی برای تحقیر قرار دهیم، روان‌آزاری است. حال مهم این است که با کدام حالت خود سراغ دیگران می‌روید، کودک فضول یا والد فضول؟ کودک فضول حد و اندازه خود را نمی‌داند و آزار می‌دهد، بی‌حدواندازه سؤال‌هایی می‌پرسد که نباید بپرسد؛ اما درجه آزار والد فضول، چه با انگیزه و نیت آزار چه بدون آن، بیشتر است. والد دخالت‌گر و کودک فضول اهمیتی به حریم شخصی دیگران نمی‌دهند، زیرا احترامی برای حریم فردی افراد قائل نیستند.»