کتاب تمثال مقدس و مردی که با بشقاب پرنده آمد

کتاب تمثال مقدس و مردی که با بشقاب پرنده آمد نوشته ژیرایر آنانیان، دو نمایشنامه‌ی طنز درباره‌ی فساد، منفعت‌طلبی و دشواری درستکارماندن در میان مناسبات ناسالم است. یک هدیه‌ی مشکوک در نمایشنامه‌ی نخست، آرامش مدیران را به هم می‌زند؛ نمایشنامه‌ی دوم نیز حسابداری را مقابل نزدیکانی قرار می‌دهد که دریافت پولی بدون انجام کار را حق او می‌دانند. آندرانیک خچومیان این نمایشنامه‌ها را ترجمه کرده است و نشر قطره این کتاب را منتشر کرده است. طنز این مجموعه از فاصله‌ی میان ادعاهای اخلاقی شخصیت‌ها و رفتارشان شکل می‌گیرد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تمثال مقدس و مردی که با بشقاب پرنده آمد

کتاب تمثال مقدس و مردی که با بشقاب پرنده آمد دو نمونه از نمایشنامه‌های انتقادی ژیرایر آنانیان را کنار هم قرار داده است. نویسنده، مسائل اجتماعی را از دل موقعیت‌هایی بیرون می‌کشد که در ظاهر به زندگی اداری یا گرفتاری‌های خانه محدودند. شخصیت‌ها برای حفظ موقعیت خود توضیح می‌دهند، اعتراض می‌کنند، دلخور می‌شوند و مسئولیت را به دیگری نسبت می‌دهند. همین واکنش‌ها تناقض میان حرف و عملشان را آشکار می‌کند. نمایشنامه‌ی نخست در دفترهای مقامات و مدیران جریان دارد. شخصیت‌ها بیش از آنکه نام و گذشته‌ای مفصل داشته باشند، جایگاهی در سلسله‌مراتب اداری دارند؛ وزیر، معاون وزیر، رئیس هیئت‌مدیره، مدیر کارخانه، سرمهندس و رئیس بخش تولید. تماس‌های تلفنی، احضار زیردستان و انتقال خبر از اتاقی به اتاق دیگر، ضرباهنگ صحنه‌ها را می‌سازند. پرسشی ظاهراً محدود درباره‌ی منشأ یک هدیه، روابط قدرت را زیر فشار می‌گذارد. هدیه در چنین فضایی فقط نشانه‌ی محبت نیست؛ یادآوری ارتقای مقام‌ها، احتمال معامله‌ای پنهان را نیز پیش می‌کشد. طنز از تکرار عذرها و تغییر لحن شخصیت‌ها در برابر بالادست و زیردست نیرو می‌گیرد.
کتاب تمثال مقدس و مردی که با بشقاب پرنده آمد در نمایشنامه‌ی دوم، کشمکش اخلاقی را به فضای خانه می‌برد. سن حسابدار است و اطرافیانش از او می‌خواهند پولی را دریافت کند که بابت کار انجام‌نداده به نامش ثبت شده است. موکوچ، برادر همسر او، این اقدام را کمک به خانواده می‌نامد. آروس نیز محرومیت‌های زندگی را دلیلی برای پذیرفتن پول می‌داند. نمایشنامه، درستکاری را در برابر مجموعه‌ای از توجیه‌های اقتصادی، عاطفی و خانوادگی قرار می‌دهد. شخصیت مخالف این مناسبات نیز قهرمانی آسوده و بی‌تردید نیست؛ ترس، طفره‌رفتن و دستپاچگی در رفتارش حضور دارند. دستورهای صحنه، از حرکت بدن تا شدت صدا و مکث‌ها، سهم مهمی در شکل‌گیری کمدی دارند. مقدمه‌ی آندرانیک خچومیان نیز زمینه‌ی آشنایی با ادبیات نمایشی ارمنستان و انگیزه‌ی او برای ترجمه‌ی نمایشنامه‌های ارمنی را فراهم می‌کند. این مجموعه علاوه‌بر موضوع فساد، امکان توجه به شیوه‌ی تبدیل یک اختلاف کوچک به بحرانی گسترده را فراهم کرده است؛ بحرانی که شخصیت‌ها خودشان از طریق حرف‌ها و رفتارهایشان بزرگ‌ترش می‌کنند.

خلاصه کتاب تمثال مقدس و مردی که با بشقاب پرنده آمد

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
کتاب تمثال مقدس و مردی که با بشقاب پرنده آمد دو موقعیت پرتنش را دنبال می‌کند. وزیر در آغاز نمایشنامه‌ی نخست، علیه رشوه‌خواری سخنرانی می‌کند و دستور بررسی تخلفات را می‌دهد. تماس همسرش مسیر روز کاری او را عوض می‌کند: مأموری گفته است تمثال اهدایی خانه‌شان دزدی است. وزیر از هدیه‌دهنده توضیح می‌خواهد و همین پرسش، زنجیره‌ای از نگرانی و بازخواست را میان مسئولان به راه می‌اندازد. هرکس می‌کوشد پاسخی پیدا کند که موقعیت خودش را حفظ کند. نمایشنامه‌ی دوم با پافشاری موکوچ برای بردن سن به اداره‌ی ساخت‌وساز آغاز می‌شود. موکوچ مبلغی به نام او ثبت کرده است و حالا انتظار دارد سن پول را بگیرد. سن نمی‌خواهد بابت کاری که نکرده پول بگیرد اما مخالفتش برای نزدیکانش پذیرفتنی نیست. گفت‌وگوی آن‌ها به کشمکشی میان وجدان، نیاز مالی و اجبار تبدیل می‌شود.

چرا باید کتاب تمثال مقدس و مردی که با بشقاب پرنده آمد را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تمثال مقدس و مردی که با بشقاب پرنده آمد را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• دو نمایشنامه، فساد اداری و فشار نزدیکان برای همراه‌شدن با تخلف را کنار هم نشان می‌دهند.
• تکرار جمله‌ها و تغییر لحن شخصیت‌ها، شیوه‌ی ساخته‌شدن طنز موقعیت را آشکار می‌کند.
• دستورهای صحنه امکان بررسی نقش حرکت، مکث و تماس تلفنی در اجرای کمدی را فراهم می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب تمثال مقدس و مردی که با بشقاب پرنده آمد به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نمایشنامه‌های طنز اجتماعی و ادبیات نمایشی ارمنستان.
• خوانندگان علاقه‌مند به کشمکش میان درستکاری، مصلحت و نیاز مالی.
• هنرجویان تئاتر که می‌خواهند نقش گفت‌وگو و کنش بدنی را در کمدی بررسی کنند.

بخشی از کتاب تمثال مقدس و مردی که با بشقاب پرنده آمد

«دفتر کار بزرگ وزیر. دور میز بزرگ، مسئولان عالی‌مقام. وزارتخانه نشسته‌اند. وزیر بالای میز نشسته است.
وزیر:
رفقا، اخطارهایی بهمون رسیده که توی بخش شیرینیجات چپاول‌های بزرگ واقعاً خاصی اتفاق می‌افته. بذارین هرچقدر می‌خوان بخورن، ولی محصولات آماده رو، بدون تنظیم سند و مدرک، با ماشین نبرن بیرون. مدارکی هم هست که نشون می‌ده بعضی‌ها رشوه می‌گیرن. بله، بله، تعجب نکنین. رشوه‌خور دشمن شخصی منه، دشمن شماره‌یک امروز مملکته. به هیچ رشوه‌خوری رحم نمی‌کنم، این رو بدونین. به شدیدترین شکل مجازات می‌کنم. به‌خاطر شما، چرا باید اسم وزیر سرِ زبون‌ها بیفته؟ برای کدوم گناهم؟ پیشنهاد شده یه هیئت با سرپرستی رفیق ینگیباریان، معاون وزیر، تشکیل بشه. باید توی ده روز نتیجهٔ تحقیقاتشون رو به هیئت بررسی وزارتخونه ارائه بدن. پیشنهاد دیگه‌ای هست؟ نیست. می‌تونین برین.
دعوت‌شدگان می‌روند. وزیر پشت میز کارش می‌رود.
تلفن زنگ می‌زند.
وزیر:
بله، بفرمایین.
صدای زن:
منم. کسی پیشت نیست؟ یه چیزی می‌خوام بگم.
وزیر:
کسی نیست. بگو.
زن:
چند لحظه پیش، یکی اومد زنگ خونه رو زد، در رو باز کردم. گفت: «اجازه هست؟» گفتم: «بفرمایین.»
وزیر:
سریع، سریع، من زیاد وقت ندارم.
زن:
اومد تو، گفت مأمور پلیسه.
وزیر:
چی می‌خواست؟ چرا برای همه در رو باز می‌کنی؟
زن:
کارت شناسایی‌ش رو درآورد و نشونم داد، رفت جلوی تمثال وایستاد.
وزیر:
بعدش چی؟
زن:
بعدش رو کرد به من و عذرخواهی کرد که مزاحم شده. گفتم: «اشکالی نداره، چی کنجکاوتون کرده؟» گفت: «می‌خوام بدونم این رو از کجا آوردین؟»
وزیر:
این چه سؤالیه؟ بعدش چی؟»