کتاب تتوکار آشویتس

کتاب تتوکار آشویتس (The Tattooist of Auschwitz) نوشته هدر موریس، روایتی داستانی از زندگی لالی سوکولوف است؛ مردی یهودی که در اردوگاه مرگ آشویتس به‌ عنوان تتوکار زندانیان کار می‌کند و در دل این جهنم، عشق و امید را تجربه می‌کند. این کتاب با تمرکز بر تجربه‌های شخصی لالی، فضای اردوگاه، روابط میان زندانیان و سازوکار خشونت نازی‌ها را از زاویه‌ای نزدیک و انسانی نشان می‌دهد. این زندگی‌نامه در صدر لیست نیویورک‌تایمز بوده و میلیون‌ها جلد از آن در دنیا به فروش رفته است. بامداد بهنام این اثر را ترجمه و انتشارات کتاب مرو آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی آن را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تتوکار آشویتس

کتاب تتوکار آشویتس داستان لالی سوکولوف است؛ جوان یهودی اسلواکی که در سال‌های جنگ جهانی دوم به اردوگاه آشویتس منتقل می‌شود و خیلی زود از یک زندانی معمولی به تتوکار رسمی اردوگاه تبدیل می‌شود؛ کسی که باید شماره‌ی زندانیان را با سوزن و جوهر سبز روی پوست‌شان حک کند. هدر موریس در این کتاب بر پایه‌ی گفت‌وگوهای طولانی با لالی، تجربه‌ی او را به‌ شکل روایتی پیوسته و صحنه‌محور بازسازی کرده است. 

در کتاب خواننده قدم‌به‌قدم با ساختار اردوگاه، بلوک‌ها، کاپوها، مثلث‌های رنگی روی لباس زندانیان، نقش اس‌اس‌ها و روند ارزیابی و تقسیم زندانیان آشنا می‌شود. هدر موریس نشان می‌دهد که چگونه لالی از کارگر ساختمانی روی سقف بلوک‌ها به دستیار پپن، تتوزن فرانسوی، تبدیل می‌شود و با این انتخاب اخلاقی دشوار روبه‌رو می‌شود که میان زنده‌ماندن و مشارکت در نظام سرکوب، باید یکی را برگزیند. 

کتاب تتوکار آشویتس علاوه‌بر بازنمایی خشونت، به دوستی‌ها، شوخ‌طبعی‌های تلخ، تلاش برای حفظ کرامت، و رؤیاهای کوچک زندانیان نیز پرداخته است؛ از گفت‌وگوهای شبانه در بلوک هفت تا لحظه‌هایی که لالی در میان گل‌های بهاری بیرون حصار، آینده‌ای آزاد را برای خود و دیگران تصور می‌کند.

خلاصه داستان تتوکار آشویتس

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند! 

کتاب تتوکار آشویتس سرگذشت لالی سوکولوف را دنبال می‌کند؛ جوانی یهودی که داوطلبانه به‌ جای برادر متأهلش خود را به مقامات معرفی می‌کند و با قطاری مملو از مردان به مقصدی نامعلوم فرستاده می‌شود. او پس از ورود به آشویتس، شماره‌ی ۷۰۴۲۳ را روی بازویش تتو می‌کند و خیلی زود درمی‌یابد که تمام هویت پیشینش به این عدد تقلیل یافته است. 

لالی ابتدا در ساخت‌وساز بلوک‌ها کار می‌کند، با اسیران روس، کاپوها و نظام پیچیده‌ی نشانه‌ها آشنا می‌شود و به‌تدریج می‌فهمد که اردوگاه قرار است به بزرگ‌ترین اردوگاه کار اجباری تبدیل شود. بیماری تیفوس او را تا آستانه‌ی مرگ می‌برد؛ اما مراقبت پنهانی هم‌سلولی‌ها و دخالت پپن، تتوزن فرانسوی، او را نجات می‌دهد. 

سپس پپن از او می‌خواهد که دستیارش شود و لالی در برابر انتخابی سخت قرار می‌گیرد: تتو کردن بدن صدها زندانی دیگر برای حفظ جان خود، یا بازگشت به کاری که هر لحظه می‌تواند به مرگش ختم شود.

چرا باید کتاب تتوکار آشویتس را بخوانیم؟

کتاب تتوکار آشویتس تصویری نزدیک و جزئی از زندگی روزمره در اردوگاه آشویتس ارائه کرده؛ از بوی واگن‌های دام‌بر و صف‌های صبحگاهی تا شوک تتو شدن و سازوکار مرگ‌های بی‌صدا. این روایت نشان می‌دهد انسان‌ها در اوج خشونت چگونه هنوز شوخی، دوستی، عشق و حس مسئولیت نسبت به دیگران را حفظ می‌کنند و در دل ساختاری غیرانسانی، برای معنا و کرامت می‌جنگند.

خواندن کتاب تتوکار آشویتس را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن تتوکار آشویتس به کسانی پیشنهاد می‌شود که به روایت‌های مبتنی بر تجربه‌ی زیسته در اردوگاه‌های نازی، داستان‌های مرتبط با جنگ جهانی دوم و پرسش‌های اخلاقی درباره‌ی بقا، همکاری اجباری و مقاومت علاقه‌مند هستند یا دوست دارند از زاویه‌ای انسانی‌تر با هولوکاست روبه‌رو شوند.

درباره هدر موریس

هدر موریس (Heather Morris) (متولد ۱۹۵۳)، نویسنده‌ی اهل نیوزیلند است. او در جوانی به استرالیا مهاجرت کرد و پس از اتمام تحصیلات دانشگاهی خود در رشته‌ی علوم سیاسی، در بخش مددکاری اجتماعی یکی از بیمارستان‌های ملبورن مشغول به کار شد. موریس علاوه‌بر فعالیت‌های شغلی و اجتماعی، در حوزه‌ی ورزش نیز سابقه‌ی فعالیت در رشته‌های پرتاب نیزه، دیسک، چکش و تیراندازی را دارد. وی پیش از ورود به دنیای رمان‌نویسی، مدتی به نگارش فیلم‌نامه پرداخت.

شهرت موریس با نگارش رمان «تتوکار آشویتس» شروع شد که بر اساس زندگی دوستش، لالی سوکولوف، نوشته شد. در پی موفقیت این اثر، موریس دنباله‌های دیگری نظیر «سفر سیلکا» و «خواهران زیر آفتاب تابان» را برای رمانش نوشت. او در سال ۲۰۲۰ کتاب «داستان‌هایی از امید» را هم منتشر کرد که در آن به تجربه‌ی شخصی خود از شنیدن و ثبت زندگی لالی سوکولوف پرداخته است.

جوایز و افتخارات کتاب تتوکار آشویتس

• نامزد بهترین داستان تاریخی در جوایز گودریدز (سال ۲۰۱۸)
• نامزد بهترین رمان اول نویسنده در جوایز گودریدز (سال ۲۰۱۸)
• رتبه‌ی ۱ لیست پرفروش‌ترین کتاب‌های نیویورک‌تایمز
• فروش بیش از ۳ میلیون جلد در سرتاسر دنیا

اقتباس‌ها از کتاب تتوکار آشویتس

این رمان منبع اقتباس یک سریال تلویزیونی کوتاه بود که از سال ۲۰۲۴ از شبکه‌ی پیکاک پخش شد. در این سریال شش‌قسمتی هاروی کیتل، آنا پروخنیاک و جونا هاوئر کینگ نقش‌های اصلی را ایفا می‌کردند. تتوکار آشویتس نامزد چندین جایزه‌ی بفتا و امی از جمله بهترین سریال و بهترین بازیگر شده بود.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب تتوکار آشویتس منتشر شده است؟

• کتاب خالکوب آشویتس، ترجمه‌ی فرشته شایان، نشر چترنگ
• کتاب خالکوب آشوویتس، ترجمه‌ی سودابه قیصری، نشر ثالث
• کتاب خال کوب آشویتس، ترجمه‌ی سارا حسینی معینی، نشر کتاب کوله پشتی
• کتاب خالکوب آشوویتس، ترجمه‌ی نهال سهیلی فر، نشر معیار علم

بخشی از کتاب تتوکار آشویتس

«لالی در بیرون شهر سوار بر قطاری تلق‌تلق‌کنان پیش می‌رود. این مرد بیست‌وچهار ساله دلیلی نمی‌بیند که بخواهد مرد کنار دستی‌اش را که هر از گاهی به پشت سرش نگاه می‌کند، بشناسد؛ لالی آن مرد را از خودش دور نمی‌کند. او فقط یکی از بی‌شمار مردان جوانی است که در واگن‌های ساخته‌شده برای حمل چارپایان چپانده شده است. چون نمی‌دانست که قرار است کجا برده شود، همان لباس‌های همیشگی‌اش را به تن کرده است: یک دست کت‌وشلوار، پیراهن سفید تمیز و کراوات. همیشه طوری لباس می‌پوشد که دیگران را تحت‌تأثیر قرار دهد.

سعی می‌کند تا ابعاد زندانش را تخمین بزند. واگن حدود دو متر و نیم عرض دارد؛ اما نمی‌تواند انتهایش را ببیند تا بتواند طولش را برآورد کند. سعی می‌کند تعداد مردان همسفرش را بشمارد؛ اما با این همه سری که مدام بالا و پایین می‌روند، سرانجام منصرف می‌شود. نمی‌داند که چند واگن دیگر غیر از آن وجود دارد. کمر و پاهایش درد می‌کنند. صورتش می‌خارد. ته ریشش به یادش می‌آورد که از دو روز پیش که سوار قطار شده، حمام نرفته و اصلاح نکرده است. هر ساعت از خودش دور و دورتر می‌شود.»