کتاب کتاب های ممنوع اجتماعی

کتاب کتاب های ممنوع اجتماعی نوشتهٔ دان سووآ و ترجمهٔ طاهره رضایی و محسن حنیف است. انتشارات علمی و فرهنگی این کتاب را منتشر کرده است. این اثر دربارهٔ سرگذشت رمان‌های ممنوع‌شده به دلایل اجتماعی در آمریکا و جهان است.

درباره کتاب کتاب های ممنوع اجتماعی

دان سووآ در کتاب کتاب های ممنوع اجتماعی (Literature Suppressed on Social Grounds) بیان کرده است که دان پیشینۀ ممیزی در جهان عمری هم‌سنگ تاریخ مکتوب بشر دارد؛ با این حال، به‌نظر می‌رسد قدیم‌ترین سند بازمانده در این مورد، رسالۀ جمهوری افلاطون باشد. افلاطون در این رساله، ممیزی را یکی از اصول گریزناپذیر آرمان‌شهرش معرفی کرد. از دیدگاه این فیلسوف یونانی، تعیین معیارهای نویسندگی، یکی از مقوله‌های مهم در تعامل ادبیات با سیاست و اخلاق بود. پس از افلاطون، ارسطو فواید ادبیات و به‌ویژه نمایش تراژیک را با نگرشی روان‌کاوانه بررسی کرد. او برخلاف افلاطون ــ که قدیم‌ترین نمایندۀ دیدگاه عمل‌گرا به ادبیات و تفوّق محتوا بر شکل اثر بود ــ در مقام دفاع از ادبیات برآمد. مجادله دربارۀ فواید و مضرات ادبیات و نقش آن در تحقق یافتن آرمان‌شهر تا امروز ادامه داشته است؛ اما این مجادلات نه‌فقط بشر را به آرمان‌شهر رهنمون نکرده، بلکه گاه طعم حیات اندوهگین در کابوس‌آباد را نیز به او چشانده است. ممیزی و جدل بر سر آن، آن‌قدر اهمیت دارد که خود، انگیزۀ تألیف کتاب‌های متعدد شده است.

مجموعۀ چهارجلدی کتاب‌های ممنوعه از آثاری است که بخش مهمی از تاریخچۀ ممیزی کشورهای مختلف را در خود جای داده است. هریک از این چهار جلد به یک موضوع اختصاص یافته است که عبارت‌اند از: کتاب‌های ممنوعۀ سیاسی نوشتۀ نیکولاس جی. کارولایدز، کتاب‌های ممنوعۀ اجتماعی نوشتۀ دان بی. سوا، کتاب‌های ممنوعۀ اخلاقی نوشتۀ دان بی. سوا و کتاب‌های ممنوعۀ دینی نوشتۀ مارگارت بالد. این مجموعه که انتشارات فکتس آن فایل آن را در سال ۲۰۰۶ م منتشر کرد، نسخۀ جدید و به‌روزشده‌ای است که بخشی از آن دست‌مایۀ ترجمۀ کتاب حاضر را تشکیل می‌دهد.

این ترجمه دربرگیرندۀ بیش از ۴۰ رمان و سه نمایشنامۀ جهانی است که در کشورهای مختلف، عمدتاً به‌دلایل سیاسی ممیزی شده‌اند. در این اثر، مترجمان کوشیده‌اند به محتوای متن اصلی وفادار بمانند؛ با این حال، در مواردی اندک برخی جملات به‌دلیل مغایرت با هنجارهای جامعه تعدیل شده‌اند.

خواندن کتاب کتاب های ممنوع اجتماعی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران مطالعه در باب سانسور در ادبیات پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب کتاب های ممنوع اجتماعی

«اعتراضات به این رمان تا دهۀ نود ادامه پیدا کرد. در سال ۱۹۹۱، این رمان را در دبیرستان جامعه گری‌اسلیک (ایلینوی) به‌دلیل کفرگویی ممنوع کردند و در سال ۱۹۹۲ نیز، والدین دانش‌آموزان دبیرستان جامائیکا در شهر سیدول در ایالت ایلینوی به کفرگویی‌های متعدد و توصیف روابط جنسی پیش از ازدواج، خشونت حاکی از مصرف الکل و توصیف‌های روسپی‌گری در این رمان اعتراض کردند. سه مورد اعتراض مهم دیگر به این رمان نیز در سال ۱۹۹۲ اتفاق افتاد. در مدارس دولتی شهر واترلو در ایالت آیووا و کتابخانه‌های مدارس ناحیۀ دووال در ایالت فلوریدا برخی به این رمان به‌دلیل «توصیف‌های شهوت‌انگیز مسائل جنسی» و کفرگویی‌هایش اعتراض کردند و یکی از والدین دانش‌آموزان در شهر کارلایل در ایالت پنسیلوانیا نیز به‌دلیل اینکه از نظر او، اثری «غیراخلاقی» بود و کفرگویی‌های زیادی در آن وجود داشت، معترض شد. در سال ۱۹۹۳، والدین دانش‌آموزان ناحیۀ آموزشی کرونا ـ نورکو (کالیفرنیا) به استفاده از این رمان در فهرست دروس اجباری مدرسه اعتراض کردند؛ زیرا این رمان «حول فعالیت‌های نادرست» می‌چرخید. هیئت آموزشی مدرسه تصمیم گرفت این رمان را در مدرسه نگاه دارد؛ اما به معلمان توصیه کرد فهرست رمان‌های درسی جایگزینی هم داشته باشند تا درصورت مخالفت دانش‌آموزی با این رمان، آن را ارائه دهند. در سال ۱۹۹۴، در چند کلاس درس انگلیسی دبیرستانی در شهر نیوریچماند (ویسکانسین) به این رمان اعتراض کردند؛ اما این کتاب در مدرسه باقی ماند. در همین سال، در شهر گافس‌توان در ایالت نیوهمپشایر این رمان را که در فهرست دروس اجباری قرار داشت، از فهرست درسی مدارس حذف کردند؛ زیرا والدین شکایت کرده بودند که این رمان زبان «رکیکی» دارد و «سوءاستفاده‌های جنسی» شخصیت اصلی داستان را شرح می‌دهد.»