کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ فلسفه اروپایی در قرن بیستم

کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ فلسفه اروپایی در قرن بیستم نوشتهٔ گروه نویسندگان و ترجمهٔ گروه مترجمان است. گروه انتشاراتی ققنوس این کتاب را منتشر کرده است؛ جلد ۸ از مجموعهٔ «دانشنامهٔ فلسفهٔ استنفورد».

درباره کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ فلسفه اروپایی در قرن بیستم

کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ فلسفه اروپایی در قرن بیستم (The Stanford Encyclopedia of Philosophy) جلد ۸ از مجموعهٔ «دانشنامهٔ فلسفهٔ استنفورد» است. این کتاب نوشتهٔ زکری دیویس و آنتونی استاینباک و مایکل ویلر و جف ملپاس و ماوریتسیو پاسرین دنتروس و جیمز بومن و ویلیام رگ و برایان ترینور و بتینا برگو و برنارد داونهاور و دیوید پلاور و ایدرین جانستون و دانیل اسمیت و جان پروتوی و ترجمهٔ فرزاد جابرالانصار و سیدمسعود حسینی و وحید غلامی پور فرد و مریم خدادادی و سیدحسین حسینی و احسان پورخیری و ابوالفضل توکلی شاندیز و هیمن برین و سیدمحمدجواد سیدی است. این اثر شما را با افرادی مانند «یورگن هابرماس»، «هانس‌ - گئورگ گادامر»، «مارتین هایدگر»، «ژاک لکان» و «ژیل دولوز» آشنا می‌کند.

دانشگاه استنفورد انتشار این دانشنامه را در سال ۱۹۹۵ میلادی آغاز کرد. پس از مدتی متن کامل مقالات را در اینترنت در دسترس علاقه‌مندان قرار داد. کسانی که در تدوین این دانشنامهٔ بزرگ نقش دارند، از استادان و مؤلفان به‌نام در حوزهٔ فلسفه هستند. این دانشنامه به سرپرستی دکتر «ادوارد ن. زالتا» صدها مدخل دارد و یکی از بهترین راه‌ها برای آشنایی مقدماتی با مباحث فلسفی است. «مسعود علیا» در سال ۱۳۹۲ با همکاری انتشارات ققنوس، تصمیم به ترجمهٔ بعضی از مدخل‌های این دانشنامه گرفت. او به‌همراه مترجمانی نام‌آشنا آخرین ویراست مقالات دانشنامهٔ فلسفهٔ استنفورد را با حفظ سبک و زبان به پارسی برگرداند. انتشارات ققنوس این مجموعه را با کسب اجازه از گردانندگان این دانشنامه (به‌ویژه دکتر زالتا) منتشر کرده است. عناوین بعضی از این جلدها عبارت است از «مفهوم شر»، «فلسفهٔ دین»، «عقل به روایت کانت»، «زیبایی‌شناسی فمینیستی»، «ژاک لکان»، «اخلاق ارسطو»، «باروخ اسپینوزا»، «فیشته» و «پدیدارشناسی».

خواندن کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ فلسفه اروپایی در قرن بیستم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران مطالعه دربارهٔ فیلسوفان مشهور و مؤثر اروپا پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ فلسفه اروپایی در قرن بیستم

«هدف ریکور در مقاله‌ای بسیار مهم با عنوان «الگوی متن: در نظر آوردن کنش معنی‌دار به مثابه متن» (۶۷-[, ۱۴۶ از متن تا کنش From Text to Action ]) همعبارت است از تعیین مقومات ذاتی تمام کنش‌ها و هم نشان دادن این امر که کنش فهم‌پذیر است و موضوع مناسب علوم اجتماعی است. او برای انجام دادن این کار بحث خود را بر برداشت خویش از گفتار، یعنی زبان در مقام کاربرد، استوار می‌کند.

زبان در درون خویش منابعی دارد که امکان استفاده خلاقانه از آن را فراهم می‌آورد. دو شیوه مهم که قادر هستند بر این منابع پرتو بیفکنند عبارت‌اند از (الف) خلق استعاره و (ب) ساختن و پرداختن روایت. ریکور در قاعده استعاره استدلال می‌کند که دلیل این امر آن است که نوعی تخیل زایای زبانی در کار است که از طریق نیروی استعارت برای بیان چیزها به شیوه‌هایی تازه به تولید و بازتولید معنا می‌پردازد. به باور وی، استعاره‌های سرزنده، یعنی استعاره‌هایی که پیش‌پاافتاده نشده‌اند، شیوه تازه‌ای را برای نگریستن به مستعار له خود پیش پا می‌گذارند. این استعاره‌ها زبان را خلاقانه دگرگون می‌کنند. لذا، آرایه‌های بلاغی صرف نیستند. آن‌ها به‌خودی‌خود اهمیت راستینی از حیث شناخت دارند و ترجمه تحت‌اللفظی‌شان بی‌آن‌که پاره‌ای از آن‌ها [ ترجمه‌ناشده] برجای بماند امکان‌ناپذیر است. عمل روایتگری نیز به همین ترتیب با آفریدن پیرنگ‌ها و شخصیت‌های تازه، به خلق معانی نو می‌پردازد. به این ترتیب، آگاهی از آن منابع استعاری و روایی که در زبان سکنی دارند به معنای فهم این موضوع است که به‌رغم قوانین و قواعد فراوان حاکم بر کاربرد زبان، همواره امکان استفاده خلاقانه از آن برای آفریدن معانی تازه وجود دارد.

چهار ویژگی گفتار، به عنوان امری که از زبان به مثابه نوعی نظام متمایز است، برای قیاسی که ریکور بین متن و کنش کرده است اهمیت محوری دارند. اول این‌که نظام زبان بنا به فهم ساختارگرایان امری است صرفاً مجازی و از این رو بی‌زمان، اما گفتار همواره به شکل رویدادی واقعی در برهه خاصی از زمان رخ می‌دهد. دوم این‌که نظام زبان خودبسنده است، اما گفتار همواره به اشخاصی که می‌گویند یا می‌نویسند و همچنین کسانی که می‌شنوند یا می‌خوانند ارجاع دارد.سومین ویژگی آن است که هرچند نظام زبان شرطی لازم برای برقراری ارتباط است چرا که رمزگان ارتباطی را به دست می‌دهد، اما خود ارتباط برقرار نمی‌کند.»