کتاب سنت زیباشناسی فرانسوی در عصر روشنگری

کتاب الکترونیکی «سنت زیباشناسی فرانسوی در عصر روشنگری» نوشتهٔ ژاک موریزو و فرانسیس کلمن و پل گایر با ترجمهٔ داود میرزایی در نشر فرهنگ معاصر چاپ شده است. کتاب سنت زیباشناسی فرانسوی در عصر روشنگری، به معرفی و تحلیل اندیشه‌ها و جریان‌های فکری زیباشناختی در فرانسه طی قرن هجدهم می‌پردازد.

درباره کتاب سنت زیباشناسی فرانسوی در عصر روشنگری

هر پژوهشی در تاریخ زیباشناسی جدید، برای این‌که عقیم نماند، چاره‌ای جز این ندارد که افزون‌بر بریتانیا و آلمان، به یکی دیگر از ۳ آبشخور اصلی آن در قرن هجدهم، یعنی فرانسه نیز توجه کند. این کتاب که به مباحث فلسفی و هنر در دوران روشنگری فرانسه می‌پردازد، منبع مناسبی برای مطالعهٔ تاریخی و فرهنگی این دوران محسوب می‌شود. این دوران، که به پیشرفت‌های چشمگیر آن در حوزه‌های فلسفه، علم و هنر شناخته می‌شود، تأثیرات عمیقی بر نحوهٔ درک و تفسیر زیبایی و هنر گذاشته است. کتاب سنت زیباشناسی فرانسوی در عصر روشنگری با بررسی آثار فیلسوفان و هنرمندان آن دوران، به خوانندگان امکان می‌دهد تا درک بهتری از زمینه‌های فکری و فرهنگی که به شکل‌گیری زیباشناسی مدرن منجر شده‌اند، داشته باشند.

سهم فرانسه در زیباشناسی قرن هجدهم، نتیجهٔ ۲ عامل بود: اولی استفادهٔ گسترده از زبان فرانسه در میان فرهیختگان پس از افول زبان لاتین، پیش از نفوذ فزایندهٔ زبان انگلیسی و دومی وجود فرهنگ روشنفکری میان نویسندگان و نظریه‌پردازان. واژهٔ «فیلسوف» در فرانسهٔ قرن هجدهم، افزون‌بر اندیشمندانی چون دکارت و لاک، به گروه جدیدی از نویسندگان نیز اطلاق می‌شد که به‌خوبی قادر بودند تحلیل عقلانی، ادبیات و تفسیر اجتماعی را با هم بیامیزند. ولتر و دیدرو، ۲ نمونهٔ بارز از این‌ دست نویسندگان بودند. کتاب سنت زیباشناسی فرانسوی در عصر روشنگری به‌ تفصیل به این مباحث می‌پردازد.

کتاب سنت زیباشناسی فرانسوی در عصر روشنگری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به دانشجویان و دوستداران رشته‌های فلسفه، تاریخ هنر و زیبایی‌شناسی پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب سنت زیباشناسی فرانسوی در عصر روشنگری

«ممکن است این‌گونه به نظر برسد که انگار پیشرفت نظریهٔ زیباشناختی فرانسوی در قرن هجدهم کاملاً به دست دوبو صورت گرفته است و این‌که در این سنت، چیز بیشتری دربارهٔ اهمیت واکنش سوبژکتیو ما به هنر و اهمیت ادراک‌ها و دریافت‌های حسی (درمقابل ایده‌های انتزاعی) برای گفتن وجود ندارد. باوجوداین، گرچه چاره‌ای جز بازگشت به سوبژکتیویسم و حس‌گرایی نبود، ولی عقل‌باوری کاملاً صحنه را خالی نکرد. تأثیر دکارتیسم‌ــ یا همان اندیشهٔ عقل‌باورانه‌ــ هم‌چنان بر جهان فرانسوی‌زبان حکم‌فرما بود. خود دکارت مطالب کمی دربارهٔ مسائل زیباشناختی نوشته بود، حتی در رسالهٔ زبدهٔ موسیقی نیز به امکان تحلیل راستینِ واکنش‌های زیباشناختی به‌دیدهٔ تردید می‌نگریست؛ زیرا، از نظر او، امر زیبا و امر لذت‌بخش «معنایی جز نسبت خاصِ داوری ما با ابژهٔ داوری ندارند و نمی‌توانند مقدار معین پیمایش‌پذیری داشته باشند.» بااین‌حال، اندیشهٔ نظام‌مند او نتایجی برای این حوزه در پی داشت. ازآن‌میان، مشخصاً می‌توان به تأثیر ساخت‌وکارِ انفعالات در قیافه‌شناسی (لبرون) یا بیانِ حالات (رامو) اشاره کرد. هنر باید محمل ایده‌آلی برای مطالعهٔ «اتحاد نفس و بدن» باشد، هرچند این اتحاد برای نخستین بار در نظریه‌های عقل‌باورانهٔ هنر مطرح نشد.

ایدهٔ دیگری که نقشی در پیشرفت مداوم زیباشناسی بازی می‌کند، رابطهٔ رده‌بندی هنرها بر اساس نظام ارزش‌گذاری آن‌هاست. هم‌چون سایر حوزه‌ها، هنر نیز رده‌های ثابتی داشت که ورای تنوع آثار و تغییرپذیری نگرش‌های انسانی بود. محتوای این رده‌ها، درواقع، هنجاری است و نه توصیفی. پیامد مستقیم چنین رویکردی به رده‌بندی هنرها، بازگشت به مسئلهٔ ابژکتیو امر زیباست، جدا از عملکرد سوبژکتیو ذوق.»