کتاب کلیدهای پرورش هوش اخلاقی در کودکان و نوجوانان

کتاب کلیدهای پرورش هوش اخلاقی در کودکان و نوجوانان نوشته دکتر میشل بُربا با ترجمهٔ فرناز فرود در انتشارات صابرین چاپ شده است.

درباره کتاب کلیدهای پرورش هوش اخلاقی در کودکان و نوجوانان

مسئله تبیین علمی و روان‌شناختی مراحل شکل‌گیری اخلاقی در کودکان و روشهای عملی پرورش ارزشهای اخلاقی در محیط‌های رسمی و غیررسمی از جدیدترین مباحثی است که از دهه هفتاد به این‌سو جزء جدی‌ترین و عمده‌ترین مقوله‌های روان‌شناسان تربیتی کودک قرار گرفته است. یکی از ویژگی‌های کتاب حاضر، نگاه تحولی به مفاهیم و ارزش‌های اخلاقی در طول دوران رشد است. نویسنده با استفاده از آخرین یافته‌های روان‌شناختی در قلمرو رشد کودک تلاش نموده است تا هریک از خصوصیات هفتگانه رشد اخلاقی را از بدو تولد تا پایان دوره نوجوانی مطابق با مراحل تحول روانی تبیین کند، تا والدین با آگاهی از روند شکل‌گیری مفاهیم اخلاقی نظیر همدردی، مهربانی، بردباری، خویشتن‌داری، احترام، وجدان و انصاف در فرزندان خود متناسب با هر مرحله راهکارهای تربیتی را انتخاب کنند. اما هوش اخلاقی چیست؟ چگونه شکل می‌گیرد؟ کارکرد آن چیست؟ آیا روشهایی برای پرورش آن وجود دارد؟ عوامل مؤثر در هوش اخلاقی کدامند؟ آیا هوش اخلاقی یک مقوله فطری است یا اکتسابی؟ نقش وراثت و محیط در شکل‌دهی هوش اخلاقی چگونه است؟ آیا هوش اخلاقی نیز مانند سایر مفاهیم ذهنی و عاطفی واجد مراحل و دوره‌های خاصی است؟ کتاب کلیدهای پرورش هوش اخلاقی در کودکان و نوجوانان تلاش دارد به این سؤالات و دغدغه‌ها پاسخ گوید.

کتاب کلیدهای پرورش هوش اخلاقی در کودکان و نوجوانان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به معلمان مدارس و والدین پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب کلیدهای پرورش هوش اخلاقی در کودکان و نوجوانان

«با احساسهای فرزندتان هماهنگ شوید و با همدلی به آنها گوش دهید.

معمولاً نخستین بخش برای والدین از همه دشوارتر است. باید با آرامش و با چشم، گوش و دلتان به فرزندتان گوش دهید و پیام بدن او را دریافت کنید. معمولاً حرکات و ژست‌ها بسیار گویاتر از کلمات کودک هستند. برای نمونه، آیا او زیر فشار است یا ذوق زده، عصبانی است و یا کلافه؟ کار شما این است که اطلاعات جمع کنید تا بفهمید چه چیزی او را آزار می‌دهد. کارشناسان می‌گویند قطعی‌ترین راه برای جلوگیری از درددل کردن فرزندتان این است که احساساتش را دست کم بگیرید و برای نمونه بگویید: «این که چیزی نبود که این همه عصبانی شدی!» یا «تو دیگه بزرگ شدی و نباید این‌طوری برنجی!». پس حامی فرزندتان باشید، او را قضاوت نکنید و عواطفش را دست کم نگیرید. گاهی کوتاه‌ترین کلمات مانند «واقعا»، «جدا؟» یا «عجب!» بیشتر از هر عبارت دیگری علاقه شما را نشان می‌دهند و کودکتان را به ادامه گفت‌وگو تشویق می‌کنند.

۲ . علت احساس را مشخص کنید. بخش دوم این است که مشخص و قبول کنید چه شرایطی موجب شده فرزندتان دچار چنین احساسی شود. گاهی به سادگی می‌توانید علت احساس او را تشخیص دهید و گاهی باید چند سؤال بپرسید تا مطمئن شوید که علت را فهمیده‌اید. پس از آنکه مورد را کشف کردید، آن را مشخص کنید: «هنگامی که می‌بینی تمرین فوتبال داری»، یا «هنگامی که باید برای مت۳۸ صبر کنی تا او به تو خبر بدهد که به نزد تو می‌آید...».

۳ . براحساس کودک نام بگذارید. سومین بخش این است که برعاطفه‌ای که به نظر شما فرزندتان احساس می‌کند، نام بگذارید و آن را به فرزندتان بگویید. شاید این گام ساده به نظر برسد، اما بسیار قدرتمند است، زیرا نشان می‌دهد که شما احساس کودکتان را درک می‌کنید. کودکان بسیاری همین که بدانند شما وضعیت آنها را درک می‌کنید، حالشان بهتر می‌شود. علاوه براین، نام‌گذاری به کودکتان کمک می‌کند تا واژگان عاطفی بیشتری را در دسترس داشته باشد. برای نمونه، «عصبی به نظر می‌رسی»، «آیا احساس آزردگی داری؟»، «آیا کلافه هستی؟»

۴ . بر طبق نیاز کودک به نتیجه برسید. بخش پایانی این است که به کودکتان کمک کنید تا نیاز عاطفی‌اش را برطرف کند. معمولاً وقتی پاسخی می‌دهید که نشانگر همدلی شما با گرفتاری اوست، بسیار مفید است: «می‌فهمم که چرا چنین احساسی داری» یا «اگر این اتفاق برای من می‌افتاد، من هم همین احساس را پیدا می‌کردم.» گاهی ممکن است فرزندتان بخواهد در پیدا کردن راه‌حل به او کمک کنید و گاهی فقط می‌خواهد بشنود که شما نیاز یا خواسته او را درک می‌کنید. همیشه می‌توانید بپرسید: «می‌خواهی برای حل این مشکل گفت‌وگو کنیم؟»