کتاب مطالعاتی در آثار جامعه شناسان کلاسیک (جلد اول)

کتاب مطالعاتی در آثار جامعه شناسان کلاسیک (جلد اول) نوشتهٔ ریمون بودن و ترجمهٔ باقر پرهام است. نشر مرکز این کتاب را روانهٔ بازار کرده است.

درباره کتاب مطالعاتی در آثار جامعه شناسان کلاسیک (جلد اول)

کتاب مطالعاتی در آثار جامعه شناسان کلاسیک (جلد اول) حاوی مقاله‌هایی درباره‌ٔ بعضی از جامعه‌شناسان کلاسیک مانند «آدام اسمیت»، «ماکس شلر»، «گابریل تارد»، «توکویل»، «دورکیم»، «ماکس وبر»، «زیمل»، «پارتو» و «لازارسفلد» است. هدف هیچ‌یک از این متونْ معرفی کلِ آثار جامعه‌شناسانِ موردبحث در این مجموعه نیست؛ در هر یک از این مقاله‌ها، برعکس، جنبه‌ای خاص یا موضوع معینی از آثار این جامعه‌شناسان مطرح شده است و کوشیده شده اهمیتِ کنونی آن برای علوم اجتماعی نشان داده شود. آثار این متفکران نه به‌عنوان آفرینندگان یک دستگاه یا آیین فکری یا یک بینـش کلی از جامعه، بلکه به‌عنـوان تلاش‌هایی بـرای تبییـن برخی پدیده‌های پرسش‌انگیز اجتماعی در نظر گرفته شده است.

ریمون بودُن می‌خواهد ببیند اهمیتِ برخی استنباط‌ها، برخی تحلیل‌ها، برخی جهت‌گیری‌های پیشنهادی این جامعه‌شناسانِ کلاسیک از نظر تحلیل و ادراک پدیده‌های اجتماعی چیست؛ به عبارت دیگر، هدف او این نبوده است که آثار این مؤلفان را به‌عنوان آثار متفکرانی در نظر بگیرد که گویا درصدد ایجادِ نوعی دستگاه فکری، نوعی «بینش از جامعه» یا نوعی آیین فکری بوده‌اند، بلکه هدف او این است که آن آثار را همچون اثر دانش‌پژوهانی در نظر بگیرد که خواسته‌اند در باب پدیده‌هایی معمایی تبیین‌هایی قانع‌کننده ارائه دهند؛ مثل نقشی که هر اهل علمی برای خودش قائل است؛ مؤلفانی که از خود پرسیده‌اند بهترین وسیله‌ها برای رسیدن به چنین مقصودی کدامند و چگونه می‌توان آن‌ها را به کار بست.

خواندن کتاب مطالعاتی در آثار جامعه شناسان کلاسیک (جلد اول) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به دوستداران حوزهٔ جامعه‌شناسی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب مطالعاتی در آثار جامعه شناسان کلاسیک (جلد اول)

«زیمل بنا را بر این می‌گذارد که همه چیزهای بااهمیت از دیدگاه تاریخی مظهر یا فرآورده پدیده‌های روانی‌اند. تونلِ سن‌گوتارد (Saint-Gothard) یک شیئ مادی است. امّا وجود این شیئ مادی نتیجه برخی تصمیم‌هاست که خودِ آنها پاسخگوی بعضی نیات بوده‌اند. پس، تبیینِ وجود تونلِ سن‌گوتارد برمی‌گردد به این‌که ببینیم آن نیات و تصمیم‌ها چه بوده، یعنی برمی‌گردد به این‌که محتوای آگاهی‌هایی را که تونل مورد بحث محصول آنهاست بازسازی کنیم. موضوع تاریخ، چنانکه زیمل در همان نخستین جمله‌ها و عبارات کتاب‌اش برای ما شرح می‌دهد، عبارت است از (پی بردن به) «تصورات و احساساتِ کنشگران صحنه تاریخ». و می‌افزاید که «فرآیندهای مشاهده شدنی، اعم از سیاسی یا اجتماعی، اقتصادی یا دینی، حقوقی یا فنّی، تنها از آن رو برای ما درک شدنی می‌نمایند که خودْ نتیجه علل و فرآیندهایی روانی‌اند.» در این عبارات همه واژه‌های به کار رفته اهمیت دارند: فرآیندهای «خارجی» (ussere Vorgnge)، فرآیندهای مشاهده شدنی فقط در صورتی درک شدنی‌اند که آنها را در حکم فرآیندهای روانی تلقی کنیم. بدین‌سان، این امر واقع که مناسبات تولیدی ــ و مثال مناسبات تولیدی را خودِ زیمل است که در کتاب‌اش پیش می‌کشد ــ در طول زمان تحول می‌یابند خودْ نتیجه اعمال آدمیان است و خودِ این اعمال نیز محصول فرآیندهای روانی‌یی هستند که در نزد کنشگران اجتماعی شکل می‌گیرند و توسعه می‌یابند. ولی، از سوی دیگر، این فرآیندهای روانی تابع اوضاع و احوالی‌اند که کنشگران صحنه اجتماعی در گذشته در آنها قرار داشته‌اند، و محصول وضعیت و زیست بومی‌اند که آن کنشگران در حال حاضر در آن به سر می‌برند. از آنجا که این اوضاع و احوال، این وضعیت و زیست بوم مورد بحث، خودْ از داده‌های خارجی‌اند که وجودشان بر کنشگر صحنه اجتماعی تحمیل می‌شود، باید آنها را علل «حرکات روانی» تلقی کرد. در این‌جا، زیمل، به زبان خودش، مایه فکری اصلی کتاب‌اش را، در همان صفحات نخست، بیان می‌دارد، مایه‌ای که از آن پس در سراسر کتاب با دقت هرچه بیشتر بسط می‌یابد و اصول و نتایج‌اش تا آخرین عبارتِ کتاب بررسی می‌شود.»