کتاب هنر تحقیق علمی

در کتاب «هنر تحقیق علمی» که نخستین ویرایش آن در اواخر سده بیستم منتشر شد، و.ا.ب. بِوِریج (ویلیام‌ یان‌ بردمور بوریج) رشد ادراک شهودی را در شخصیت و پژوهش‌های دانشمندان بررسی می‌کند و تصویری دقیق از چگونگی آغاز و انجام تحقیق علمی در اختیار علاقمندان قرار می‌دهد. هدف نویسنده این است که نشان‌دهد ذهن انسان را چگونه می‌توان به بهترین شیوه ممکن برای انجام فرآیندهای کشف علمی به کار گرفت. به همین دلیل، این کتاب بر «عامل انسان» یعنی شخص دانشمند تمرکز می‌کند.

این کتاب اصول بنیادی و شیوه‌های ذهنی مشترک بین انواع پژوهش را به خواننده معرفی می‌کند. پروفسور بِوِریج درباره اکتشاف بزرگ بحث می‌کند و تجربه‌های دانشمندان بسیاری را در اینجا باز می‌گوید. ارزش کتاب هنر تحقیق علمی، دوری گزیدن آن از هرگونه پیشداوری است. نویسنده با برخورداری از ذهنی آزاد و جهانی، پژوهش علمی را همچون هنری خلاق بررسی می‌کند. این کتاب با نثری شیوا نگارش یافته‌است ارزش آن را دارد که توسط افراد بسیاری خوانده شود. بسیاری از جملات نویسنده ارزش آن را دارند که در تمام رسالات علمی و پژوهشی نقل شوند.

نویسنده تمام مراحل علمی کشف علمی ( استدلال، تصادف، شهود و راهبردها) را موشکافانه بررسی می‌کند. جنبه تحسین برانگیز نویسنده در آن است که وی می‌کوشد پرده اسرارآمیز علم را بالا بزند و فعالیت‌های پژوهشی خود و دانشمندان همکارش را در معرض دید خوانندگان قرار دهد. از دیگر مهارت‌های برجسته نویسنده آن است که آن‌چه را که اکثر آزمایش‌گران دیر یا زود به طور مبهم درمی‌یابند، با کلمات و عبارات ساده و روشن بیان می‌کند. جالب‌تر از آن، گنجاندن این همه دانش مرتبط با پژوهش و انتشار آن در قالب یک کتاب است. بهترین کاری که هر محقق، در هر مقامی، می تواند انجام دهد خواندن و بازخواندن این کتاب است.