کتاب تاریخ ایران در عصر افشاریه و زندیه

کتاب تاریخ ایران در عصر افشاریه و زندیه اثری از فاطمه دفتری است که در بنگاه ترحمه و نشر کتاب پارسه به چاپ رسیده است. این کتاب به بررسی تاریخ ایران در دوره سلطنت پادشاهان افشار و زندی می‌پردازد.

درباره کتاب تاریخ ایران در عصر افشاریه و زندیه

سلسله افشاریان یکی از سلسله‌های ایرانی بود که در میانه سده هجدهم میلادی، بر ایران حکومت کرد. نادرشاه افشار در سال ۱۷۳۶ میلادی این سلسله را بنیان نهاد. این کار با کشتن چهارمین شاه هوتکیان اشرف افغان و خلع شاه صفوی از سلطنت، انجام شد.

سلسله زندیان لر تبارهایی بودند که پس از فروپاشی شاهنشاهی افشاریان روی کار آمدند و ۴۵ سال در ایران حکومت کردند تا زمانی که دودمان قاجار روی کار آمدند. ارگ کریم‌خان، بازار وکیل، حمام وکیل و مسجد وکیل در شهر شیراز از جمله بناهایی هستند که از دوران حکومت وی به یادگار مانده‌است.

فاطمه دفتری در کتاب تاریخ ایران در عصر افشاریه و زندیه به بررسی تاریخ کشور ایران در زمان سلطنت این دو سلسله پرداخته است و گزارش تاریخی دقیقی از آن دوران به ما می‌دهد. 

کتاب تاریخ ایران در عصر افشاریه و زندیه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم 

خواندن کتاب تاریخ ایران در عصر افشاریه و زندیه را به تمام علاقه‌مندان به تاریخ ایران پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب تاریخ ایران در عصر افشاریه و زندیه

 جنگ ایران و عثمانی

با ظهور دولت صفویه و رسمی شدن مذهب شیعه در ایران، جنگ‌های متعددی با پشتوانهٔ مذهبی، میان دو کشور روی داد که در سال ۱۰۴۹ قمری، در زمان شاه‌عباس دوم با انعقاد (قرارداد زهاب) تقریباً به مدت یک قرن به این جنگ‌ها خاتمه داده شد.

این قرارداد که بر اساس مصلحت زمان منعقد شده بود، با بروز ضعف در سلسلهٔ صفویه اثر خود را از دست داد و اختلاف میان دو دولت دوباره از سر گرفته شد. اولین نشانهٔ دخالت عثمانی‌ها در ایران، در مسئلهٔ داغستان بروز کرد. تعصبات شیعی صفویه، آزار و اذیت سنی‌مذهبانِ شیروان و داغستان را در پی داشت. این امر به نزدیکی ایشان به دولت عثمانی و سرانجام قتل‌عام شیعیان داغستان منجر شد. این اقدام عثمانی دخالت مستقیم در امور داخلی کشوری مستقل به شمار می‌آمد و سلسله صفویه که در آستانهٔ سقوط قرار گرفته بود، توان اعتراض به این امر را نداشت.

در سال ۱۱۳۴ قمری دربار عثمانی سفیری به نام درّی افندی را به ایران اعزام کرد تا از اوضاع داخلی آن اطلاعات جامعی تهیه کند. دامادابراهیم‌پاشا، وزیر دربار عثمانی، بر اساس گزارش‌های وی از سقوط قریب‌الوقوع صفویان اطلاع یافت و در صدد برآمد به ایران حمله کند. در آغاز انتظار می‌رفت با روی کار آمدن محمود افغان، به دلیل اشتراکات مذهبی میان ایشان و ترک‌ها، سرزمین ایران به‌راحتی تحت سلطهٔ خلیفهٔ مسلمین در عثمانی قرار گیرد، اما حوادث به‌گونه‌ای متفاوت از آنچه انتظار داشتند پیش رفت و محمود افغان به هیچ عنوان حاضر به پذیرش حاکمیت ترک‌ها نبود و اشتراک مذهب خود به عاملی بازدارنده و مانعی بزرگ برای سنیان عثمانی تبدیل شد ــ عثمانیانی که تا کنون به بهانهٔ جهاد علیه شیعیان، سربازان خود را برای جنگ تشویق می‌کردند. به همین دلیل دولتمردان عثمانی برای یافتن توجیهی مناسب برای حمله به ایران، از علمای اهل سنت کسب تکلیف کردند. ایشان فتوا دادند که (مردهای‌شان باید از دم تیغ گذرانده شوند و زنان و کودکان‌شان به اسارت در آیند و اموال‌شان به غارت رود.) به‌این‌ترتیب ترک‌ها در ظاهر به بهانهٔ اختلافات مذهبی، اما در واقع به جبران سرزمین‌هایی که بر اساس (معاهدهٔ پاساروتس)، در سال ۱۱۳۰ قمری در اروپا از دست داده بودند و نیز برای پر کردن خزانهٔ تهی عثمانی و کاهش فشار مالیاتی بر مردم، مرزهای غربی ایران را مورد تجاوز قرار دادند. این بود که به حکام ایالات شرقی آناتولی دستور رسید نیروهای خود را جمع، و بی‌درنگ به‌سوی ایران حرکت کنند. دولت عثمانی هدف خود را اخراج افغان‌ها و روس‌ها از ایران، بازپس‌گیری بخش‌هایی از خاک عثمانی و استقرار مذهب تسنن به‌جای تشیع در سراسر این کشور اعلام کرد.

ارتش عثمانی از سه نقطه ایران را مورد حمله قرار داد: جبههٔ قفقاز که از قارص و دیاربکر حرکت کرد و توانست شهرهای تفلیس، گوری، گنجه، لوری، ایروان و نخجوان را به تصرف درآورد. جبههٔ غرب که به عراق عجم حمله کرد، با کمک سربازان کرد سنی‌مذهب منطقه شهرهای کرمانشاه، لرستان و همدان و سپس اردلان و مراغه را به تصرف در آورد، و جبههٔ آذربایجان که به فرماندهی کوپرولوزاده عبدالله‌پاشا شهرهای خوی، خوشچی، تسوج، مرند، تبریز، ارومیه و اردبیل را تسخیر کرد.