کتاب آموک و راز

کتاب آموک و راز (Amok / Erzähler)، متشکل از دو داستان از اشتفان تسوایگ است که بنگاه ترجمه و نشر کتاب پارسه آن‌ها را با ترجمه رحمت الهی منتشر کرده است. تنهایی، میل به سلطه و کشمکش میان مسئولیت و خواسته‌های شخصی، از موضوع‌هایی هستند که در داستان آموک برجسته می‌شوند. ملاقات شبانه‌ی دو مسافر روی عرشه‌ی کشتی، راه را برای شنیدن سرگذشت پزشکی باز می‌کند که معنای کمک‌کردن به دیگری برایش به پرسشی دردناک تبدیل شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آموک و راز

کتاب آموک و راز اثر اشتفان تسوایگ، شامل دو داستان آموک و راز است. داستان آموک، کشمکش‌های درونی یک پزشک را در مرکز توجه قرار می‌دهد. راوی نخست، مسافری است که از ازدحام و سروصدای کشتی به خلوت شبانه‌ی عرشه پناه می‌برد. او در تاریکی با مردی آشنا می‌شود که از دیگران فاصله گرفته اما دیگر طاقت خاموشی ندارد. این آشنایی، روایت را از مشاهده‌ی رفتار یک غریبه به شنیدن اعتراف‌های او می‌برد. تسوایگ از خلال مکث‌ها، تکرارها و تغییر لحن مرد، فاصله‌ی میان نیاز به سخن‌گفتن و ترس از آشکارشدن را نشان می‌دهد.

کتاب آموک و راز در داستان نخست، مسئولیت حرفه‌ای را در برابر غرور، میل به تسلط و نیاز به تأییدشدن قرار می‌دهد. پزشک، یاری‌رساندن به بیماران را مایه‌ی رضایت خود می‌داند اما هنگام مواجهه با زنی که حاضر نیست درماندگی نشان دهد، رفتارش تغییر می‌کند. پرسش اصلی فقط این نیست که او چه تصمیمی می‌گیرد؛ روایت زمینه‌های عاطفی آن تصمیم و توضیح‌هایی را نیز نشان می‌دهد که مرد برای رفتار خود می‌آورد.

محیط استوایی، دوری از زندگی آشنا و انزوای طولانی، در توصیف تجربه‌ی پزشک حضور پررنگی دارند. تصویرهای او از مردم بومی نیز مناسبات نابرابر محیط استعماری را آشکار می‌کنند و باید در پیوند با نگاه همین شخصیت خوانده شوند. فضای بسته‌ی اتاق کشتی در برابر گستردگی دریا قرار می‌گیرد؛ همان‌طور که آشفتگی اعتراف‌کننده در برابر سکوت شنونده دیده می‌شود. خواننده، سرگذشت پزشک را از زبان خود او می‌شنود و همزمان با این سؤال روبه‌رو می‌شود که توضیح‌دادن رنج شخصی تا کجا به فهم رفتار کمک می‌کند و از کجا به توجیه آسیب‌رساندن تبدیل می‌شود.

خلاصه کتاب آموک و راز

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

راوی داستان آموک، در سفر بازگشت به اروپا، برای دورماندن از شلوغی کشتی شب‌ها بیدار می‌ماند. او در گوشه‌ای تاریک از عرشه با مردی منزوی برخورد می‌کند که ابتدا خواهان پنهان‌ماندن حضور خود است. مرد در دیدار بعدی، نیازش به حرف‌زدن را آشکار می‌کند و از راوی می‌خواهد سرگذشتش را بشنود. او پزشکی است که پس از گرفتاری در اروپا، کار در مستعمرات هلند را پذیرفته و سال‌هایی طولانی را در منطقه‌ای دورافتاده گذرانده است.

ورود زنی برای درخواست کمکی پزشکی، زندگی یکنواخت او را برهم می‌زند. برخورد آن‌ها به جدالی بر سر اختیار و غرور تبدیل می‌شود. پزشک پس از این ملاقات، گرفتار اشتیاقی مهارنشدنی برای پیداکردن زن و جبران رفتار خود می‌شود؛ اشتیاقی که تشخیص مرز میان کمک‌کردن و تحمیل خواسته‌ی شخصی را دشوار می‌کند.

چرا باید کتاب آموک و راز را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب آموک و راز را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• اعتراف‌های پزشک، امکان بررسی فاصله‌ی میان تصویر شخص از خودش و رفتارش را فراهم می‌کنند.
• کشمکش بیمار و پزشک، پرسش‌هایی درباره‌ی قدرت و مسئولیت در رابطه‌ی درمانی پیش می‌کشد.
• تغییر جایگاه راوی از مسافر به شنونده، نقش اعتماد و سکوت را در آشکارشدن یک سرگذشت نشان می‌دهد.

خواندن کتاب آموک و راز را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب آموک و راز به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به داستان‌های روان‌شناختی و اعتراف‌محور.
• خوانندگانی که به تعارض‌های اخلاقی شخصیت‌ها توجه دارند.
• مخاطبانی که به بررسی پیوند انزوا، غرور و رفتار آسیب‌زا علاقه‌مندند.
• دوستداران داستان‌هایی که تعلیق را از گفت‌وگو و خاطره‌گویی می‌سازند.

درباره اشتفان تسوایگ

اشتفان تسوایگ (Stefan Zweig) (۱۸۸۱-۱۹۴۲)، رمان‌نویس، نمایش‌نامه‌نویس، زندگی‌نامه‌نویس و روزنامه‌نگار اتریشی بود. او در وین در خانواده‌ای متمکن و فرهنگ‌دوست زاده شد و پس از گذراندن دوره‌ی دانشگاهی در رشته‌ی فلسفه در دانشگاه وین، در سال ۱۹۰۴ با نگارش رساله‌ای درباره‌ی آرای هیپولیت تن مدرک دکترای خود را دریافت کرد. تسوایگ از پرخواننده‌ترین نویسندگان دهه‌های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ در سراسر اروپا و جهان بود و آثارش به ظرافت در تحلیل روان‌شناختی شخصیت‌ها، صلح‌طلبی و انسان‌گرایی ژرف شهرت داشتند.

با صعود نازیسم در آلمان و پیش از الحاق اتریش، تسوایگ در سال ۱۹۳۴ ناچار به ترک وطن شد و به انگلستان پناه برد و سپس تابعیت این کشور را پذیرفت. با گسترش دامنه‌ی جنگ جهانی دوم، او پس از سفرهایی به ایالات متحده و چند کشور آمریکای لاتین، در سال ۱۹۴۰ به‌ همراه همسرش لوته آلتمن در پتروپولیسِ برزیل اقامت گزید؛ جایی که واپسین اثر و حدیث نفس خود، خودزندگی‌نامه‌ی «جهان دیروز: خاطرات یک اروپایی» را در رثای فروپاشی تمدن و فرهنگ مدارای اروپایی پیش از جنگ به رشته‌ی تحریر درآورد.

کارنامه‌ی ادبی تسوایگ دربرگیرنده‌ی رمان‌ها و نوول‌های روان‌شناختی‌ای چون «آشفتگی احساسات»، «دختر دفتر پستی»، «بیست‌وچهار ساعت از زندگی یک زن»، «نامه‌ی زنی ناشناس» و «داستان شطرنج» است. او همچنین در نگارش تک‌نگاری‌ها و زندگی‌نامه‌های تاریخی تبحر داشت که از نمونه‌های شاخص آن می‌توان به «سه استاد سخن: بالزاک، دیکنز، داستایفسکی»، «وجدان بیدار» (روایتی از ایستادگی کاستلیو در برابر کالون)، «بره‌ی مرد فقیر» و شرح احوال شخصیت‌هایی چون اراسموس روتردامی، ژوزف فوشه و ماری آنتوانت اشاره نمود.

چه نسخه‌های دیگری از کتاب آموک و راز منتشر شده است؟

• کتاب آموک، ترجمه‌ی جواد شیخ الاسلامی، نشر توس

بخشی از کتاب آموک و راز

«در موقع خالی‌کردن محصولات کشتی بزرگ اقیانوس‌پیمایی که در مارس ۱۹۱۲ در بندر ناپل لنگر انداخته بود واقعه‌ای بس تعجب‌آور اتفاق افتاد. روزنامه‌های آن زمان اخبار خیالی جالب توجهی راجع به واقعهٔ مزبور انتشار دادند.

من و دیگر مسافرین کشتی نمی‌توانستیم شاهدی برای علت وقوع آن پیشامد نادر و عجیب باشیم، زیرا حادثهٔ ذکرشده در شب و مه و تاریکی و درحالی‌که کشتی زغال بارگیری می‌کرد واقع شد و همهٔ مسافرین برای برکناربودن از جنجال به شهر رفته و در کافه یا تئاتر وقت می‌گذراندند. ولی من همین‌قدر می‌دانم که برای توضیح حقیقت و علت آن واقعه شرح منظرهٔ متأثرکنندهٔ زیر کافی خواهد بود.

این تراژدی را نمی‌توانستم در آن موقع آشکارا تشریح کنم ولی اکنون گذشتن سال‌های زیاد به من اجازه می‌دهد که اطمینان کرده و عین مصاحبه‌ای که رابطهٔ مستقیم با علت آن حادثه دارد بنگارم.

وقتی که می‌خواستم از دفتر نمایندگی کشتی‌رانی واقع در کلکته جهت مراجعت به اروپا در کشتی «اقیانوس» بلیطی خریداری کنم، فروشندهٔ بلیط مانند کسی که امیدواری ندارد مرتباً شانه‌های خود را حرکت می‌داد. زیرا می‌دانست که تهیه‌کردن حتی یک محل خالی هم در کشتی میسر نیست و کشتی مزبور مخصوصاً در این موقع که فصل بارانی پایان یافته است از استرالیا به بعد کلیه جاها را می‌فروشد، و دفتر نمایندگی در کلکته برای قول‌دادن قطعی به مسافرین ناچار بایستی منتظر تلگراف از سنگاپور باشد.»