کتاب پاپ و مرتد

کتاب پاپ و مرتد نوشتهٔ مایکل وایت و ترجمهٔ فروغ پوریاوری است. نشر ثالث این کتاب را روانهٔ بازار کرده است. این اثر، روایتی از زندگی «جوردانو برونو» است؛ دانشمند و کشیشی حقیقت‌جو که در مقام یک نویسنده و عارف، به همه‌فهم کردن و ترویج «سنت هرمسی»، یعنی علوم خفیّه کمک کرده بود و مورد خشم و غضب پاپِ دوران خود نیز بود.

درباره کتاب پاپ و مرتد

کتاب پاپ و مرتد، روایتی از زندگی و مرگ «جوردانو برونو»، یک کشیش روشنفکر و حقیقت‌جو است. این شخصیت، در قرن ۱۶ میلادی، زیر شکنجه‌های وحشتناکی به دستورِ «پاپ کلمنت هشتم» تا آخرین‌دَم مقاومت کرد و تسلیم نشد.

حتی متعصب‌ترین نشریات دینی و مذهبی نیز پس از انتشار این اثر نتوانستند در حقیقت، صداقت و بی‌طرفی نویسنده و مدارک و شواهد او در نوشتن زندگینامهٔ جوردانو برونو و روایت غم‌انگیز مرگش ابراز تردید کنند.

نیویورک‌تایمز دربارهٔ کتاب پاپ و مرتد نوشته است:

«مایکل وایت در این کتاب با تجزیه و تحلیل استوار و مستدل و غنایی و بررسی علمی ناب به روایت زندگی و مرگ رزمنده‌ای بی‌سلاح در تقابل با بی‌خردی و تعصبات کور خشکه‌مقدسان می‌پردازد و نشان می‌دهد، چگونه کسانی که به دروغ خود را «مردان خدا» می‌نامیدند، هنگامی که منافع مالیشان به مخاطره افتاد پا بر سر حقیقت عیان گذاشتند و به مرگ مردی فرمان دادند که جز حقیقت نگفت...»

خواندن کتاب پاپ و مرتد را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به دوستداران کتاب‌های زندگی‌نامه‌ای پیشنهاد می‌کنیم.

بخش‌هایی از کتاب پاپ و مرتد

«گزارش‌ها به ما می‌گویند که برونو را در ۲۷ فوریه ۱۵۹۳ به زندان تفتیش عقاید رم انداختند. اما بعد از آن حدود شش سال تقریباً هیچ اطلاعاتی در باره‌اش نداریم. هیچ گزارش رسمی‌ای در بارهٔ شش سال اول برونو در زندان رم باقی نمانده است. آگاهی ما از این دوره صرفاً حاصل نظرات بسیار اجمالی، پاره‌های باقیمانده از گزارش‌ها، گزارش‌های اتفاقی و پراکندهٔ ملاقات‌کنندگان و نمونه‌های به‌دست‌آمده از بدعت‌گذارانِ گذشته است.

برای تبیین علت این نابهنجاری و بی‌قاعدگی تلاش‌های گوناگونی به عمل آمده، اما هیچ‌یک کاملاً قانع‌کننده نیستند. احتمال دارد طی آن مدت برونو را فقط در حبس انفرادی نگه داشته باشند و او در فاصلهٔ سال‌های ۱۵۹۳ تا ۱۵۹۹ در برابر دادگاه تفتیش عقاید حاضر نشده باشد. نظر دیگر این است که دادگاه در تمام این مدت مشغول جمع‌آوری اطلاعات در بارهٔ برونو بوده، اما حتی با این‌که کلیسا بسیار کند کار می‌کرد، باز صرف شش سال وقت برای چنین کاری بسیار طولانی است. پیدا کردن اکثر کتاب‌های آن مرد کار تقریباً آسانی بود، و دفتر پاپ برای کمک گرفتن منابع عظیمی داشت. با توجه به این شرایط محتمل می‌نماید که گزارش‌ها را نگه می‌داشته‌اند، و حالا فقط گم شده‌اند.

کلمنت هشتم که در ۱۵۹۲ به مقام پاپی ارتقا یافته بود، پاپ نسبتاً آزاداندیشی بود، اما مهم‌ترین مشاوران او، روبرتو بلارمین و سانتورو دی سورینا، در خصوص نقض اصول، عقاید سازش‌ناپذیری داشتند. کلمنت نشان داده بود سیاستمداری برجسته است. او در ۱۵۹۵ شاهد تأیید گستردهٔ اروپا از هانری دوناوار به عنوان پادشاه مشروع فرانسه بود و در همان حال به نحو مطلوبی خشم فیلیپ اسپانیا را که مدعی مشروع تاج و تخت بود، فرو نشانده بود. به احتمال، کلمنت در خفا هم شهامت و هم خرد برونو را تحسین می‌کرده و حقیقتاً می‌خواسته او را به درست‌آیینی بازگرداند.

بلارمین، عالم الهیات شخصی پاپ، به لحاظ مسائل نظری کمال‌یافته‌ترین مرد واتیکان بود. او یسوعی بود و هنگامی که برونو در زندان به سر می‌برد، حدود بیست سال می‌شد که استاد الهیات بود. کلمنت در بارهٔ تمام موضوع‌های مربوط به آموزه، به بلارمین متوسل می‌شد. بلارمین تمام جنبه‌های نظریهٔ خورشیدمرکزی کوپرنیک را کاملاً مردود می‌دانست و بیش از تمام مردان عصر خود جلوی سیل پیشرفت عقلانی غیردینی را گرفت و به «چکش بدعت‌گذاران» لقب یافت. او به علوم و ریاضیات بدگمان بود و دیرزمانی بعد از اعدام برونو نهایت سعی خود را کرد تا ایده‌های گالیله را متزلزل کند. او در خلالِ دوران کاری‌اش فهرستی طولانی و متنوعی از کتاب‌ها را در «فهرست آثار ممنوعه» جای داد.»